Buğday yetiştirilen tarım alanlarında anız yakmanın toprakların biyolojik özellikleri üzerine etkileri
Effects of stubble burning on biological properties of soils in wheat growing agricultural areas
- Tez No: 973291
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR BİLEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Anız yakma, Buğday bitkisi, toprak azot içeriği, elverişli P2O5 içeriği, CO2 salınımı, bakteri popülasyonu, mantar popülasyonu, Stubble burning, Wheat plant, soil nitrogen content, available P2O5 content, CO2 release, bacterial population, fungal population, Straw burning
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı; kontrollü şartlarda anız yakılan ve yakılmayan farklı tekstürdeki topraklarda yetiştirilen buğday tarımının yapıldığı toprakların bazı besin element kayıpları, mikroorganizma popülasyonu ve özellikle CO2 salınımı üzerine etkilerini belirlemektir. Yöntem: Çalışmada Hatay ili Kırıkhan ilçesi sınırları içerisinde bulunan buğday bitkisi yetiştirilen kumlu tın ve kil tekstürdeki iki farklı tarım arazisi kullanılmıştır. Tarla denemesi olarak yürütülen çalışma, aynı toprak serisinde bulunan 3.0 m x 3.0 m boyutlarındaki parsellerde ve her bir parselde 3 tekerrürlü olacak şekilde tesadüf parselleri deneme desenine göre yürütülmüştür. Parsellerin iki tanesi (yakılan ve yakılmayan) kontrol amaçlı olup sürüm dışında hiçbir işlem (ekim, gübreleme, ilaçlama, sulama v.b) yapılmamıştır, Kontrollü olarak anız yakılan ve yakılmayan parsellerde geleneksel yöntemlerle kışlık ekmeklik buğday bitkisi yetiştirilmiş, ekimden 30, 60, 90 ve 120 gün sonra (hasat dönemi) toprak örneklerinde bazı biyolojik analizler yapılmış ve buğday bitkisi verimi değerlendirilmiştir Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre; Anız yakılan ve yakılmayan farklı tekstüre sahip topraklarda ortalama toplam N, organik madde, elverişli P2O5, bakteri, mantar popülasyonu ve CO2 salınımı değerleri istatistiksel olarak önemli (p<0.05) farklılık göstermiştir. Anız yakılan alanlarda toprakların toplam N, organik madde, elverişli P2O5, bakteri, mantar popülasyonu ve CO2 salınımı değerleri daha düşük değerler göstermiştir. Anız yakılan ve yakılmayan tarım topraklarının mikroorganizma popülasyonu ve CO2 salınım miktarı 30, 60, 90 ve 120 gün sonrasında kısmen de olsa zamanla artış göstermiş, ancak bu artışlar istatistiksel olarak önemli bulunmamıştır. Anız yakılan alanlarda yetiştirilen buğday bitkisinin verim miktarı da anız yakılmayan alanlara göre önemli derecede düşük değerler göstermiştir. Sonuç: Çalışma göstermiştir ki; anız yakılan tarım alanlarında önemli derecede ürün kaybı ve CO2 salınımı ortaya çıkmış, bu durum anız yakmanın küresel ısınmada önemli bir etkisinin olacağı kanısını doğurmuştur. Anız yakmanın mümkün olduğu kadar en aza indirilmesi ve hatta uygulanmaması tarımsal üretime ve toprak verimliliğine önemli katkılar sağlayacağı kanaatine varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The objective of this study is to determine the effects of stubble burning and non-burning under controlled conditions on soils with different textures where wheat farming is carried out, particularly in terms of some nutrient element losses, microorganism population, and CO₂ emission. Method: In the study, two different agricultural lands with sandy loam and clay textures, where wheat plants are grown, located within the borders of Kırıkhan district of Hatay province, were used. The study, carried out as a field experiment, was conducted in plots of 3.0 m x 3.0 m located in the same soil series, and in each plot with 3 replications according to the randomized plot design. Two plots (burned and unburned) were used as controls, and no treatment (sowing, fertilization, spraying, irrigation, etc.) was applied except tillage. In the plots with controlled stubble burning and non-burning, winter bread wheat was cultivated using traditional methods. After 30, 60, 90, and 120 days (harvest period) from sowing, some biological analyses were carried out on soil samples, and wheat yield was evaluated. Findings: According to the research results; in stubble-burned and non-burned soils with different textures, the mean values of total N, organic matter, available P₂O₅, bacterial and fungal population, and CO₂ emission showed statistically significant differences (p<0.05). In stubble-burned areas, the values of total N, organic matter, available P₂O₅, bacterial and fungal populations, and CO₂ emission were found to be lower. The microorganism population and CO₂ emission amounts of stubble-burned and non-burned soils increased partially over time after 30, 60, 90, and 120 days, but these increases were not found to be statistically significant. The yield of wheat grown in stubble-burned areas also showed significantly lower values compared to non-burned areas. Results: The study has shown that in stubble-burned agricultural lands, significant yield loss and CO₂ emission occurred, leading to the conclusion that stubble burning may have an important impact on global warming. It was concluded that minimizing and even avoiding stubble burning as much as possible would provide significant contributions to agricultural production and soil fertility.
Benzer Tezler
- Mikrometeorolojik yöntem ile tarım ekosisteminde sera gazı akılarının belirlenmesi
Determination of greenhouse gas fluxes using a micrometerorological method over agricultural ecosystem
SERHAN YEŞİLKÖY
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT ŞAYLAN
- Polatlı ilçesinin kuru tarım alanlarında, nadas alanlarını değerlendirmek için yetiştirilen başlıca bikisel ürünlerin maliyetleri ve fiziki üretim girdilerinin belirlenmesi
A Resaarch on the determination of production cost and the physical production inputs of the main crops cultivated for the purpose of evaluating the fallow lands in the arid agricultural areas of the Polatlı district
SEVGİ TÜZÜN
- Ankara ili Polatlı ilçesi tarım işletmelerinde sulu ve kuru koşullarda buğday ve arpa üretiminin ekonomik analizi
Economic analysis of wheat and barley production, under rainfed and irrigated conditions on the farms in Polatlı district of Ankara province
NİLAY ŞEN
- TR83 bölgesinde yetiştirilen bazı tarım ürünlerinin arz duyarlılığı
Supply response of some agricultural crops grown in TR83 region
BURHAN GÜRLEYEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARSLAN ZAFER GÜRLER
- Organik, düşük gübre girdili ve konvansiyonel koşullarda makarnalık buğday (Triticum durum L.) genotiplerinin morfolojik, fizyolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological, physiological and molecular characterization of durum wheat (Triticum durum L.) genotypes under organic, low fertilizer input and conventional conditions
REMZİ ÖZKAN
Doktora
Türkçe
2021
ZiraatDicle ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CUMA AKINCI
DOÇ. DR. BEHCET İNAL