Kızıldağ peridotit kayaçlarındaki olivin oluşumlarının mineralojik-jeokimyasal özellikleri ve ekonomik durumu, Ayvalıpınar (Sütçüler-Isparta) bölgesi
Mineralogical-geochemical characteristics and economical potential of olivine occurrences in the Kizildağ peridotite rocks, Ayvalipinar (Sütçüler-Isparta) region
- Tez No: 972362
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA CENGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Isparta-Sütçüler, Jeokimyasal özellikler, Jeolojik özellikler, Olivin, Peridotit, Isparta-Sütçüler, Geochemical features, Geological features, Olivine, Peridotite
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Isparta Açısı bölgesinde, Eğirdir ve Sütçüler ilçeleri sınırında yeralan Ayvalıpınar Köyü çevresindeki Kızıldağ Peridotitlerinde bulunan olivin mineralinin petrografik ve jeokimyasal özelliklerinin belirlenmesi ile olivin hammaddesinin endüstriyel kullanım potansiyelinin araştırılmasını amaçlamaktadır. İnceleme alanında Mesozoyik'den Tersiyer'e kadar uzanan farklı yaş ve kökene sahip otokton ve allokton kayaç birimleri bulunmaktadır. Otokton birimler, Anamas-Akseki Platformu'na ait Geç Triyas yaşlı Menteşe Dolomiti, Liyas-Senomaniyen yaşlı Alakilise Kireçtaşı ve Geç Kretase yaşlı Eşekini Kireçtaşı'ndan oluşmaktadır. Allokton birimler ise Antalya Napları'na ait Resiyen-Senoniyen yaşlı Öbektaş Formasyonu, Geç Triyas-Kretase yaşlı Pazarköy Grubu, Triyas-Kretase yaşlı Melanj, Kretase yaşlı Kızıldağ Peridotiti ve Jura-Kretase yaşlı Dulup Kireçtaşı birimlerinden oluşmaktadır. Kızıldağ Peridotini, yarı dairesel gövde şeklinde olup, harzburjit, dunit ve serpantinit kayaçlarından oluşmakta ve bunları kesen mikrogabro ile diyabaz dayklarından meydana gelmektedir. Harzburjit ve dunit kayaçları sarımsı-yeşilimsi-siyahımsı renklerde, yoğun eklemlilik göstermektedir. Olivin cevheri, açık ocak yöntemiyle dünit kayaçlarından elde edilmektedir. Petrografik analiz sonuçlarına göre; numuneler ağırlıklı olarak dünit litolojisinden oluşmakta, ana mineraller olivin ve ortopiroksen olup, yer yer de kromit de gözlenmektedir. Ayrışma ürünleri olarak serpantin ve manyezit mineralleri tespit edilmiştir. Olivin tanelerinde bol kırık, çatlaklar ve elek ile kataklastik doku gözlenmekte, tanelerin kenarlarında serpantinleşme yaygındır. Jeokimyasal analizlerde dunit numunelerinin MgO içerikleri %40.42-47.83; SiO2 içerikleri %37.57-42.65; Fe2O3 içerikleri ise %7.71-8.77 arasında değişmektedir. Ateş kaybı oranları %0.62 ile %11.05 arasında olup, yüksek ateş kayıpları alterasyon süreçlerinden kaynaklanmaktadır. Olivin minerallerinin majör oksit bileşimleri ve ateş kaybı değerlerinin mevcut endüstri standartları ile kısmen uyumlu olması, Kızıldağ olivinlerinin belirli sanayi uygulamaları için potansiyel bir hammadde olabileceğini göstermektedir. İncelenen olivinler, kırma, parçalama, eleme ve sınıflandırma işlemleri sonrası endüstriyel kullanım için uygun kaliteye getirilmekte ve olivin kumu şeklinde değerlendirilmektedir. Ayrıca, inceleme sahasında olivin mostrasının kalınlığı ve yayılımı dikkate alınarak yaklaşık 542 574737 tonluk muhtemel rezerv hesaplanmıştır. Bu çalışma, Kızıldağ Peridotitleri'nde bulunan olivinlerin petrografik-jeokimyasal karakterizasyonu ve endüstriyel potansiyelinin belirlenmesi açısından önemli katkılar sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the petrographic and geochemical characteristics of olivine mineralization within the Kızıldağ Peridotites located around Ayvalıpınar village, situated on the border of Eğirdir and Sütçüler districts in the Isparta Angle region, and to evaluate the industrial utilization potential of the olivine raw material. The study area comprises autochthonous and allochthonous rock units of various ages and origins, spanning from the Mesozoic to the Tertiary periods. The autochthonous units consist