II. Meşrutiyet dönemi eğitim politikalarında modernleşme: Beyânü'l-Hak Gazetesi örneği
Modernization in the educational policies of the Second Constitutional era: The case of Beyânü'l-Hak Newspaper
- Tez No: 973684
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET DURNALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: II. Meşrutiyet, Beyânü'l-Hak Gazetesi, Modern Eğitim, Medrese, İslamcılık, Medreseler, Second Constitutional Era, Beyân al-Hak Newspaper, Modern Education, Madrasa, Islamism, Madrasahs
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
II. Meşrutiyet Dönemi Türk modernleşmesi açısından yeni bir aşamayı temsil etmektedir. Bu dönemde meydana gelen gelişmeler, bir yönü ile Osmanlı Devleti'nin son evresini göstermesi diğer yönüyle de erken Cumhuriyet Dönemi'nin habercisi olması bakımından ayrıca önemlidir. Beyânü'l-Hak Gazetesi, II. Meşrutiyet Dönemi'nde yayım hayatına başlamış ve yazar kadrosu büyük oranda Osmanlı ilmiye sınıfına mensup kişilerden oluşmaktadır. Türk eğitim hayatında modernleşme her ne kadar çok daha erken bir devirde başlamış olsa da klasik Türk eğitim kurumu olan medreselerin modernleşmesi oldukça geç sayılabilecek II. Meşrutiyet Dönemi'nde mümkün olabilmiştir. II. Meşrutiyet Dönemi eğitim politikalarında modernleşme yönelimini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma, Beyânü'l-Hak Gazetesi'nde yer alan makaleler çerçevesinde gazete yazarlarının modern eğitimin politik nitelikleri olan merkezi, laik, zorunlu, ücretsiz, standart, denetlenen, disiplinli, senkronize ve uzmanlaşmış eğitim konularında görüşlerini ortaya koymaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada Beyânü'l-Hak Gazetesi yazarlarının eğitim politikalarına dair görüşlerini, Fransız devriminin kavramları olan hürriyet, eşitlik, kardeşlik gibi kavramları kendi ideolojik bağlamlarında yeninden üreterek oluşturdukları iddia edilmektedir. Buna bağlı olarak Beyânü'l-Hak Gazetesi yazarları merkezi, zorunlu, ücretsiz, standart, denetlenen, disiplinli, senkronize ve uzmanlaşmış eğitim konularında müspet bir tavra sahipken laik eğitim bahsinde farklı bir görüş içerisindedir. Araştırma, Türk eğitim sisteminin modernleşme tecrübesine gelenek ve modern arasında sentez arayışını temsil etmesi ve araştırmacıların döneme ilgisini artırması bakımından alana katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The Second Constitutional Era represents a new stage in the process of Turkish modernization. Developments in this period are significant not only because they mark the final phase of the Ottoman Empire but also because they foreshadow the Early Republican era. Beyânü'l-Hak Newspaper, which began its publication life during this period, was largely authored by members of the Ottoman learned class (ilmiye). Although the modernization of Turkish education had begun much earlier, the modernization of the madrasa—the classical institution of Ottoman education—became possible only in the relatively late period of the Second Constitutional Era. This study aims to reveal the tendencies toward modernization in educational policies of the period by analyzing articles published in Beyânü'l-Hak. It examines the views of the newspaper's writers on the political characteristics of modern education, namely centralization, secularism, compulsory education, free access, standardization, supervision, discipline, synchronization, and specialization. The historical research method, a qualitative research approach, has been employed in this study. The findings suggest that the authors of Beyânü'l-Hak developed their views on educational policies by reinterpreting concepts such as liberty, equality, and fraternity—originating from the French Revolution—within their own ideological contexts. Accordingly, while the writers adopted a positive stance toward centralized, compulsory, free, standardized, supervised, disciplined, synchronized, and specialized education, they diverged in their perspectives on secular education. This research contributes to the field by illustrating how the Turkish educational system's modernization experience reflected a search for synthesis between tradition and modernity, while also drawing further scholarly attention to the period.
Benzer Tezler
- Eğitim amacıyla yurt dışına gönderilen öğrenciler 1908-1922): Prosopografik bir çalışma örneği
Students sent abroad for the aim of education (1908-1922): An example of prospographical study
İSMAİL AYHAN
Doktora
İngilizce
2021
TarihHacettepe ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYFİ YILDIRIM
- Osmanlı maârifini yönetenler: Nâzırlar ve maârif idaresi (1857–1921)
Rulers of Ottoman education: Ministers and education administration (1857-1921)
YUSUF SABRİ ŞİMŞEK
- II. Meşrutiyet dönemi meclis zabıtlarında eğitim ve kültür çalışmaları
Educational and cultural activities in the parliamentary proceedings of the Second Constitutional period
ERHAN BOYNUEĞRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHATTİN DEMİRTAŞ
- Osmanlı modernleşme sürecinde eğitim yapısında değişim ve dönüşüm: Sultâniler
Change and transformation in the educational structure during Ottoman modernization process: Sultani's
TUĞÇEM TİRFİL