Fitness yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı, sezgisel yeme ve yeme tutumu arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationships between exercise addiction, intuitive eating, and eating attitudes in individuals engaged in fitness
- Tez No: 973584
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA TAŞKIRAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Fitness, Egzersiz bağımlılığı, Sezgisel yeme, Yeme tutumu, Fitness, Exercise addiction, Intuitive eating, Eating attitudes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gedik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, fitness yapan bireylerde egzersiz bağımlılığı, sezgisel yeme ve yeme tutumu arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Çalışmaya 18-56 yaş aralığında, eşit sayıda kadın ve erkekten oluşan toplam 234 kişi katılmıştır. Veriler; demografik bilgiler, Sezgisel Yeme Ölçeği, Yeme Davranış Testi ve Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği olmak üzere dört bölümden oluşan anketle toplanmıştır. Analizler R 4.4.2 programı ile yapılmıştır.Katılımcıların yaş ortalaması 26,73±8,22'dir. %39,74'ü 1-2 yıldır, %37,18'i ise 7 yıl ve üzeri süredir egzersiz yapmaktadır. Katılımcıların yarıya yakını her egzersiz gününde 1-2 saat spor yaptığını belirtmiştir. %76,5'i amatör sporcudur. BKİ'ye göre %67,52'si normal ağırlıktadır; %46,58'i egzersiz bağımlısı, %4,42'si yüksek düzeyde bağımlı olarak sınıflanmıştır.Yüksek riskli grup oranı %3,4'tür.Egzersiz bağımlılığı sınıflarına göre sezgisel yeme ve yeme tutumu puanlarında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.01). Yaş ile hiçbir değişken arasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir (p>0.05). BKİ ile egzersiz bağımlılığı arasında zayıf ama anlamlı negatif ilişki saptanmıştır (r = -0,194, p=0.003). Egzersiz bağımlılığı ile sezgisel yeme arasında zayıf fakat anlamlı negatif (r = -0,256, p<0.001), yeme tutumu ile ise anlamlı pozitif ilişki (r = 0,397, p<0.001) belirlenmiştir. Sonuç olarak, egzersiz bağımlılığı ve yeme davranışları arasındaki ilişkiyi anlamak, etkili müdahale stratejileri geliştirmek açısından önemlidir. Sezgisel yeme, bağımlılıkla baş etmede yardımcı olabilir; ancak psikolojik destek ve terapi yaklaşımlarının da sürece dahil edilmesi önerilmektedir. Bu ilişkinin yönünü daha net belirlemek için ileri araştırmalar gereklidir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the relationship between exercise addiction, intuitive eating, and general eating attitudes in individuals who regularly engage in fitness activities. A total of 234 participants (117 women and 117 men), aged 18–56, were included. Data were collected using a four-part questionnaire: demographic information, the Intuitive Eating Scale (IES-2), the Eating Attitudes Test (EAT-26), and the Exercise Addiction Scale (EAS). Analyses were conducted using R 4.4.2. The average age was 26.73±8.22 years. While 39.74% of participants had been exercising for 1–2 years, 37.18% had been doing so for over 7 years. Nearly half reported exercising for 1–2 hours per session. Most were amateur athletes (76.5%) with no professional background. According to BMI, 67.52% were in the normal weight category. In terms of exercise addiction, 46.58% were classified as addicted and 4.42% as highly addicted, with 3.4% identified as high-risk. Significant differences in intuitive eating and eating attitude scores were found across exercise addiction levels (p < 0.01). Age was not significantly related to any main variable (p > 0.05). A weak but significant negative correlation was found between BMI and exercise addiction (r = -0.194, p = 0.003). There was also a weak negative correlation between exercise addiction and intuitive eating (r = -0.256, p < 0.001), and a positive correlation with eating attitudes (r = 0.397, p < 0.001). In conclusion, understanding the link between exercise addiction and eating behaviors is important for developing targeted interventions. Intuitive eating may support recovery, but due to underlying psychological factors, therapeutic methods such as cognitive-behavioral therapy, motivational interviewing, and group support should also be considered. Further research is needed to clarify the directionality of these relationships.
Benzer Tezler
- Fitness egzersizi yapan bireylerde temel psikolojik ihtiyaçlar ve egzersiz bağımlılığı
Basic psychological needs and exercise addiction in individuals doing fitness exercise
FETULLAH KAŞKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞATAY DERECELİ
- Rekreatif bir etkinlik olarak fitness ve pilates egzersizi yapan bireylerde ototelik kişilik ve egzersiz bağımlılığının incelenmesi
Examining autotelic personality and exercise addiction in individuals engaging in fitness and pilates exercise as a recreational activity
BUSE EMEKSİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
SporMersin ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN ERSÖZ
- Düzenli spor yapan bireylerde teknoloji bağımlılığı ile egzersiz bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between technology addiction and exercise addiction in individuals who do regular sports
ERSİN GÜNDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYFİ SAVAŞ
- Egzersiz yapan bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve sosyal fizik kaygısının sağlıklı beslenme tutumu ve yeme davranışı üzerindeki etkisi
The effect of social media addiction and social physique anxiety on healthy eating attitudes and eating behavior in individuals who exercise
İLAYDA HİNTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF
- Rekreatif amaçlı fitness salonlarını kullanan bireylerin egzersiz bağımlılığı ve mutluluk düzeylerinin incelenmesi
Examination of exercise addiction and happiness levels of individuals using recreational fitness centers
ADEM SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporGümüşhane ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER ZAMBAK