Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda cinsel işlev bozukluğu belirtilerinin araştırılması
Adult attention deficit/hyperactivity disorder and sexual dysfunction: A clinical and psychosocial evaluation
- Tez No: 971503
- Danışmanlar: PROF. DR. SUAT KÜÇÜKGÖNCÜ, DOÇ. DR. HİDAYET ECE ÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), Cinsel İşlev Bozukluğu, Çocukluk Çağı Travması, Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD), Sexual Dysfunction, Childhood Traumas
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), yalnızca akademik ve mesleki işlevselliği değil, kişilerarası ilişkileri ve cinsel yaşamı da etkileyebilen çok boyutlu bir nörogelişimsel bozukluktur. Bu çalışmada birincil olarak, erişkin DEHB tanılı bireylerde cinsel işlev bozukluklarının sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması; ikincil olarak ise çocukluk çağı travmalarının DEHB ve sağlıklı kontroller arasındaki farklılıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, 40 erişkin DEHB tanılı birey ile 40 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 80 katılımcı dâhil edilmiştir. Tüm katılımcılara DSM-5 Tanı Ölçütlerine Göre Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5) ve Erişkin DEHB Tanı Görüşmesi (DIVA-2.0) uygulanmıştır. Ek olarak, katılımcılar tarafından sosyodemografik veri formu ile birlikte Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Wender Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Golombok Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRCDÖ) ve Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ) doldurulmuştur. Verilerin analizinde Mann–Whitney U testi, Quade ANCOVA, korelasyon ve lineer regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: DEHB grubunda, ANCOVA analizleri GRCDÖ toplam puanı, doyum, erken boşalma ve empotans alt ölçek puanlarının sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğunu göstermiştir. KCİÖ puanları açısından gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Eğitim düzeyi, ilişki süresi, depresyon ve metilfenidat kullanım süresi gibi değişkenler, GRCDÖ ve KCİÖ puanlarıyla anlamlı korelasyonlar göstermiştir. Regresyon analizine göre eğitim yılı ve ilk mastürbasyon yaşının GRCDÖ toplam puanı üzerinde etkisinin olduğu; eğitim yılı ve ilişki durumunun KCİÖ toplam puanları üzerinde etkisinin olduğu bulunmuştur. Ayrıca, eğitim yılının GRCDÖ erken boşalma alt ölçeği üzerine etkisinin olduğu, cinsiyetin doyum alt ölçeği üzerinde etkisinin olduğu bulunmuştur. ÇÇTÖ'de DEHB grubunda duygusal istismar, duygusal ihmal ve toplam puanda sağlıklılara göre anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Sonuç: DEHB tanılı erişkin bireylerde cinsel işlev bozuklukları yüksek sıklıkta görülmekte ve bu durum DEHB'nin doğrudan kişilerarası ve cinsel işlevsellik üzerindeki etkileriyle de ilişkilidir. Bulgular, DEHB tanısında cinsel işlevlerin sorgulanmasının klinik değerlendirme sürecine rutin olarak dahil edilmesi gerektiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objectives: Adult attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) is a neurodevelopmental disorder that can affect academic, occupational, interpersonal, sexual functioning. This study primarily aimed to compare sexual dysfunction in adults diagnosed with ADHD with that in healthy controls; secondarily, it aims to evaluate the differences in childhood trauma between individuals with ADHD and healthy individuals. Materials and Methods: The study included 40 adults with ADHD and 40 healthy controls. All participants were administered the Structured Clinical Interview for DSM-5 (SCID-5) and the Diagnostic Interview for ADHD in Adults (DIVA-2.0). Participants also completed a sociodemographic data form, Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS), the Wender Utah Rating Scale (WURS), the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), the Beck Depression Inventory (BDI), the Beck Anxiety Inventory (BAI), the Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS) and the Female Sexual Function Index (FSFI). Data were analyzed using the Mann–Whitney U test, Quade ANCOVA, correlation analysis, and linear regression analysis. Results: ANCOVA analyses demonstrated significantly higher GRISS total, satisfaction, premature ejaculation, and impotence scores in the ADHD group, while FSFI scores did not differ between groups. Education level, relationship duration, depression, and methylphenidate use were correlated with both GRISS and FSFI. Regression analyses identified years of education and age at first masturbation as predictors of GRISS total, and years of education and relationship status as predictors of FSFI total. Moreover, years of education predicted the GRISS premature ejaculation subscale, whereas gender predicted the satisfaction subscale. CTQ results indicated significant differences between the ADHD group and healthy controls in emotional abuse, emotional neglect, and total scores. Conclusions: Sexual dysfunctions are highly prevalent among adults with ADHD and appear to be linked to the direct impact of ADHD on interpersonal and sexual functioning. These findings indicate that the assessment of sexual functioning should be routinely integrated into the clinical evaluation of individuals with ADHD.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan yetişkinlerde metilfenidat kullanımının cinsellik ve pornografik içerik tüketimi üzerine etkisi
The effect of methylphenidate use on sexuality and pornographyic content consumption in adults with attention deficit and hyperacttivity disorder
RECEP BULUT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
- Davranım bozukluğu tanısıı alan ergenlerde tanının sürekliliği, klinik gidişi ve ilişkili faktörlerin araştırılması
Research of diagnostic stability, clinical prognosis and related factors in adolescent diagnosed with conduct disorder
ERGÜL FİDAN KIRCELLİ
- Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda proenflamatuar ve antienflamatuar sitokin düzeyleri
Pro-inflammatory and anti-inflammatory cytokine levels in adult attention deficit and hyperactivity disorder
VOLKAN GÜÇYETMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN ALTINDAĞ
- Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunda pupil kontraksiyonunun değerlendirilmesi ve nörodejenerasyon ile ilişkisi: Optik koherens tomografi (OCT) çalışması
Evaluation of pupillary contraction in adult attention deficit and hyperactivity disorder and its relationship with neurodegeneration: Optical coherence tomography (OCT) study
DUYGU KILIÇASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriPamukkale ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE NUR İNCİ KENAR
- Erişkin dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğunda gece yeme bozukluğu ve dürtüsellik ilişkisinin araştırılması
An investigation of the relationship between night eating syndrome and impulsivity in adult attentive deficite / hyperactivity disorder patients
SONAY ZABUN ERÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERAP ERDOĞAN TAYCAN