Belirsizliğe tahammülsüzlük ve ekolojik kaygı arasındaki ilişkide stresi değerlendirme ve başa çıkma tarzlarının aracı rolünün incelenmesi
An investigation of the relationship between intolerance of uncertainty and ecological anxiety and the mediating role of stress appraisal and coping
- Tez No: 972578
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖZDE İKİZER, DR. ÖĞR. ÜYESİ SUZAN CEYLAN BATUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda yapılan araştırmalar, giderek artan sayıda kişinin ekolojik kaygı deneyimlediğini göstermektedir. Bununla birlikte, ekolojik kaygının ortaya çıkış sürecine etki eden ortak mekanizmalar net değildir. Mevcut tez çalışmasında, belirsizliğe tahammülsüzlük ve ekolojik kaygı arasındaki ilişkide stresi değerlendirme ve stresle başa çıkma tarzlarının aracılık rolü incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini 362 kadın (%70.42) ve 152 erkek (%29.58) olmak üzere toplam 514 kişi oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Stres Değerlendirme Ölçeği, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği, Hogg Eko-Kaygı Ölçeği ve İki Boyutlu Sosyal İstenirlik Ölçeği kullanılmıştır. Önerilen model yapısal eşitlik modellemesi yoluyla test edilmiştir. Çalışmanın bulguları, ekolojik kaygı ile belirsizliğe tahammülsüzlük, tehdit ve kontrol dışı değerlendirmesi ile duygu odaklı başa çıkma tarzı arasındaki ilişkiye işaret etmektedir. Ekolojik kaygı konusunda yapılan çalışmalardaki kuramsal temel eksikliği göz önüne alındığında mevcut tez çalışmasının alanyazına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Buna ek olarak, ekolojik kaygıyı oluşturan ortak mekanizmaların belirlenmesi, psikolojik müdahale programlarının geliştirilmesine temel oluşturma potansiyeli açısından da klinik uygulamaya bilgi sunmaktadır. Bulgular, alanyazındaki çalışmalar çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Recent studies reveal that more people are experiencing ecological anxiety. However, the common mechanisms influencing the emergence of ecological anxiety remain unclear. The present study examined the mediating roles of stress appraisal and coping styles in the relationship between intolerance of uncertainty and ecological anxiety. The study sample consisted of 514 participants, including 362 women (70.42%) and 152 men (29.58%). Data were collected using the Demographic Information Form, Intolerance of Uncertainty Scale, Stress Appraisal Measure, Coping Style Scale, Hogg Eco-Anxiety Scale, and the Two-Dimensional Social Desirability Scale. To test the proposed model, structural equation modeling was applied. The findings suggest a relationship between ecological anxiety and intolerance of uncertainty, threat appraisal, uncontrollable-by-anyone appraisal, and emotion-focused coping style. Considering the lack of a robust theoretical framework in the current ecological anxiety literature, the present study is expected to contribute meaningfully to the field. Furthermore, identifying the common mechanisms underlying ecological anxiety may inform the development of psychological intervention programs, thereby offering valuable insights for clinical practice. The findings are discussed within the framework of existing literature.
Benzer Tezler
- Belirsizliğe tahammülsüzlük ve psikolojik sermayenin değişime hazır bulunuşluk üzerindeki etkisi
Effect of intolerance of uncertainity and psychological capital on change readiness
SELAHADDİN ŞAMİL FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİHAT ERDOĞMUŞ
- Belirsizliğe tahammülsüzlük ve sürekli kaygı arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracılık rolü
The mediator role of psychological flexibility in relationship between intolerance of uncertainty and trait anxiety
SENA ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN AYDIN
- Koranavirüs pandemisinde belirsizliğe tahammülsüzlük, kaygı, stresin bilişsel değerlendirmesi ve psikolojik sağlamlık
Intolerance of uncertainty, anxiety, cognitive appraisal of stress and resilience during coronavirus pandemic
HATİCE ŞEKERCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM KARAIRMAK TEKDURMAZ
- Belirsizliğe tahammülsüzlük ve algılanan sosyal desteğin yetişkin bağlanması ve anksiyete ilişkisinde aracı etkisi
Intolerance of uncertainty and perceived social support mediating the relationship between adult attachment and anxiety
DİLARA NİHAL ÇARIKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT IŞIK
- Belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe ile ilgili olumlu inançlar arasındaki ilişkide akılcı olmayan inançların aracı rolü
The mediating role of irrational beliefs in positive associations with intolerance of uncertainty and anxiety
RABİA ADIGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN DEMİR