Towards an architectural bildung: A model glossary and an operational curation
Mimari bildung üzerine: Bir model sözlük ve operasyonel çatkı
- Tez No: 973703
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEN SAVAŞ SARGIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Bildung, mimari bilgi, mimari yapım, taklit, oluşum, öz-düşünüm, Bildung, architectural knowledge, architectural making, imitation, formation, reflexivity
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, mimarlığın kültürel, politik ve maddi boyutları kapsayan bir bilgi üretim biçimi olduğu öncülüne dayanmaktadır. Ancak bu anlayışa temel oluşturan birçok kavram, modern ve postmodern tartışmalarda göz ardı edilmiş ya da yanlış yorumlanmıştır. Bu durumu ele almak, ihmal edilmiş kuramsal izlekleri ve mimari bilgi üretimindeki farklı yaklaşımları çerçeveleyen bir terminoloji geliştirmeyi gerektirir. Bu bağlamda tez, on dokuzuncu yüzyılda“varlık”tan“oluş”a gerçekleşen dönüşüm içinde tanımlanmış,“oluşum”,“kültür”ve“eğitim”anlamlarını içeren Alman kökenli Bildung kavramını hem kuramsal hem de operatif bir çerçeve olarak ele alınmaktadır. Bildung, on dokuzuncu yüzyıl sanat ve estetiğinde kurucu bir rol oynamasına rağmen mimarlık söyleminde büyük ölçüde göz ardı edilmiştir. Entelektüel yaklaşımlar, kavramı öznel, tarihsel, doğal ve pedagojik olarak ele almıştır; ancak mimari olarak tanımlandığında, kavramın eleştirel biçimde yeniden değerlendirilmesine olanak tanıyabilir. Bu bağlamda tez, iki temel tartışma ortaya koyar. İlk tartışma, son iki yüzyılın mimarlık kuramındaki izleklerin, tarihsel kökleri on dokuzuncu yüzyıl öncül düşüncesine dayanan 'öz-düşünümsel çift terimler' üzerinden inşa edildiği ve Bildung'un mimari bağlamda tanımlanmasını mümkün kılan bir kuramsal çerçeve sunduğudur. Bu tartışma,“sanat-form ve öz-form”,“skenografik ve teknolojik”ve de“şekil ve form”gibi çift kavramlar etrafında bir model sözlük oluşturur. İkinci tartışma ise, Bildung'un çoğul yorumlarının mimarlık için operatif bir mantık sunduğudur. Bu bağlamda üç kategori yorumlanır: taklitsel Bildung , oluşumsal Bildung, ve öz-düşünümsel Bildung. Sonuç olarak, tarihsel kuramsal çerçeveleri yeni ilişkiler üretmek için etkin düşünsel alanlar olarak değerlendiren bu tez, mimari yapma kuramına katkıda bulunur ve genişletilebilir bir operasyonlar dizisi önerir.
Özet (Çeviri)
This thesis is grounded in the premise that architecture is knowledge production encompassing cultural, political, and material dimensions. Yet many concepts central to this understanding have been erased or misused in modern and postmodern debates, often remaining overlooked. Addressing this requires a renewed terminology that revisits neglected strands of architectural theory to reframe diverse approaches to architectural knowledge-making. Accordingly, the framework builds on the nineteenth-century shift from“being”to“becoming”, within which the German concept of Bildung, encompassing“formation”,“culture”, and“education”, is claimed as both a theoretical and operative lens. Despite its foundational role in nineteenth-century art and aesthetics, Bildung has remained underexplored in architectural discourse. Intellectual perspectives approached it as subjective, historical, natural, and pedagogical; defined architecturally, however, it can further enable critical re-evaluations of the concept. In this regard, the research advances two arguments. First, strands of architectural theory over the past two centuries reveal recurring“reflexive doubles”that mirror the conceptual framework of Bildung, offering a means to define it in architectural terms. The thesis constructs a model glossary around doubles such as“artform and coreform”,“scenographical and technological”, and“shape and form”. Second, the interplay of plural understandings of Bildung offers an operational framework for architecture, defining three categories of creative processes: Imitative Bildung, Formative Bildung, and Reflexive Bildung. Treating earlier theories as active sites for generating new connections, this thesis contributes to the evolving theory of making by reactivating forgotten strands of architectural theory and proposing an expandable set of operations.
Benzer Tezler
- Developing an architectural framework for facilitating transformation towards data-driven organizations
Veri güdümlü kuruluşlara dönüşümü kolaylaştırmak için mimari bir çerçevenin geliştirilmesi
KEREM KAYABAY
Doktora
İngilizce
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. PEKİN ERHAN EREN
DOÇ. DR. EBRU GÖKALP
- An interdisciplinary perspective towards makerspaces: 5 cases from London
Makerspace'lere disiplinlerarası bir bakış: Londra'dan 5 örnek
NURGÜL YARDIM MERİÇLİLER
- Orijinal kopya bir mimarlığa doğru: Mimarlıkta bir yüzer gösteren
Towards an original-copy architecture: A floating signifier in architecture
ZEYNEP GÜL SÖHMEN TUNAY
- Towards an inclusive theory of participation in architecture and urbanism
Mimarlık ve şehircilikte kapsayıcı bir katılım teorisine doğru
MOHAMAD NASIM ALHANOUSHALKHALAF
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA CÂNÂ BİLSEL
- An architectural investigation of leisure spaces in the Roman domestic context: The case of Ephesus
Roma konut bağlamında serbest zaman mekanlarının mimari bir incelemesi: Efes örneği
AHMET ÇİNİCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2006
ArkeolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiYerleşim Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. LALE ÖZGENEL
