Okul kültürü ile öğrencilerde görülen riskli davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between school culture and risky behaviors observed in students
- Tez No: 971738
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYGÜL NALBANT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul kültürü, School culture
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yozgat Bozok Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada okul kültürü ile öğrencilerde görülen riskli davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Yozgat merkez ve ilçelerinde ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 503 öğretmenle gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Araştırmada veri toplamak için“Okul Kültürü Ölçeği”, araştırmacı tarafından geliştirilen“Riskli Davranışlar Listesi”ve demografik değişkenler için“Kişisel Bilgi Formu”uygulanmıştır. Öğretmenlerinin okul kültürü ölçeği ve alt boyutlarının yüksek düzeyde olumlu algılandığı tespit edilmiştir. Yaş, görev süresi ve okul kademesi değişkenine göre anlamlı bir fark göstermediği, ancak cinsiyete göre işbirlikçi liderlik, öğretmen iş birliği, meslektaş desteği alt boyutlarında anlamlı erkek öğretmenlere lehine bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Kadın öğretmenlerin öğrencilerde duygusal/psikolojik, fiziksel, eğitsel, okul dışı kontrolsüz ortamlarda vakit geçirme ve bağımlılık riski taşıyan davranışları daha yüksek düzeyde gözlemledikleri belirlenmiştir. Yaş (21–40) ve görev süresi (1–10 yıl) değişkenlerine göre; duygusal/psikolojik, fiziksel ve eğitsel, okul dışı kontrolsüz ortamlarda vakit geçirme ve bağımlılık riski taşıyan davranışlar algılarında anlamlı farklılıklar görülmüştür. Okul kademesi değişkenine göre ise ortaokul ve lise öğretmenlerin, özellikle duygusal, cinsel eğitsel, okul dışı kontrolsüz ortamlarda vakit geçirme ve bağımlılık riski taşıyan davranışlara ilişkin algılarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin en sık gözlemlediği riskli davranışlar sırasıyla; duygusal/psikolojik, eğitsel, fiziksel ve bağımlılık riski taşıyan davranışlardır. Duygusal ve fiziksel riskli davranışların ilkokul kademsinde daha düşük, imam hatip ortaokulları ile fen, Anadolu ve özel lise düzeyinde daha sık gözlemlendiği; eğitsel ve bağımlılık riski taşıyan davranışlarda ise okul kademesi yükseldikçe artış gösterdiği risklerin belirgin şekilde artığı belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin okul kültürü ölçeği ile öğrencilerde gözlemledikleri riskli davranışlar arasında negatif yönlü ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between school culture and risky behaviors observed among students. The research was conducted during the 2024–2025 academic year with 503 teachers working in primary, lower secondary, and upper secondary schools located in Yozgat city center and its districts. The study employed a quantitative research design, specifically the correlational survey model. Data were collected through the“School Culture Scale,”the“Risky Behaviors List”developed by the researcher, and the“Personal Information Form”for demographic variables.Findings revealed that teachers' perceptions of school culture and its sub-dimensions were at a high level. No significant differences were found in relation to age, years of service, or school level; however, significant differences were observed by gender, with male teachers reporting higher scores in the sub-dimensions of collaborative leadership, teacher collaboration, and colleague support. Female teachers, on the other hand, reported observing higher levels of emotional/psychological, physical, educational, out-of-school uncontrolled environment, and addiction-related risky behaviors among students.Significant differences were also found in teachers' perceptions according to age (21–40 years) and years of service (1–10 years) with respect to emotional/psychological, physical, educational, out-of-school uncontrolled environment, and addiction-related behaviors. In terms of school level, teachers working in lower secondary and upper secondary schools reported significantly higher perceptions of emotional, sexual, educational, out-of-school uncontrolled environment, and addiction-related risky behaviors compared to those in primary schools.The most frequently observed risky behaviors, as reported by teachers, were emotional/psychological, educational, physical, and addiction-related behaviors, respectively. Emotional and physical risky behaviors were less frequently observed at the primary school level, whereas they were more prevalent in religious lower secondary schools and in science, Anatolian, and private high schools. Educational and addiction-related behaviors increased as the school level progressed, with risks becoming more pronounced. Additionally, a negative and low-level but statistically significant relationship was found between teachers' perceptions of school culture and the risky behaviors observed among students.
Benzer Tezler
- Akran zorbalığının okul ve sınıf yönetimine yansımaları
The reflection of peer bullying on school and classroom management
BEYZA NUR BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHarran ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CULHA
- Bir ilköğretim okulunda düşünme kültürünün geliştirilmesine yönelik eylem araştırması
Action research on developing a culture of thinking in a primary school
SİBEL GÜZEL YÜCE
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET DOĞANAY
- Sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda 21. yüzyıl eğitim becerilerine dayalı bir karakter eğitimi çerçeve programının geliştirilmesi
Development of a character education framework based on 21st century educational skills in accordance with primary school teachers' views
OGÜN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
- Türkçe'nin anadili ve yabancı dil olarak öğretimi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SAMİ BALCI
- Dört Çerçeve modeline göre okul yöneticilerinin liderlik yönelimi ile okullarının etkililiğine ilişkin yönetici ve öğretmen görüşleri
The opinions of the school heads on the leadership tendencyand the effectiveness of their schools according to the Four Frame models
YUNUS KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALİ HAMEDOĞLU