Mıjarên hevpar dı helbesta Kurdî û Tırkî de (1860-1919)
Türk ve Kürt şiirinde ortak konular (1860-1919)
- Tez No: 972155
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞİRİN FİLİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Türk Dili ve Edebiyatı, Comparative Literature, Eastern Linguistics and Literature, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Kimlik, Modernizm, Milliyetçilik, Şiir, Toplum, Karşılaştırmalı edebiyat, Servet-i Fünun edebiyatı, Tanzimat edebiyatı, Identity, Modernism, Nationalism, Poetry, Society, Comparative literature, Servet-i Fünun literature, Tanzimat Literature
- Yıl: 2025
- Dil: Kürtçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Osmanlı'nın son dönemindeki Türk ve Kürt şiiri arasındaki ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Osmanlı'nın çöküşü ve Kürt milli uyanışı dönemi aynı zamanda bir kimlik inşa etme sürecidir. Amacımız Türk ve Kürtlerin modernizm, milliyetçilik ve kimliğe bakış açılarını ve bu kavramların şiirdeki yansımalarını analiz etmektir. Dönem olarak 1860-1919 döneminin seçilmesinin amacı bu döndemdeki kimlik arayışlarının yoğunluğudur. Kürtçe şiirler Rojî Kurd, Hetawî Kurd ve Jîn dergilerinden, Türkçe şiirler ise Türk kimliğinin oluşmasında önemli roller üstlenen Namık Kemal, Recaizade Mahmut Ekrem, Tevfik Fikret, Mehmet Emin Yurdakul ve Ziya Gökalp'ten seçilmiştir. Etki ve etkileşimi anlamak için ortak temaların daha yararlı olduğu düşünülerek temalar analiz edilmiştir. Konuların nasıl işlendiği, benzerlik ve farklılıklarının tespiti aynı zamanda edebiyatlar arasındaki kavrayış farkını da ortaya koyacaktır. Sonuç olarak Tanzimattan Millî Edebiyata kadar ortak temalar farklı üslup ve kavrayışlarla işlenmiştir. Her iki millet de ülkeyi anne olarak algılamıştır. Türkler anneyi merhamet, Kürtler ise namusu korunması gereken bir kadın olarak algılamışlardır. Her iki millet de çağdaş insanı düşünmüş, çocuk ve toplumun eğitimini önemsemişlerdir. Her iki edebiyatın da aynı topraklarda ve sıkıntılı zamanlarda yaşamasından dolayı benzer konuları kendi algılayışlarına göre işledikleri görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyse the relationship between Turkish and Kurdish poetry in the late Ottoman period. The collapse of the Ottoman Empire and the Kurdish national awakening was also a period of identity construction. Our aim is to examine the perspectives of Turks and Kurds on modernism, nationalism, and identity, as well as the reflections of these concepts in poetry. The period between 1860 and 1919 was chosen due to the intensity of identity-related discourse during this time. Kurdish poems were selected from the magazines Rojî Kurd, Hetawî Kurd, and Jîn, while Turkish poems were chosen from N. Kemal, Recaizade M. Ekrem, T. Fikret, M. E. Yurdakul and Z. Gökalp, who played significant roles in shaping Turkish identity. Themes were analysed based on the assumption that shared motifs would be more effective in understanding mutual influence and interaction. The way these themes are treated, along with the identification of similarities and differences, reveals the distinct literary perceptions of each tradition. As a result, from the Tanzimat era to the National Literature period, common themes were explored through different styles and conceptual frameworks. Both nations metaphorically depict the homeland as a mother figure—Turks as a merciful woman, Kurds as a woman whose honour is to be safeguarded. Both traditions reflect on the modern individual and emphasize the importance of education for children and society. Given that both literatures emerged from the same geography and under similar hardships, it is evident that they addressed comparable themes through their own cultural lenses.
Benzer Tezler
- Mijarên hevpar di helbestên Rojen Barnas û Nâzim Hikmet de
Rojen Barnas ve Nâzım Hikmet'in şiirlerinde ortak temalar
HAYAL YILDIZ
Yüksek Lisans
Kürtçe
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiKürt Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ZAHİR ERTEKİN
- Mînaka standardkirina Kurdiya Kurmancî: Kovarên Hawar û Ronahîyê
Kürtçe'nin Kurmancî lehçesinin standardizasyon örneği: Hawar ve Ronahî Dergileri
SEVDA ORAK REŞİTOĞLU
Doktora
Kürtçe
2022
Doğu Dilleri ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAYREDDİN KIZIL
- El-Cewahîru'r Reşadîye fî Sîretî'n-Nebewîyye ya Mela Nûrûllahê Godişkî (Metn û lêkolîn û ferheng)
Molla Nurullah Godışkînin el-Cewahîru'r Reşadîye fî Sîretî'n-Nebewîyye adlı eseri (Metin, analiz ve sözlük)
FAHRİ TİTİZ
Yüksek Lisans
Kürtçe
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiKürt Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. ZAHİR ERTEKİN
- Werger wek kirineke çandî- Li ser riyên ji wergernasiyê ber bi Kurdolojiyê ve-
Kültürel bir pratik olarak çeviri- Çeviribilimden Kürdolojiye giden yollarda-
ZİYATTİN YILDIRIMÇAKAR
Yüksek Lisans
Kürtçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. MESUT KESKİN
- Cihê jinê ya civakî û dengê jinê di romana Kurdî (Kurmancî) de
Kürt (Kurmancî) romanında kadının sesi ve sosyal konumu - Woman's voice and social pozition in the Kurds (Kurmanjî) novels
ŞEHADET SARIGÜL
Yüksek Lisans
Kürtçe
2020
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMuş Alparslan ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN PURÇAK