Evli bireylerde ilişki doyumunun yordayıcısı olarak beş faktörlü kişilik özellikleri
Five factor personality traits as predictors of relationship satisfaction in married individuals
- Tez No: 973194
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Amasya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada sosyodemografik faktörler, beş faktörlü kişilik özellikleri ve bu özelliklerin alt bileşenlerinin evli bireylerde ilişki doyumuyla ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu uygun örnekleme yoluyla seçilen 917 evli birey oluşturmuştur. Evli bireyler Kişisel Bilgi Formu, İlişki Değerlendirme Ölçeği, Beş Faktörlü Kişilik Ölçeği-2'den oluşan bir veri toplama aracını cevaplamıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları cinsiyete göre ilişki doyumunda anlamlı bir farklılık olmadığını göstermiş olup anlaşarak evlenen bireylerin görücü usulü evlenenlere kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek ilişki doyumuna sahip olduğunu göstermiştir. Evlilik süresi uzadıkça ve çocuk sayısı arttıkça ilişki doyumunun azalma eğiliminde olduğu ancak algılanan maddi duruma göre ilişki doyumunun anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca eğitim düzeyi yüksek olan bireylerin ilişki doyumunun yüksek olma eğiliminde olduğu belirlenmiştir. Beş faktörlü kişilik özelliklerinden öz denetim ilişki doyumunu pozitif yönde yordarken, olumsuz duygusallığın (nevrotizm) negatif yönde yordadığı bulunmuştur. Beş faktörlü kişilik özelliklerinin alt bileşen analizleri sonucunda ise dışadönüklüğün alt bileşenlerinden sosyalleşme, olumsuz duygulanım alt bileşenlerinden depresyon ve duygusal oynaklığın evli bireylerde ilişki doyumuyla negatif yönde ilişkili olduğu, dışadönüklük alt bileşenlerinden enerji seviyesi, uyumluluk alt bileşenlerinden şefkat ve saygınlığın, yeni deneyimlere açıklık alt bileşenlerinden yaratıcı hayal gücünün evli bireylerde ilişki doyumuyla pozitif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu araştırma sonuçları ve sınırlılıklarına dayalı olarak önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examined the relationship between sociodemographic factors, five-factor personality traits and the subcomponents of these traits and relationship satisfaction in married individuals. The participants consisted of 917 married individuals selected through convenience sampling. Married individuals answered a data collection tool consisting of the Personal Information Form, Relationship Assessment Scale, and Five-Factor Personality Scale-2. Data were analyzed using independent samples t-test, one-way analysis of variance, Pearson product-moment correlation analysis and multiple linear regression analysis. The research findings showed that there was no significant difference in relationship satisfaction according to gender, and individuals who married by agreement had significantly higher relationship satisfaction than those who married through arranged marriages. It was determined that relationship satisfaction tended to decrease as the duration of marriage and the number of children increased, but relationship satisfaction did not show a significant difference according to perceived financial status. It was also determined that individuals with a higher level of education tended to have higher relationship satisfaction. While self-control, one of the five-factor personality traits, positively predicted relationship satisfaction, negative emotionality (neuroticism) was found to negatively predict it. As a result of the subcomponent analyses of the five-factor personality traits, it was found that socialization, negative affectivity, and emotional lability, subcomponents of extraversion, were negatively related to relationship satisfaction in married individuals, and energy level, subcomponents of extraversion, compassion and respect, and openness to new experiences, were positively related to relationship satisfaction in married individuals. Suggestions were made based on the results and limitations of this research.
Benzer Tezler
- Evli çiftlerde bilinçli farkındalık, aile işlevselliği ve aile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between mindfulness, family functionality and family life satisfaction in married couples
ZELİHA SEVİNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİKE KOÇYİĞİT ÖZYİĞİT
- Kanserli hastaların bazı sosyodemografik ve hastalığa ilişkin özelliklerine göre depresyon ve öz-duyarlık düzeylerinin incelenmesi
Analysing depression and self-compassion levels of patients with cancer depending on some of their sociodemographic and disease-related attribute
MUHAMMET BİLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikYeditepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİLİZ ARSLAN
- Evli bireylerin evlilik rol beklentileri ile evlilik doyumları arasındaki yordayıcı ilişkiler
Predictive relationships between marital role expectations and marital satisfactions of married individuals
PINAR TETİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM SEDAT ŞAHİN
- Investigation about perfectionism as a predictor of problem-solving skills and romantic relationship satisfaction of married individuals
Evli bireylerde problem çözme becerilerinin ve romantik ilişki doyumunun bir yordayıcısı olarak mükemmeliyetçiliğin incelenmesi
İLKNUR KAYNAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR KÖRÜK
- Evli bireylerde bağlanma yaralanmaları, ruminasyon, ilişkilerde güven ve ilişki doyumunun incelenmesi
Investigation of attachment injuries in marriage, rumination, trust in bilateral relations and relationship satisfaction in married individuals
ELİF ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBahçeşehir ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA GÜLOĞLU