MEB tarafından hazırlanan matematik örnek senaryoları ile öğretmenlerin uyguladığı matematik yazılı sınav sorularının karşılaştırılması
Comparison of mathematics sample scenarios prepared by the ministry of national education with mathematics written exam questions applied by teachers
- Tez No: 973156
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEKİ AKSU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: MATH taksonomi, Matematik eğitimi, MATH taxonomy, Mathematics education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Artvin Çoruh Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından yayımlanan matematik örnek senaryo soruları ile ortaokul matematik öğretmenleri tarafından hazırlanan yazılı sınav soruları, Mathematical Assessment Task Hierarchy (MATH) Taksonomisi çerçevesinde analiz edilerek karşılaştırmalı bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırmanın amacı, sınav sorularının hangi bilişsel düzeyleri hedeflediğini ortaya koymak ve öğretmenlerin uygulamaları ile merkezi ölçme politikaları arasındaki uyumu incelemektir. Araştırmada doküman analizi yöntemi kullanılmış, 2023–2025 eğitim öğretim yıllarına ait toplam 536 soru (201 örnek senaryo ve 335 öğretmen yazılısı) analiz birimi olarak ele alınmıştır. Veriler, üç uzman tarafından kodlanmış ve MATH Taksonomisi'nin sekiz kategorisine göre sınıflandırılmıştır. Kodlayıcılar arası görüş birliği %90 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, her iki sınav türünde de soruların büyük oranda A3 – Rutin İşlemlerin Kullanımı kategorisinde yoğunlaştığını göstermiştir. Öğretmen yazılılarında bu oran %49,25 iken MEB senaryolarında %39,3 olarak belirlenmiştir. Üst düzey düşünme becerilerini ölçen C düzeyi sorular, özellikle C3 – Değerlendirme kategorisinde hiç yer almamıştır. MEB senaryolarının, öğretmen yazılılarına kıyasla B2 – Yeni Durumlara Uyarlama ve C2 – Çıkarım ve Karşılaştırmalar gibi orta ve üst düzey kategorilere daha dengeli dağılım gösterdiği saptanmıştır. Bu bulgular, öğretmenlerin genellikle işlem odaklı soru yapısına yöneldiğini, öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerinin değerlendirilmesinde yetersiz kaldıklarını ortaya koymaktadır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin MATH taksonomisine göre farklı bilişsel düzeylerde soru geliştirme konusunda desteklenmesi ve merkezi içeriklerin bu anlamda örnekleyici şekilde kullanılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, a comparative evaluation was conducted by analyzing mathematics sample scenario questions published by the Ministry of National Education (MoNE) and written exam questions prepared by middle school mathematics teachers within the framework of the Mathematical Assessment Task Hierarchy (MATH) taxonomy. The aim of the research is to identify the cognitive levels targeted by these exam questions and to examine the alignment between teachers' assessment practices and centralized assessment policies. The study employed a document analysis method. A total of 536 questions from the 2023–2025 academic years (201 MoNE sample scenarios and 335 teacher-prepared written questions) were analyzed as units of analysis. The data were coded by three experts and classified according to the eight categories of the MATH taxonomy. The inter-rater agreement was calculated to be 90%. The findings revealed that, in both types of exams, the questions were predominantly concentrated in category A3 – Use of Routine Procedures. This rate was 49.25% in teacher-prepared exams and 39.3% in MoNE scenarios. Questions at level C, which assess higher-order thinking skills—particularly those in category C3 – Evaluation—were entirely absent. Compared to teacher-written exams, MoNE scenarios were more evenly distributed across mid- and high-level categories such as B2 – Adapting to New Situations and C2 – Inference and Comparison. These results indicate that teachers tend to focus on procedurally oriented questions and fall short in assessing students' higher-order thinking skills. It is recommended that teachers be supported in developing questions at various cognitive levels in accordance with the MATH taxonomy, and that centralized materials be used as exemplary resources in this regard.
Benzer Tezler
- Ortaokul 5.sınıf matematik ders kitaplarının matematiksel yaratıcılığı desteklemesi açısından incelenmesi
The examination of secondary school 5th-grade mathematics textbooks in terms of supporting mathematical creativity
MELİKE NUR SÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SAYGI
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYMA ŞENGİL AKAR
- Ortaöğretime yönelik türkçe matematik kelime problemi otomatik üretimi ve çözümü yapabilen yapay zekâ modeli geliştirme
Development of an artificial intelligence model to automatically generate and solve turkish mathematical word problems for secondary education
EMEL BAĞDATOĞLU YILMAZ
Doktora
Türkçe
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolUfuk ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAATTİN PARLAKKILIÇ
- İlköğretim ikinci kademe matematik ders kitaplarının Bruner'in zihinsel gelişim ilkelerine göre incelenmesi
Examination of secondary education mathematics textbooks according to Bruner's mental development principles
DÖNE ŞANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ TÜRKDOĞAN
- Disiplinlerüstü bir STEAM yaklaşımı ile hazırlanmış öğretim programının öğrencilerin fizik kavramlarını öğrenmelerine, bilime karşı tutumlarına, STEAM tutumlarına ve kariyer seçimlerine etkisinin incelenmesi
Examination of effects of transdisciplinary STEAM approach on students' learning of physics concepts, attitudes towards science STEAM attitudes, and career choices
SÜMEYRA HALLAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERAL OGAN BEKİROĞLU
- Örnek olay öğretim yönteminin ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin küresel iklim değişikliği bilgilerine ve iklim okuryazarlıklarına etkisi
The effect of cased based teachıng method on mıddle school 8th grade students' global clımate change knowledge and clımate lıteracy
MERT MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE TEZCAN