Müzik öğretmeni adaylarında psikolojik dayanıklılık, bilinçli farkındalık ve duygusal zekâ arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between psychological resistance, conscious awareness and emotional intelligence in music teacher candidates
- Tez No: 971796
- Danışmanlar: PROF. DR. BİRSEN JELEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik dayanıklılık, duygusal zekâ, bilinçli farkındalık, Psychological resilience, emotional intelligence, mindful awareness. Page Number : xv + 101 Supervisor : Assoc. Prof. Dr. Birsen Jelen
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, müzik öğretmeni adaylarının psikolojik dayanıklılık, duygusal zekâ ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu değişkenlerin cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'de müzik öğretmeni yetiştiren toplam 5 üniversitenin (Gazi Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Amasya Üniversitesi, Erzurum Atatürk Üniversitesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi) 2024-2025 eğitim öğretim yılında öğrenim gören ve araştırmacıların ulaşabildiği toplam 221 lisans öğrencisi (136'sı kadın 85'i erkek) oluşturmaktadır. Veri toplama amacı olarak Petrides ve Furnham (2000a, 2001) tarafından geliştirilen, Işık, Özer ve Deniz (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Duygusal Zeka Özelliği Ölçeği–Kısa Formu'' (DZÖÖ-KF), Brown ve Ryan (2003) tarafından geliştirilen, Özyeşil, Arslan, Kesici ve Deniz tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Bilinçli Farkındalık Ölçeği'' (BİFO), Friborg ve arkadaşları (2005) tarafından geliştirilen, Arslan (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ''Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'' (YPSÖ) kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla araştırmacı tarafından ''Kişisel Bilgi Formu'' oluşturulmuştur. Veriler SPSS programı kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizine geçmeden önce kayıp veri ve uç değerler incelenmiş, ardından normallik varsayımı kontrol edilmiştir. Yapılan incelemeler neticesinde normallik varsayımını sağlamayan ölçek ve alt boyutları arasındaki ilişkilerin analizinde Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı; normallik varsayımını sağlayan ölçekler ve alt boyutları arasındaki ilişkilerin analizinde ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı tercih edilmiştir. Ayrıca müzik öğretmeni adaylarının ölçeklerden ve bu ölçeklerin alt boyutlarından elde ettikleri puanların cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Bağımsız Örneklemler için t Testi ve Mann Whitney U testi tercih edilmiştir. Müzik öğretmeni adaylarının psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile duygusal zekâ düzeyleri arasında pozitif ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılık ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygusal zeka ve bilinçli farkındalık düzeyleri arasında ise pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duygusal zekânın iyi oluş, öz kontrol, sosyallik alt boyutları ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki gözlemlenirken duygusallık alt boyutu ile bilinçli farkındalık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Duygusal zekâ değişkeninde cinsiyete göre anlamlı farklılaşma bulunmuştur. Erkeklerin duygusal zeka puanlarının kadınlara göre daha yüksek olduğu, öz kontrol alt boyutunda erkeklerin daha yüksek puanlar elde ettikleri görülmüştür. Öğretmen adaylarının bilinçli farkındalık, duygusal zekâ ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin sınıf düzeylerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, yönelik öğretmen adaylarının lisans öğretim programlarının psikolojik dayanıklılık ve duygusal zekâ temelli derslerle desteklenmesi, ailelere duygusal zekâ konusunda bilgilendirici eğitimler verilmesi, çalışmanın farklı ölçekler ve farklı bölgelerdeki öğretmen adaylarına uygulanarak çalışmanın kapsamının genişletilmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationships between music teacher candidates' psychological resilience, emotional intelligence, and mindfulness levels and to determine whether these variables show significant differences according to gender and class level variables. In line with this objective, the correlational survey model was used from among quantitative research methods. The study group consisted of a total of 221 undergraduate students (136 female and 185 male) enrolled in the 2024-2025 academic year at five universities in Turkey that train music teachers (Gazi University, Pamukkale University, Amasya University, Erzurum Atatürk University, and Burdur Mehmet Akif Ersoy University) who were enrolled in the 2024-2025 academic year and were accessible to the researchers, totaling 221 undergraduate students (136 female and 185 male). The data collection tool used was the“Emotional Intelligence