Nöromiyelitis optika spektrum hastalığında serum proteomik analizi ile tanısal biyobelirteçlerin keşfi
Discovery of diagnostic biomarkers by serum proteomics in neuromyelitis optica spectrum disorder
- Tez No: 972027
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SENA DESTAN BÜNÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Biyobelirteçler, Nöromiyelitis optika, Biomarkers, Neuromyelitis optica
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve amaç: Nöromiyelitis optika spektrum hastalığında (NMOSH) özellikle çift seronegatif olgularda tanı koymada güçlükler yaşanmaktadır. Seronegatif grubun varlığı, NMOSH tanısında serum AQP4 antikoru dışında, tanı, tedavi ve prognozda kullanılabilecek serum gibi kolay erişilebilir yöntemlerle elde edilebilecek ek biyobelirteçlere olan ihtiyacı artırmaktadır. Çalışmamızın amacı, seropozitif ve seronegatif NMOSH'yi birbirinden ve relaps ve remisyonla seyreden multipl skleroz (RRMS) ve sağlıklı kontrollerden ayıran serum proteomik özellikleri belirlemek ve seronegatif NMOSH tanısında yardımcı olabilecek potansiyel biyobelirteçleri araştırmaktır. Gereç ve yöntem: Prospektif, gözlemsel özellikte olan bu çalışmaya, seropozitif (AQP4- IgG pozitif) NMOSH, seronegatif (AQP4-IgG ve MOG-IgG negatif) NMOSH, RRMS ve sağlıklı kontrol olmak üzere dört gruptan bireyler dahil edilmiştir. Klinik ve radyolojik özellikleri karşılaştırılmış, serum örneklerinden LC-MS/MS ile proteomik analiz yapılmıştır. İkili grup karşılaştırmalarından elde edilen diferansiyel proteinler üzerinden biyolojik yolak zenginleştirme analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Toplam 92 katılımcı (18 seropozitif NMOSH, 17 seronegatif NMOSH, 28 RRMS, 29 sağlıklı kontrol) dahil edildi. Grupların yaş ortalamaları benzer bulundu. Seronegative NMOSH (16/17, 94%) ve seropozitif NMOSH (17/18, 94%) gruplarının her ikisinde de kadın cinsiyet oranı belirgin yüksek saptandı. LC-MS/MS analizinde toplam 461 adet protein tanımlandı. Yolak zenginleştirme analizlerinde doğal immün sistem ve nötrofil degranülasyonu, seronegatif ve seropozitif grupların her ikisinde de MS ve sağlıklı kontrollere kıyasla belirgin öne çıktı. Seropozitif NMOSH'de buna ek olarak trombosit degranülasyonu ve hemostaz zenginleşmesi görüldü; seronegatif NMOSH'de ise RRMS'e kıyasla kompleman kaskadı belirgin biçimde zenginleşti. Sonuç: Serum proteomik verileri, seronegatif ve seropozitif NMOSH'nin doğal immünite, nötrofil ilişkili yanıtlar ve kompleman yolakları üzerinden karşılaştırma gruplarından ayrıştığını göstermektedir. Bununla birlikte, zenginleşme örüntülerindeki farklılıklar, alt tiplere özgü mekanizmaları düşündürmektedir. Bulgular, seronegatif olguların biyolojik olarak daha iyi tanımlanmasına katkı sağlamakta ve tanısal değer taşıyabilecek biyobelirteçlerin hedefli yaklaşımlarla daha büyük kohortlarda doğrulanması gereğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: In neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSD), diagnostic challenges persist particularly in double-seronegative cases. The presence of this subgroup underscores the need for additional, easily accessible serum-based biomarkers beyond AQP4-IgG to aid diagnosis, treatment decisions, and prognosis. We aimed to define serum proteomic features that distinguish seropositive and seronegative NMOSD from each other and from relapsing–remitting multiple sclerosis (RRMS) and healthy controls, and to explore candidate biomarkers for seronegative NMOSD. Methods: In this prospective, observational study, four groups were enrolled: seropositive (AQP4-IgG positive) NMOSD, seronegative (AQP4-IgG and MOG-IgG negative) NMOSD, RRMS, and healthy controls. Clinical and radiological characteristics were compared. Serum samples underwent LC-MS/MS–based proteomic profiling. Differentially expressed proteins from group comparisons were subjected to pathway enrichment analysis. Results: Ninety-two participants were included in the study (18 seropositive NMOSD, 17 seronegative NMOSD and 28 RRMS, 29 healthy controls). Mean ages were similar across groups. Both seronegative NMOSD (16/17, 94%) and seropositive NMOSD (17/18, 94%) showed marked female predominance. LC-MS/MS identified a total of 461 serum proteins. Pathway enrichment analysis indicated that innate immune system and neutrophil degranulation were the main dysregulated pathways seperating both seronegative NMOSD and seropositive NMOSD from MS and healthy controls. Seropositive NMOSD showed additional enrichment of platelet degranulation and hemostasis, while the complement cascade was prominently enriched in seronegative NMOSD vs. RRMS. Conclusion: Serum proteomic data indicate that seronegative and seropositive NMOSD diverge from comparator groups along pathways related to innate immunity, neutrophil- related responses, and the complement system. Differences in enrichment patterns suggest subtype-specific mechanisms. These findings support a more precise biological characterization of seronegative disease and highlight the need for validation of candidate biomarkers using targeted assays in larger, independent cohorts.
Benzer Tezler
- Multiple skleroz ve nöromyelitis optika spektrum bozuklukları hastalarında nörodejenerasyon, aksonal hasar, astrosit aktivasyonu ve inflamasyonla ilgili belirteçlerin vücut sıvılarında incelenmesi
Başlık çevirisi yok
BURAK ARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
BiyokimyaGazi ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN SEPİCİ DİNÇEL
- Çocuklarda santral sinir sisteminin inflamatuvar demiyelinizan hastalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of inflammatory demyelinating diseases of the central nervous system in children
ENDER SAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN ÇAKSEN
- Çocukluk çağı otoimmün santral sinir sistemi hastalıklarında serum ve idrar örneklerinde neopterin ve serum kinürenin-triptofan yolağı ürünleri düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the levels of neopterin in serum and urine samples and serum kinürenine-tryptophan pathway products in childhood autoimmune central nervous system diseases
MELTEM YILDIZ KAYAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA BANU ANLAR
- Nöromiyelitis optika (NMOSB) hastalarında telomer uzunluğunun araştırılması
Investigation of telomere length in patients with neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSB)
EMİNE DURSİYE ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
NörolojiEge ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR SELVİ GÜNEL
- Anti-miyelin oligodendrosit glikoprotein (Anti-MOG) ilişkili demiyelinizan hastalıklarda manyetik rezonans görüntüleme özellikleri
Magnetic resonance imaging characteristics in anti-myelin oligodendrocyte glycoprotein (Anti-MOG) related demyelinating diseases
BATUHAN SELÇUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. BURCU YÜKSEL