Geri Dön

Trakeostomili hastaların primer bakım verenlerinin manevi iyilik halinin değerlendirilmesi: Samsun ili örneği

Evaluation of spiritual well-being of primary care givers of patients with tracheostomy: Samsun province example

PDF İndir

  1. Tez No: 973282
  2. Yazar: IŞIL ERTÜRK ÖCAL
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MAHCUBE ÇUBUKÇU, DOÇ. DR. DOĞUKAN ÖZDEMİR
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Kulak Burun ve Boğaz, Family Medicine, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2024
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Samsun Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Trakeostomili hastaların bakımında karşılaşılan sorunlar, yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal yönleri de kapsar. Bakım veren olmak kişinin kendi yaşamından vakit ayırması, psikolojik zorluklar, maddi zarara uğraması, sosyal hayatının kısıtlanması gibi güçlüklülerle başa çıkmayı gerektirmektedir. Manevi iyilik ya da esenlik yaşam kalitesinin ölçülebilen alt boyutlarından biridir. Çalışmamızda trakeostomili hastaların bakım verenlerinin özellikleriyle manevi iyilik hali düzeylerinin birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Araştırma Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 23.05.2024 – 30.08.2024 tarihleri arasında yüz yüze görüşme ile yapılmış olup, araştırmanın evrenini Ocak 2020 itibariyle“trakeostomi durumu (ICD-10 Z93.0)”tanısı ile kayıt yapılmış olan, araştırma kabul ölçütlerine uygun ve araştırmaya katılmayı kabul eden 300 hastanın bakım vereni oluşturmaktadır. Tüm katılımcıların sosyo-demografik özellikleri sorgulandı. Bakım verenlerde bakım ile ilişkili özellikler kaydedildi. İyi oluş halinin ölçülmesinde Manevi İyilik Hali Ölçeği (MİHÖ) olarak FACIT-Sp12 ölçeği kullanıldı. MİHÖ toplam puanları ile katılımcıların sosyodemografik verileri ve çeşitli değişkenler arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek üzere SPSS 28.0 paket programı kullanılarak istatistiksel analiz yapıldı. P<0,05'ten küçük değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 300 hastanın %60,7 (182) 'si erkek ve yaş ortalaması 58,0±28,3 idi. 300 bakım verenin %56,7'si kadın, yaş ortalaması 48,4±11,7 yıl idi. Bakım verenlerin %48,3'ü hastanın çocuğu idi. Bakım verenlerin %46,0'sı trakeostomi bakımı eğitimi aldığını ifade etti. Bakım verenlerin %37,3'ü 2-5 yıl bakım verdiğini, %76,7'si günde 13-24 saat arası bakım verdiğini ifade etti. Bakım verenlerin %79,7'si bakım verme sürecinde yaşamlarını etkilediğini söyledi. MİHÖ toplam puanların ortalaması 36,4±7,1 olarak bulundu. 0-18 yaş grubundaki hastaların bakım verenlerinin“Anlam”puanları daha düşük bulundu (p = 0,006). 19-44 yaş grubundaki hastaların“Barış”puanları diğer yaş gruplarına kıyasla daha düşük hesaplandı (p<0,001). Üniversite mezunu olan bakım verenler, ilkokul mezunlarına göre daha yüksek“Anlam”puanlarına sahipti (p <0,001). Bakım verenin gelir durumu, ulaşım zorluğu yaşama durumu ve sosyal hayat etkilenme durumuna göre“Anlam”puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulundu (p <0,001). Bakım verenin eğitim düzeyi“Barış”puanlarında anlamlı fark yaratmıştır (p = 0,032). Bakım verenin sosyal hayatının etkilenme durumu ve hastaneye ulaşım zorluğu yaşama durumu ile“Barış”puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p <0,001). Kadın hastaların bakım verenlerinin“İnanç”puan ortalamaları, erkek hastaların bakım verenlerine göre yüksek bulunmuştur (p = 0,002). Bakım verenin yakınlık durumu (p = 0,019) ve günlük bakım saati (p = 0,003) de“İnanç”puanları üzerinde etkili olmuştur. Kadın hastaların bakım verenlerinin“Toplam”puanları erkek hastaların bakım verenlerine göre daha yüksektir (p = 0,009). Hasta yaşı (p <0,001), bakım veren eğitim düzeyi (p = 0,011) ve bakım verenin yakınlık durumu (p = 0,001)“Toplam”puanlar üzerinde anlamlı farklılıklar yaratmıştır. Ebeveynlerine bakım veren bireylerin toplam puanları, diğer bakım veren gruplarına göre daha yüksek bulunmuştur. Bakım süresi ve MİHÖ“Anlam ve Toplam”puanları arasında yapılan korelasyon analizlerinde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon bulundu (sırasıyla p=0,011, p=0,045). Trakeostomi bakımı eğitimi alan bakım verende almayanlara göre bakım süresinin daha fazla olma ihtimali 1,947 kat, bakım aylığı alan bakım verende almayana göre 2,358 kat, ulaşım zorluğu yaşamayan bir bakım verenin zorluk yaşayan bir bakım verene göre 2,385 kat daha fazla arttığı hesaplandı (sırayla p=0,027, p=0,02, p=0,04) Sonuç: Trakeostomili hastaların bakım verenlerinin iyilik hallerinin, orta-yüksek düzeyde olduğu saptandı. 45-64 yaş grubundaki hastaların bakım verenlerinde, kadın hastalara bakım verenlerinde, gelir düzeyi yüksek olanlarda, acil durumlarda hastaneye ulaşım zorluğu yaşamayanlarda ve bakım nedeniyle iş-sosyal yaşamı etkilenmeyenlerde manevi iyilik hali daha yüksek bulundu. Trakeostomili hastaların bakım verenlerinin manevi iyilik hallerinin belli aralıklarla değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Özet (Çeviri)

