El yazması kitaplarda Türk ve batı tezhip özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of Turkish and western illumination characteristic in manuscript books
- Tez No: 971754
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER FARUK TAŞKALE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Tezhip, incil, saat kitapları, dua kitabı, baş harf tezyinatı, cumdach, kutu, zahriye, halı sayfası, Illumination, bible, books of hours, prayer book, initial letter ornamentation, cumdach, box, zahriye, carpet page
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tezhip Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
El yazması kitaplar her kültürde özenle yazılmış ve tezyin edilmiştir. Batı kültüründe özellikle Ortaçağ'da başlayan el yazması kitaplar değerli kılınmış ve özenle hazırlanmıştır. Rulo halinde yazılan kitapların Codex adı verilen kitap haline getirilmesi ile Batı kitap tezyinatı uygulanmaya başlamıştır. Hem kitabın içeriğinin önemi hem de kitabın sahibine verilen önem bu el yazması kitapların birer hazine niteliğinde hazırlanmasına yol açmıştır. Her dönem kendi tasarım akımlarını da beraberinde getirmiştir. Doğadan ilham alan sanatkârlar bunu el yazması kitaplara en güzel örnekleriyle aktarmıştır. Kitab-ı Mukaddes tezyinatı ile başlayan el yazması eserler çeşitli dua kitapları, edebi kitaplar ve ilmi kitaplarda da yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır. Burada kitaba ve eğitime de verilen önem dikkat çekmektedir. Böylece geniş bir yelpazeye sahip el yazması kitaplar hazırlanıp tezyin edilmiştir. Türk toplumunda İslamiyet öncesi el yazması eserlerde görülen tezyinat İslamiyet sonrası ve Osmanlı döneminde en üst seviyeye ulaşmıştır. Bu sayede çeşitli sanatkârlar yetişmiş her sanatkâr kendi üslubunu geliştirip son derece kıymetli eserler üretmişlerdir. İlerleyen dönemlerde yaşanan değişiklikler ve yenilikler tezhip sanatı için farklı kullanım alanlarının oluşmasına vesile olmuştur. Batı'da matbaanın icat edilmesiyle son bulan tezhip sanatı, ülkemizde Geleneksel Türk Sanatları Bölümü ile üniversitelerde ve kişisel atölyelerde yetişen yeni sanatkarlarla varlığını devam ettirmektedir.
Özet (Çeviri)
Manuscripts have been meticulously written and decorated in every culture. In Western culture, especially since the Middle Ages, manuscripts have been treasured and meticulously prepared. Western book decoration began with the compilation of scrolls into what was known as a Codex. The importance of both the book's content and its authorship have led to these manuscripts being treasured. Each period has brought its own design trends. Artists inspired by nature have translated this into handwritten books with the finest examples. The manuscripts that started with the Bible decorations also began to be widely used in various prayer books, literary books and scientific books. The importance given to books and education is also striking here. Thus, a wide range of manuscripts were prepared and decorated. The ornamentation seen in pre-Islamic manuscripts in Turkish society reached its highest level in the post-Islamic and Ottoman periods. In this way, various artists were trained, each artist developed his own style and produced extremely valuable works. The changes and innovations experienced in later periods led to the formation of different areas of use for the art of illumination. The art of illumination, which came to an end with the invention of the printing press in the West, continues its existence in our country with the Department of Traditional Turkish Arts and new artists trained in universities and personal workshops.
Benzer Tezler
- Rokoko üslubunun Türk tezyini sanatlarına yansıması
The reflection of the Rococo style in Turkish decorative arts
ZUHAL POLAT
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2026
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. DR. AYŞE ASLIHAN EROĞLU
- Süleymaniye kütüphanesinde bulunan Nuri Arlasez 317 numaralı Delailü'l-Hayrat ve Pertevniyal 43 En'am-ı Şerif eserlerinin karşılaştırılması.
Comparison of the works of Nuri Arlasez No. 317 Delailü'l-Hayrat and Pertevniyal No. 43 En'am-i Sharif in the Sulaymaniyah library
GÜLTEN AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. ÖMER FARUK TAŞKALE
- 18. yy. tezhip sanatında naturalist üslupta çiçekler
Flowers of naturalist style in the 18th century
ATİLLA YUSUF TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTezhip Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FARUK TAŞKALE
- Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'ndeki Turhan Valide Sultan Koleksiyonu'na ait saz üslûbundaki ciltlerin teknik ve desen analizleri
Technical and design analysis of Turhan Valide Sultan Collection at the Suleymaniye Manuscripts Library.
ŞÜKRAN BAYANSAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
El SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. YASİN ÇAKMAK
- Kitap sanatlarının Cumhuriyet döneminde gelişimi ve eğitimi üzerine bir araştırma
A research on development and education of book arts in the Rebuplic period
SEMA KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEl Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VİLDAN ÇETİNTAŞ