Fen bilimleri öğretmenlerinin biyoçeşitlilik okuryazarlıklarının ve yerel biyoçeşitlilik bilgilerini öğretim sürecinde kullanma durumlarının incelenmesi
An examination of science teachers' biodiversity literacy and their knowledge of local biodiversity
- Tez No: 971574
- Danışmanlar: PROF. DR. HİKMET SÜRMELİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Biyoçeşitlilik, ekosistemlerin işleyişini sürdürebilmesi için kritik bir öneme sahiptir. Ancak, son yıllarda insan faaliyetleri nedeniyle biyoçeşitliliğin hızla azaldığı ve ekolojik dengenin bozulduğu gözlemlenmektedir. Bu durum, çevresel farkındalık ve sürdürülebilir kalkınma kavramlarının eğitim sistemine entegre edilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, fen bilimleri öğretmenlerinin biyoçeşitlilik konusundaki okuryazarlık düzeyleri ve yerel biyoçeşitlilik bilgileri büyük bir önem taşımaktadır. Bu araştırmanın temel amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin biyoçeşitlilik okuryazarlıklarının ve yerel biyoçeşitlilik konusunda sahip oldukları bilgilerini öğretim sürecinde kullanma durumlarının incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmada örneklem seçim tekniği olarak tabakalı orantısal örnekleme yöntemi kullanılmış, Mersin ili merkez ve ilçelerinde görev yapan toplam 136 fen bilimleri öğretmeni örnekleme dahil edilmiştir.Araştırmanın veri toplama sürecinde, öğretmenlerin biyoçeşitlilik okuryazarlık düzeylerini ölçmeye yönelik Biyoçeşitlilik Okuryazarlık Ölçeği ve açık uçlu sorulardan oluşan Yerel Biyoçeşitlilik Açık Uçlu Soru Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen nicel bulgular, öğretmenlerin genel olarak biyolojik çeşitlilik konusunda okuryazarlığa sahip olduklarını, kadın öğretmenlerin bazı boyutlarda erkeklere göre daha yüksek farkındalık gösterdiğini ortaya koymuştur. Deneyim yılı ve dernek üyeliği değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Nitel bulgular ise öğretmenlerin yerel biyolojik çeşitlilik konusundaki bilgi düzeylerinin sınırlı olduğunu; bazı endemik ve nesli tükenme tehditi altındaki türler hakkında bilgi eksiklikleri bulunduğunu ve derslerinde bu türleri kullanma durumlarının çok kapsamlı olmadığını göstermiştir. Sonuç olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin yerel biyolojik çeşitlilik konusundaki okuryazarlıklarıve yerel biyolojik çeşitlilik bilgilerini ve derslerinde bu türleri kullanma durumlarının geliştirilmesi gerektiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda, öğretmen eğitim programlarında doğrudan gözleme dayalı, saha çalışmaları içeren ve yerel biyoçeşitliliğin önemine vurgu yapan yerel türlerin tanıtılmasına yönelik etkinliklerin artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Biodiversity plays a critical role in sustaining the functioning of ecosystems. However, in recent years, it has been observed that biodiversity has been rapidly declining due to human activities, leading to ecological imbalance. This situation necessitates the integration of environmental awareness and the concept of sustainable development into the education system. In this context, the biodiversity literacy levels of science teachers and their knowledge of local biodiversity hold significant importance.The main purpose of this study is to examine science teachers' biodiversity literacy and their use of local biodiversity knowledge in the teaching process. A case study design, one of the qualitative research methods, was employed. As a sampling technique, stratified proportional sampling was used, and a total of 136 science teachers working in the central districts and towns of Mersin province were included in the sample. During the data collection process, the Biodiversity Literacy Scale was used to measure teachers' literacy levels regarding biodiversity, and the Local Biodiversity Open-Ended Question Form was used to identify their knowledge of local biodiversity.The quantitative findings revealed that teachers generally possess biodiversity literacy, and that female teachers demonstrated higher awareness in certain dimensions compared to male teachers. No significant differences were found based on years of teaching experience or association membership. The qualitative findings, on the other hand, indicated that teachers' knowledge of local biodiversity was limited, with deficiencies concerning some endemic and endangered species, and that the integration of these species into their lessons was not comprehensive.As a result, it was determined that science teachers' biodiversity literacy, their knowledge of local biodiversity, and the extent to which they use this knowledge in their lessons need to be further developed. In this respect, it is recommended that teacher education programs increase activities focusing on direct observation, field studies, and the introduction of local species emphasizing the importance of local biodiversity.
Benzer Tezler
- Fen bilimleri, biyoloji, coğrafya ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin biyoçeşitlilik konusundaki görüşleri ve çalıştıkları bölgedeki biyoçeşitliliği derslerinde işleme düzeyleri
Science, biology, geography and social studies teachers 'perceptions on biodiversity and teaching levels in the biodiversity courses in the region where they work
MURAT BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENOL BEŞOLUK
- Fen bilimleri öğretmenlerinin yerel biyolojik çeşitlilik farkındalıkları ve ilgili öğretim uygulamaları
Science teachers' local biodiversity awareness and related teaching practices
SEMA KAYIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU ÖZTÜRK AKAR
- Fen bilgisi öğretmenlerinin beşinci sınıf canlılar ve yaşam öğrenme alanını öğretirken karşılaştıkları güçlükler
Difficulties encountered by science teachers while teaching the fiftih grade living organism and life learning area
ÖZGE ERKOÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDOĞAN USTA
- Biyoloji öğretmen adaylarının canlı çeşitliliği ve orijini hakkındaki görüşlerinin saptanması
Determining the opinions of biology teacher candidates on live diversity and origin
TÜRKAN DOĞANAY ZORBA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYDAR ÖZTAŞ
- Sosyobilimsel konulardaki öğretmen rollerinin sınıfta kullanılan söylem ve söylem desenleri açısından karşılaştırılması
Comparison of teacher roles in socioscientific issues in terms of discourse and discourse patterns used in the classroom
LEYLA YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA UÇAK
PROF. DR. MURAT GENÇ