of the late Triassic Menteşe Dolomite, Liassic-Cenomanian Alakilise Limestone, and late Cretaceous Eşekini Limestone, all belonging to the Anamas-Akseki Platform. The allochthonous units comprise the Rhaetian-Senonian Öbektaş Formation, late Triassic-Cretaceous Pazarköy Group, Triassic-Cretaceous Melange, Cretaceous Kızıldağ Peridotite, and Jurassic-Cretaceous Dulup Limestone, which are part of the Antalya Complex. The Kızıldağ Peridotite forms a semicircular body mainly composed of harzburgite, dünite, and serpentinite, intruded by microgabbro and diabase dykes. Harzburgite and dunite rocks exhibit yellowish-greenish to blackish colors and show intense fracturing. The olivine ore is primarly extracted from dunite units through open-pit mining. Petrographic analysis reveals that the samples mainly comprise dunite lithology, with olivine and orthopyroxene as the dominant minerals, accompanied occasionally by chromite. Serpentine and magnesite ocur as alteration products. Olivine grains show abundant fractures and cracks, displaying mesh and cataclastic textures, with widespread serpentinization along grain boundaries. Geochemical analyses indicate that the dunite samples contain MgO between 40.42 and 47.83%, SiO2 between 37.57 and 42.65%, and Fe2O3 between 7.71 and 8.77%. Loss on ignition values range from 0.62 to 11.05%, with higher values attributed to alteration processes. The major oxide compositions and loss on ignition values of the olivine minerals are partially compatible with current industrial standards, indicating that Kızıldağ olivines have potential as raw materials for certain industrial applications. The investigated olivine are processed through crushing, grinding, screening, and classification to reach the required quality for industrial use and are evaluated as olivine sand. Additionaly, based on the thichness and distribution of the olivine outcrop in the study area, a probable reserve of approximately 542.574.737 tons has been estimated. This study provides significant contributions to the petrographic-geochemical characterization and the evaluation of the industrial potential of olivines in the Kızıldağ Peridotites.
Benzer Tezler
- Jeolojik dayanım indeksinin (GSI) farklı yöntemlerle belirlenmesi
Determination of Geological Strength Index in different rock masses
YÜKSEL ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Jeoloji MühendisliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZBEK
- Eğirdir Gölü kuşları
Lake Eğirdir birds
H. SÜLEYMAN GÜÇLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
BiyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF AYVAZ
- GD Anadolu orojenik kuşağı ofiyolitlerinin manto peridotitleri bileşimleri ve petrolojisi: Ana element, iz element jeokimyası, mineral kimyası ve Fe, Mg ve Os izotopları
Composition and petrology of mantle peridotites of the SE Anatolian orogenic belt ophiolites: Geochemistry of major oxide, trace element, mineral chemistry and Fe, Mg and Os isotopes
MUSTAFA EREN RİZELİ
Doktora
Türkçe
2020
Jeoloji MühendisliğiFırat ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET FEYZİ BİNGÖL
- Kızıldağ ofiyoliti (Hatay, G-Türkiye) ile ilişkili podiformkromititlerin oluşum modeli ve petrolojik önemi
Podiform chromitites related to the Kizildag ophiolite (Hatay,S-Turkey) formation model and petrological significance
RECEP MELİH AKMAZ
Doktora
Türkçe
2018
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM UYSAL
- Kızıldağ (Hatay, G Türkiye) ofiyolitinin petrolojisi: Yitim zonunda meydana gelen ergiyik-kayaç etkileşimi ilişkili metazomatik olaylar
Petrological characteristics of Kızıldağ (Hatay, SW-Turkey) ophiolite, melt-rock interaction and metasomatizm effects in a supra-subduction zone setting
AHMET DÜNDAR ŞEN
Doktora
Türkçe
2022
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM UYSAL