Abdulgani b. İsmail en-Nablusî'nin (1641-1731)“Miftâhu'l-Fütûh fî Mişkâti'l-Cism ve Zücâcetü'n-Nefs ve Misbâhu'r-Ruh”adlı eserinin tahkik ve tahlili
Critical edition and analysis of the work“Miftāḥ al-Futūḥ fī Mishkāt al-Jism wa Zujājatu'l-Nafs wa Miṣbāḥ al-Rūḥ”by 'Abd al-Ghanī b. Ismā'īl al-Nābulusī (1641–1731)
- Tez No: 973545
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA ZÜMRÜT ORHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma İbn Kemal Paşa'nın ruh üzerine yazmış olduğu risâlesine Abdulgani Nablusî tarafından yapılmış olan şerhin tahkik edilerek ortaya çıkarılmasını içermektedir. Ana eser olan İbn Kemal Paşa'nın risalesinde her ne kadar insan biyolojik yönü de dikkate alınarak bir bütün olarak ele alınmış olsa da daha çok ruh ve nefs konusu incelenmiş, özellikle de ruh konusu üzerinde ayrıntılı bir şekilde durulmuştur. Ruh ve nefs hakkındaki tartışmaları değerlendiren İbn Kemal Paşa'nın bu iki kavramı birbirinden kesin olarak ayırdığı ve farklı varlıklar olarak değerlendirdiği görülmüştür. Ruhun latîf bir cisim olarak kabul edildiğini belirten İbn Kemal Paşa nefsin mücerret bir cevher olduğunu ifade etmiştir. Abdulgani Nablusî yaptığı bu şerhte insanı bütün unsurlarıyla ayrıntılı bir şekilde ele almıştır. Nablusî'nin en temel ayrımı ruh ve emrî ruh arasında yaptığı görülmüştür. Ruha nefs de dendiğini ifade eden Nablusî'ye göre bu düşünce doğrudur ve iki kavram aynı gerçekliği ifade etmektedir. Buna göre ruh latîf bir cisimdir. İbn Kemal Paşa da bu gerçekliği ruh olarak ifade etmiştir. Nablusî'nin emrî ruh olarak ifade ettiği kavram ise İbn Kemal Paşa tarafından nefs olarak adlandırılmıştır. İki müellife göre de bu varlık maddeden bağımsız soyut bir cevherdir. Ruh ve emrî ruh ayrımı bahsedilen şekilde yapıldıktan sonra ruhun mâhiyeti, kıdemi ve bekāsı, ölüm anı ve sonrasındaki durumu ve tenâsüh gibi konular ruhun latîf bir cisim olması yönüyle değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study presents a critical edition and analysis of ʿAbd al-Ghanī al-Nābulusī's commentary on Ibn Kemal Pasha's treatise concerning the soul. In his work, Ibn Kemal Pasha, while considering the human being as a whole including its biological dimension, primarily focuses on the concepts of the soul (rūḥ) and the self (nafs), devoting particular attention to the nature of the soul. His discussions reveal that he makes a clear distinction between the two concepts, treating them as separate entities. Ibn Kemal Pasha identifies the soul as a subtle body, whereas he describes the self as an immaterial substance. In his commentary, al-Nābulusī provides a comprehensive analysis of the human being in all its aspects. His most fundamental distinction is between the soul (rūḥ) and the commanding soul (al-rūḥ al-amrī). He argues that the term nafs may also denote the soul, and that both terms refer to the same reality, namely a subtle body—a position shared with Ibn Kemal Pasha. The entity that al-Nābulusī terms the commanding soul is referred to by Ibn Kemal Pasha as the nafs. Both scholars, however, agree that this entity is an immaterial substance independent of matter. Following this distinction, topics such as the nature, pre-eternity, and subsistence of the soul, its condition at the moment of death and thereafter, and the issue of transmigration are examined with reference to the understanding of the soul as a subtle body.
Benzer Tezler
- Abdülganî b. İsmâil en-Nâblusî'nin el-Kevkebü's-sârî fî hakîkati'l-cüz'îl-ihtiyârî adlı eserinin tercümesi ve değerlendirilmesi
Translation and evaluation of Abdülganî b. İsmâi̇l an-Nâblusî's el-Kevkebü's-sârî fî hakîkati̇'l-cüz'îl-i̇htiyârî
RAMAZAN ERYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinKastamonu ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA AYKAÇ
- Abdulganî B. İsmail En-Nablusî ve Divânu'l-Hakâik ve Mecmûʻu'r-Rekâik isimli eseri
Abdulganî B. İsmail En-Nablusi and his work Divanu'l-Hakaik ve Mecmuʻu'r-Rekaik
İSMAİL EKİNCİ
Doktora
Türkçe
2019
DilbilimNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMET TASA
- Abdulğanî En-Nâblusî'ye ait el-Ukûdü'l-Lü'lüiyye isimli eserin Ârifî Ahmed Dede Tercümesi: Tahkîk ve transkripsiyon
Ârifi Ahmed Dede's Translation of al-Ukudu'l-Lu'luiyye that written by Abdulgani en-Nablusi: Edition and transcription
MUHAMMED TAYYIP DURCEYLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
DinMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET HAKKI TURABİ
- حاشية محمد بن عبد الغني الأردبيلي الشهير بغني زاده نادري (ت.1036/1627) على تفسير البيضاوي من الورقة (516/أ) إلى الورقة (590/ب):دراسةً وتحقيقاً)
Ğani Zâde Nâdirî Diye Bilinen Muhammed b. Abdülğaniy el-Erdebîlî'nin Beydavî Tefsiri Üzerine Yaptığı Haşiyenin Tahkik ve Tahlili (516. Varaktan 590. Varağa Kadar)
KHALID KHALOF ABED ABED
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÖZTÜRK