Ergen sporcularda sosyal kimlik ile takım direnci ilişkisinde takım birlikteliğinin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of team maintenance in the relationship between social identity and team resilience in adolescent athletes
- Tez No: 973713
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DURDUBAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Spor, Psychology, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor ve Egzersiz Psikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ergen sporcularda sosyal kimlik ile takım direnci arasındaki ilişkide takım birlikteliğini sürdürme davranışlarının aracı rolünün incelenmesidir. Araştırma, 23 farklı spor takımında yer alan 14-18 yaş aralığındaki (Ort.yaş.=14.91, SS=1.11) 289 takım sporcusu (n=182 kadın, n=107 erkek) ile yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde Sporda Sosyal Kimlik Ölçeği, Sporda Çok Boyutlu Takım Çalışması Ölçeği ve Sporda Takım Direnci Envanterinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 25.0 programında PROCESS Macro v4.2 eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. Sosyal kimliğin üç alt boyutu (grup içi bağlar, bilişsel merkeziyet, grup içi etki) ile takım direncinin iki alt boyutu (direnç özellikleri gösterme, baskı altında gösterilen zayıflıklar) göz önünde bulundurularak toplamda altı model oluşturulmuş; takım birlikteliğini sürdürme davranışları ise bütünleştirici çatışma yönetimi ve psikolojik destek alt boyutlarıyla aracı değişken olarak modele dahil edilmiştir. Analizler sonucunda sosyal kimlik alt boyutları olan grup içi bağlar (β = .17, SH=.06, %95 GA [.045, .313], p <. 001), bilişsel merkeziyet (β = .26, SH = .06, %95 GA [.402, .189], p < .001) ve grup içi etki (β = .33, SH = .08, %95 GA [.178, .501], p < .001) ile takım direncinin“direnç özellikleri gösterme”alt boyutu arasındaki ilişkide takım birlikteliğini sürdürme davranışlarının aracı role sahip olduğu gözlemlenmiştir. Buna karşın sosyal kimliğin aynı alt boyutları ile takım direncinin“baskı altında gösterilen zayıflıklar”alt boyutu arasındaki ilişkide takım birlikteliğini sürdürme davranışlarının anlamlı aracı rolünün bulunmadığı saptanmıştır. Sonuçlar, ergen takım sporcularında sosyal kimliğin, takım direncini güçlendiren bir unsur olduğunu ve takım birlikteliğini sürdürme davranışlarının da direnç özelliklerini güçlendiren bir etkiye sahip olduğunu gösterirken baskı altında gösterilen zayıflıklar açısından aracılık etkisinin bulunmadığını göstermektedir. Bu bulgular çerçevesinde spor takımlarında takım direncinin güçlendirilmesi adına sosyal kimliği güçlendiren ve takım birlikteliğini sürdürmeye yönelik davranışları teşvik eden müdahale programlarının geliştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Sözcükler Sosyal kimlik, takım direnci, takım çalışması, takım birlikteliğini sürdürme davranışları
Özet (Çeviri)
The purpose of this study was to examine the mediating role of team maintenance in the relationship between social identity and team resilience among adolescent athletes. The sample consisted of 289 team sport athletes (n = 182 female, n = 107 male) aged between 14 and 18 years (M = 14.91, SD = 1.11), drawn from 23 different sports teams. Data were collected using the Social Identity in Sport Scale, The Multidimensional Assessment of Teamwork in Sport (MATS-TR), and the Characteristics of Resilience in Sports Teams Inventory (CREST-TR). The data were analyzed using IBM SPSS 25.0 with the PROCESS Macro v4.2 extension. Six mediation models were constructed, considering three subdimensions of social identity (ingroup ties, cognitive centrality, ingroup affect) and two subdimensions of team resilience (demonstrating resilient characteristics, vulnerabilities shown under pressure). Team maintenance were included as mediators through their two subdimensions: integrative conflict management and psychological support. The findings revealed that ingroup ties (β = .17, SE=.06, %95 CI [.045, .313], p <. 001), cognitive centrality (β = .26, SE = .06, %95 CI [.402, .189], p < .001), and ingroup affect (β = .33, SE = .08, %95 CI [.178, .501], p < .001) were positively predicted the“demonstrating resilience characteristics”dimension of team resilience, and this relationship was mediated by team maintenance. On the other hand, no significant mediating effect was found for team maintenance in the relationship between the same subdimensions of social identity and the“vulnerabilities shown under pressure”dimension of team resilience. These results suggest that social identity plays a strengthening role in the development of team resilience among adolescent team athletes, and that team maintenance contribute to this process by mediating the effect on resilient characteristics. However, these behaviours do not mediate the relationship in the context of vulnerability shown under pressure. Based on these findings, it is recommended that intervention programs be developed in sports teams to enhance social identity and promote team maintenance in order to strengthen overall team resilience. Keywords Social identity, team resilience, teamwork, team maintenance
Benzer Tezler
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Ergen sporcularda sosyal kimlik ile pozitif gençlik gelişimi ilişkisinde algılanan ebeveyn katılımının düzenleyici rolü
The regulatory role of perceived parental involvement in the relationship between social identity and positive youth development in adolescent athletes
KEREM ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiSpor ve Egzersiz Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ DURDUBAŞ
- Niğde ilinde ortaöğretimde okuyan lisanslı sporcular ile spor yapmayanların atılganlık, yalnızlık, depresyon ve akademik başarıları
The boldness, loneliness, depression and academic successes of students not playing sport and licence sportsmen, who study in secondary education in the city of Niğde
İKBAL TATLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
SporNiğde ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAYDAR İŞLER
- Sosyal kimliğin marka değeri yaratmadaki rolü: Fenerbahçe ve Panathinaikos taraftar grupları karşılaştırması
The role of social identity in creating brand value: A comparison of Fenerbahçe and Panathinaikos fan groups
MUSTAFA SERHAT AVCI
- Sporcuların spora olan bağlılıkları ile sporcu kimliklerinin incelenmesi
Examination of sports commitment and athletic identity of athletes
İSMAİL AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SporOndokuz Mayıs ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA ÇON