Objectives: The challenges faced in the care of patients with tracheostomy encompass not only physical but also psychological and social aspects. Being a caregiver requires managing difficulties such as sacrificing one's own time, psychological challenges, financial losses, and restrictions on social life. Spiritual well-being is one of the measurable sub-dimensions of quality of life. In our study, we aimed to evaluate the characteristics of caregivers of patients with tracheostomy alongside their levels of spiritual well-being. Materials and Methods: he study is a descriptive, cross-sectional research. It was conducted through face-to-face interviews at Samsun Training and Research Hospital from May 23, 2024, to August 30, 2024. The study population consisted of 300 caregivers of patients diagnosed with“tracheostomy status (ICD-10 Z93.0)”who met the inclusion criteria and agreed to participate since January 2020. All participants' socio-demographic characteristics were queried, and caregiving-related characteristics were recorded. The FACIT-Sp12 scale was used to measure well-being. Statistical analyses were conducted using SPSS 28.0 to determine if there were significant differences between total scores of spiritual well-being and participants' socio-demographic data and various variables. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: Among the 300 patients included in the study, 60.7% (182) were male, with an average age of 58.0±28.3 years. Of the 300 caregivers, 56.7% were female, with an average age of 48.4±11.7 years. 48.3% of caregivers were the patients' children. 46.0% of caregivers reported having received tracheostomy care training. Additionally, 37.3% reported providing care for 2-5 years, and 76.7% provided care between 13-24 hours a day. 79.7% of caregivers stated that the caregiving process affected their lives. The average total score for the Spiritual Well-Being Scale (SWBS) was found to be 36.4±7.1. Caregivers of patients aged 0-18 had lower“Meaning”scores (p = 0.006). The“Peace”scores of caregivers of patients aged 19-44 were lower compared to other age groups (p<0.001). Caregivers with a university degree had higher“Meaning”scores compared to those with primary education (p <0.001). There was a statistically significant difference in“Meaning”scores based on income level, transportation difficulties, and impact on social life (p <0.001). The caregiver's education level created a significant difference in“Peace”scores (p = 0.032). There were statistically significant differences in“Peace”scores based on the impact on social life and transportation difficulties (p <0.001). The average“Faith”scores of caregivers for female patients were higher compared to those for male patients (p = 0.002). The caregiver's relationship status (p = 0.019) and daily caregiving hours (p = 0.003) also influenced“Faith”scores. The total scores of caregivers for female patients were higher compared to those for male patients (p = 0.009). Patient age (p <0.001), caregiver education level (p = 0.011), and caregiver relationship status (p = 0.001) created significant differences in“Total”scores. The total scores of individuals caring for their parents were higher compared to other caregiver groups. Correlation analyses between caregiving duration and SWBS“Meaning and Total”scores indicated a low level of statistically significant correlation (p=0.011, p=0.045). Caregivers who received tracheostomy care training had a 1.947 times higher likelihood of longer caregiving duration compared to those who did not, with a 2.358 times higher likelihood for caregivers receiving allowances compared to those who did not, and a 2.385 times higher likelihood for caregivers without transportation difficulties compared to those with difficulties (p=0.027, p=0.02, p=0.04). Conclusion: Caregivers of patients aged 45-64 had higher levels of spiritual well-being compared to other age groups; caregivers of female patients had higher levels compared to those of male patients. Additionally, those with higher income levels, who did not face transportation difficulties in emergencies, and whose work/social lives were not affected by caregiving had higher levels of spiritual well-being. The average score of all caregivers, evaluated out of a total of 48 points, was calculated as 36.4, indicating that the spiritual well-being of caregivers for tracheostomy patients is at a moderate to high level.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    738936

    Pediatrik palyatif bakım merkezlerinde tedavi gören hastaların özellikleri ve onlara bakım veren bireylerin bakım yükleri ve tükenmişlik durumları

    Characteristics of patients treated in pediatric palliative care centers and care loads and burnout conditions of the individuals WHO care for them

    MEHTAP AKBULAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ŞANLIAY ŞAHİN

  2. Tez No

    852693

    Trakeostomili hastaların bakım vericilerine trakeal aspirasyon uygulamasının öğretilmesinde similasyon maketi ve mobil uygulamanın etkinliğinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the effectiveness of simulation model and mobile application in teaching tracheal suctioning to caregivers of tracheostomy patients

    YELİZ ŞAPULU ALAKAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HemşirelikBursa Uludağ Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NERİMAN AKANSEL

  3. Tez No

    642603

    2013-2019 yılları arasında pediatri yoğun bakım ünitesinde takip edilen trakeostomili hastaların değerlendirilmesi

    The evaluati̇on of pati̇ents wi̇th tracheostomy followed i̇n the pedi̇atri̇c i̇ntensi̇ve care uni̇t between 2013 and 2019

    BARIŞ KOLBAŞI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA TAŞKESEN

  4. Tez No

    750300

    Ev ventilasyonlu hastaların klinik özellikleri ve bakım kalitesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of clinical characteristics and quality of care in home ventilated patients

    YELİZ KOÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Medipol Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEDAT ÖKTEM

  5. Tez No

    440160

    Çukurova Üniversitesi Tıp fakültesi çocuk yoğun bakım ünitesinde bir yıl süresince invaziv mekanik ventilasyon uygulanan hastaların değerlendirilmesi

    Assessment of invasive mechanical ventilated patients during one year at pediatric intensive care unit of Çukurova University faculty of Medicine

    SIDIKA CANAN CUCU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RIZA DİNÇER YILDIZDAŞ

Geri Dön