Sembolik iletişim dönemi orta-ağır yetersizliği olan bireyler için gazi erken okuryazarlık ölçeğinin geliştirilmesi
Development of gazi early literacy scale for individuals with moderate to severe disability in the symbolic communication period
- Tez No: 972376
- Danışmanlar: PROF. DR. PINAR ŞAFAK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ağır ve çoklu yetersizlik, Erken okuryazarlık becerileri, Erken okuryazarlık materyali, Öğretilebilir zihinsel engelli çocuklar, Severe and multiple disabilities, Early literacy skills, Early literacy material, Flexibility training mentally retarded childrens
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, sembolik iletişim dönemindeki orta-ağır yetersizliği olan bireylerin erken okuryazarlık becerilerini değerlendirebilmek için geçerli ve güvenilir bir erken okuryazarlık becerileri ölçeği geliştirmektir. Araştırma görüşme, alanyazın taraması ve ölçek geliştirme olmak üzere üç aşamada planlanıp gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın ilk aşaması için özel eğitim uygulama okullarında görev yapan, orta-ağır yetersizliği olan öğrencilerle çalışan 10 özel eğitim öğretmeni ve üniversitelerin özel eğitim bölümlerinden 8 akademisyen ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler uzman görüşleri sonrasında hazırlanan 10 soruluk yarı yapılandırılmış bir görüşme formu ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan görüşme sonuçları araştırmacı tarafından analiz edilmiştir. Görüşme analizleri için değerlendiriciler arası güvenirlik hesaplaması yapılmıştır. Araştırmanın ikinci aşaması için ise alayazın taraması yapılmıştır. Birinci aşamada elde edilen veriler ve alanyazından da yararlanılarak ölçek için madde havuzu oluşturulmuş uzman görüşlerine gönderilmiştir. Üçüncü aşamada ise uzman görüşleri sonrasında son hali verilen maddeler ile hazırlanan ölçek materyalleri Manisa ve İzmir'de özel eğitim uygulama okullarına devam eden, 5-11 takvim yaşı aralığında bulunan, sembolik iletişim döneminde, orta-ağır yetersizliği olan 460 öğrenciye uygulanmıştır. Öğrenciler ile okul yetkililerinin gösterdiği sessiz ve dikkat dağıtıcı unsurların olabildiğince az yer aldığı bir odada bireysel olarak çalışılmıştır. Uygulamalar sırasında değerlendiriciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği verileri toplanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında; kapsam geçerliği, yapı geçerliği, ayırt edici geçerlik ve ölçüt geçerliği incelenmiştir. Kapsam geçerliği ile maddelerin belirlenmesi amacıyla uzman görüşleri incelenmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda 40 maddenin çocukların özelliklerine ve erken okuryazarlık ile ilgili kuramsal yapıya uygun ve yeterli olduğuna karar verilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçüt geçerliği için ise karşılaştırılabilecek uygun bir ölçeğin bulunamaması nedeniyle çalışma içinde“öğretmen görüş formu”adıyla bir form geliştirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları da yapılan bu form öğretmenlere öğrencileri değerlendirmesi için uygulanmıştır. Yapılan karşılaştırma sonucunda ölçek ve formun birbiriyle uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca geçerlik kapsamında örneklemin demografik özelliklerine göre ölçekten aldıkları puanlarda fark olup olmadığı incelenmiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında test tekrar test ve iç tutarlık katsayıları incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonrasında ölçeğin güvenirliğinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen“Gazi Erken Okuryazarlık Ölçeğinin”sembolik iletişim dönemindeki orta-ağır yetersizliği olan bireyleri erken okuryazarlıkta değerlendirebilmek için geçerli ve güvenilir bir araç özelliği taşıdığı ve alanyazına katkı sağlayabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this research is to develop a valid and reliable early literacy skills scale in order to evaluate the early literacy skills of individuals with moderate to severe disabilities in the symbolic communication period. The research was planned and carried out in three stages: interview, literature review and scale development. For the first stage of the research, interviews were conducted with 10 special education teachers working in special education practice schools, working with students with severe disabilities, and 8 academicians from special education departments of universities. The interviews were carried out with a semi-structured interview form consisting of 10 questions prepared after expert opinions. The results of the interviews were analyzed by the researcher. Inter-rater reliability calculations were made for interview analysis. For the second stage of the research, the text was scanned. An item pool was created for the scale by making use of the data obtained in the first stage and the literature, and it was sent to expert opinions. In the third stage, the scale materials, which were prepared with the finalized items after expert opinions, were applied to 460 students with moderate-severe disability, who were in the 5-11 calendar age range, who attended special education practice schools in Manisa and İzmir, during the symbolic communication period. Students and school officials were studied individually in a quiet room with as few distractions as possible. Inter-rater reliability and application reliability data were collected during the implementations. Within the scope of the validity studies of the scale; content validity, construct validity, discriminant validity and criterion validity were examined. Expert opinions were examined in order to determine the content validity and the items. In line with expert opinions, it was decided that 40 items were suitable and sufficient for the characteristics of children and the theoretical structure related to early literacy. Confirmatory factor analysis was performed for the construct validity of the scale. For criterion validity, a form called“teacher opinion form”was developed within the study, since no suitable scale could be found to be compared. This form, whose validity and reliability studies were also carried out, was applied to the teachers to evaluate the students. As a result of the comparison, it was concluded that the scale and the form were compatible with each other. In addition, within the scope of validity, it was examined whether there was a difference in the scores they got from the scale according to the demographic characteristics of the sample. Test-retest and internal consistency coefficients were examined within the scope of the scale's reliability studies. After the examinations, it was determined that the reliability of the scale was high and at an acceptable level. As a result, it has been evaluated that the developed“Gazi Early Literacy Scale”is a valid and reliable tool to evaluate individuals with moderate to severe disabilities in the symbolic communication period in early literacy and that it can contribute to the literature.
Benzer Tezler
- Artuklu sikkelerinde yazı ve süsleme kompozisyonu
Writing and decoration compozitions on Artuqid coins
RAMAZAN UYKUR
- Okul öncesi dönemde sözel olmayan otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların söz öncesi becerilerinin gelişiminde anne yanıtlayıcılığının etkisinin boylamsal incelenmesi
An investigation on the effect of maternal responsiveness on preverbal skill gains in children with nonverbal autism spectrum disorder in the preschool period
GAMZE ALAK
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İNAYET FUNDA ACARLAR
- Türk kültüründeki sembollerin günümüz Türk heykel sanatına yansımaları
Reflections of the symbols in Turkish culture om the today's Turkish sculpture art
METİN KAR
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2021
Güzel SanatlarKocaeli ÜniversitesiPlastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. NEVZAT ATALAY
- Eski Babil dini
Ancient Babylonian religion
BÜŞRA ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihNecmettin Erbakan ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER ULUTÜRK