Trait Scale–Short Form”(DZÖÖ-KF) developed by Petrides and Furnham (2000a, 2001) and adapted into Turkish by Işık, Özer, and Deniz (2013). (EQSC-SF), developed by Petrides and Furnham (2000a, 2001) and adapted into Turkish by Işık, Özer, and Deniz (2013), and the“Mindfulness Scale”(BİFO), developed by Friborg and colleagues (2005) and adapted into Turkish by Arslan (2015), and the“Adult Psychological Resilience Scale”(YPSÖ) In addition, a“Personal Information Form”was created by the researcher to obtain demographic information about the participants. The data were analyzed using the SPSS program. Before proceeding with the analysis of the data, missing data and outliers were examined, and then the normality assumption was checked. As a result of the examinations, the Spearman Rank Difference Correlation Coefficient was preferred in the analysis of the relationships between the scales and sub-dimensions that did not meet the normality assumption; while the Pearson Moment Product Correlation Coefficient was preferred in the analysis of the relationships between the scales and sub-dimensions that met the normality assumption. In addition, the Independent Samples t-test and Mann Whitney U test were preferred to determine whether the scores obtained by music teacher candidates from the scales and sub-dimensions of these scales showed statistically significant differences according to gender. A positive and moderately significant relationship was found between the psychological resilience levels and emotional intelligence levels of music teacher candidates. A positive, moderately significant relationship was found between psychological resilience and conscious awareness levels. A positive, moderately significant relationship was found between emotional intelligence and conscious awareness levels. A positive and statistically significant relationship was observed between emotional intelligence's well-being, self-control, and sociability subdimensions and mindfulness levels, while no significant relationship was found between the emotionality subdimension and mindfulness level. A significant difference was found in the emotional intelligence variable according to gender. It was observed that men had higher emotional intelligence scores than women and that men scored higher in the self-control sub-dimension. It was determined that there was no statistically significant difference in the levels of conscious awareness, emotional intelligence, and psychological resilience of teacher candidates according to class levels. Based on the research results, it is recommended that teacher candidates' undergraduate programs be supported with courses based on psychological resilience and emotional intelligence, that informative training on emotional intelligence be provided to families, and that the study be expanded by applying it to teacher candidates in different scales and regions.
Benzer Tezler
- Müzik öğretmeni adaylarında öz eleştirinin mutluluk ve benlik saygısına etkilerinin incelenmesi
Investigating the effects of self-criticism on happiniess and sel-esteem in music teacher candidates
İSMAİL CAN ŞENYÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖKALP PARASIZ
- Fransızca öğretmen adaylarının konuşma becerilerinde karşılaştıkları sorunlara yaklaşımları ve çözüm önerileri
The approaches of French teacher candidates to their problems in speaking skills encountered and the solution suggestions
NURDAN TEKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YAPRAK TÜRKAN TAŞ
- Müzik öğretmeni adaylarının müzik teorisi derslerine yönelik tutumlarıyla kaygıları arasındaki ilişki
The relationship between the attitudes the anxiety levels of music teacher candidates of music teaching departments related to music theory lessons
ZEYNEP DANIŞMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MüzikBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMüzik Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN ÖZDEMİR
- Müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özelliklerinin çalgı öz yeterlik durumlarını yordaması (Ege Bölgesi örneği)
The prediction of the big five personality traits of music teacher candidates on instrument self-efficiency (Aegean Region example)
AZE BÖLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLCE COŞKUN ŞENTÜRK
- Müzik öğretmeni adaylarının öz düzenleme becerileri ve akademik erteleme düzeyleri ile bireysel çalgı dersi başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği
An investigation of the relationship between self-regulated learning skills, academic procrastination levels and achievement in individual instrument class of prospective music teachers: The case of Dokuz Eylül University
EZGİ TAMCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MüzikDokuz Eylül ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN UÇAL CANAKAY