Depremzedelerde travma sonrası stres bozukluğu ve travma sonrası büyümenin yordayıcısı olarak stresle başa çıkma stratejileri
Coping strategies as predictors of post-traumatic stress disorder and post-traumatic growth among earthquake survivors
- Tez No: 971694
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYYÜP ÖZKAMALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Doğal afetler, Genç yetişkinler, Psikolojik sıkıntı, Stres bozuklukları-post travmatik, Travma sonrası büyüme, Travma sonrası gelişim, Üniversite öğrencileri, Natural disasters, Young adult, Psychological distress, Stress disorders-post traumatic, Post-traumatic growth, Post-traumatic development, University students
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
6 Şubat depremleri gibi potansiyel travmatik yaşam olaylarına maruz kalmak travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi psikopatolojilerin gelişmesinde rol oynayabileceği gibi travma sonrası büyüme (TSB) gibi olumlu psikolojik değişimlere de yol açabilmektedir. Mevcut çalışmayla bu depremi deneyimlemiş bireylerde TSSB ile TSB düzeylerinin değerlendirilmesi, iki yapı arasındaki ilişkinin incelenmesi, depremle ilgili çeşitli yaşantıların psikolojik sonuçlar üzerindeki etkisinin araştırılması ve travmatik deneyimi stres veya büyümeye bağlayan stresle başa çıkma mekanizmalarının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, depremden şiddetli şekilde etkilenen şehirlerde öğrenim gören 403 üniversite öğrencisi ile yürütülmüştür. Veriler depremden iki yıl dört ay sonra Katılımcı Bilgi Formu, DSM-5 için TSSB Kontrol Listesi, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği ve Başa Çıkma Stilleri Ölçeği Kısa Formuyla toplanmıştır. Bulgulara göre örneklemde olası TSSB yaygınlığı %19,9'dur. Öte yandan %63,3'ünün de TSB düzeyine ulaştığı değerlendirilmiştir. TSSB ile TSB arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ancak istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygulara odaklanma ve ortaya koyma, madde kullanımı ve davranışsal olarak ilgiyi kesme stratejileri TSSB belirti şiddetinin; olumlu yeniden yorumlama, zihinsel olarak ilgiyi kesme, dine yönelme ve kendini sınırlandırma ise TSB düzeyinin anlamlı yordayıcıları olarak öne çıkmıştır. Sonuçlar, psikolojik müdahale süreçlerinde bireyin başa çıkma stillerinin tanınmasının ve işlevsel olmayanların yeniden yapılandırılmasının önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca iki psikolojik tepkinin de uzun vadede yüksek sayılabilecek bir düzeyde görülmesi afet sonrası psikolojik destek hizmetlerinin yalnızca kriz anıyla sınırlı kalmaması ve sürecin hem psikopatoloji odaklı hem de geliştirici yönleriyle ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Exposure to potentially traumatic life events, such as the February 6 earthquakes, may play a role in the development of psychopathologies such as post-traumatic stress disorder (PTSD), as well as lead to positive psychological changes such as post-traumatic growth (PTG). The present study aimed to evaluate the levels of PTSD and PTG among individuals who experienced this earthquake, to examine the relationship between these constructs, to investigate the impact of various earthquake-related experiences on psychological outcomes, and to explore the coping mechanisms that link the traumatic experience to either stress or growth. The study was conducted with 403 university students studying in cities severely affected by the earthquake. Data were collected two years and four months after the earthquake using the Participant Information Form, the PTSD Checklist for DSM-5, the Posttraumatic Growth Inventory and the Coping Styles Scale Brief Form. According to the findings, the prevalence of probable PTSD in the sample was 19.9%. Additionally, 63.3% were evaluated as having reached a level of PTG. A low but statistically significant positive correlation was found between PTSD and PTG. Focus on and venting of emotions, substance use and behavioral disengagement strategies emerged as significant predictors of PTSD symptom severity, whereas positive reinterpretation, mental disengagement, turning to religion and restraint coping emerged as significant predictors of PTG levels. The results indicate the importance of recognizing individuals' coping styles and restructuring dysfunctional ones in psychological intervention processes. Moreover, the observation that both psychological responses persist at relatively high levels in the long term indicates that post-disaster psychological support services should not be limited to the immediate crisis period and should address the process from both a psychopathology-oriented and a growth-oriented perspective.
Benzer Tezler
- Depremzedelerde psikolojik dayanıklılığın yordayıcıları olarak depresyon düzeyi ve travma sonrası büyüme
Depression level and post traumatic growth as predictors of resilience in earthquake victims
PERİHAN ÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Beykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN EBADİ
- Depremzedelerde travma sonrası stres bozukluğu, psikolojik dayanıklılık ve serum YKL-40 düzeyleri
Post-traumatic stress disorder, psychological resilience and serum YKL-40 levels in earthquake survivors
ÖZDE AKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriErciyes ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİHA DEMİREL-ÖZSOY
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşayanlarda travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyümede şemaların rolü
The role of schemas in post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth in inviduals exposed to the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake
SERHAT PAKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI
- Sağlık çalışanlarında ruhsal travma belirtilerinin incelenmesi (Van Depremi örneği)
Investigation of psychological trauma symptoms in health care workers (Van Earthquake examples)
NURAY KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FUAT TANHAN
- 6 Şubat 2023 depremi sonrası Hatay'da konteyner kentlerde yaşayan depremzedelerde travma sonrası stres bozukluğu prevalansı ve prediktörlerinin ICD-11 ve DSM-5 kriterlerine göre karşılaştırması
A comparative study of post-traumatic stress disorder prevalence and predictors among earthquake survivors living in container cities in Hatay after the February 6, 2023 earthquake according to ICD-11 and DSM-5 criteria
SENA KÜÇÜKHAZAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTAN YILMAZ