Konvansiyonel yaşlandırma ve yeni nesil kesintili yaşlandırma işlemlerinin aa6061 alüminyum alaşımının mekanik ve tribolojik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of conventional aging and new generation interrupted aging processes on the mechanical and tribological properties of aa6061 aluminum alloy
- Tez No: 973741
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL OVALI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: Yapay yaşlandırma, Artificial aging
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Makine ve İmalat Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni nesil alüminyum alaşımlarının geliştirilmesinde, yalnızca alaşımlandırma işlemi yeterli olmayıp, istenilen yüksek spesifik dayanım (dayanım/yoğunluk oranı), süneklik ve tokluk gibi özelliklerin sağlanması için ilave ısıl işlemler gereklidir. Bu bağlamda, çökelme sertleşmesine dayalı yaşlandırma işlemleri, alüminyum alaşımlarında mekanik özelliklerin iyileştirilmesinde kritik rol oynamaktadır. Konvansiyonel T6 yaşlandırma işlemi ile yüksek sertlik ve dayanım değerleri elde edilebilmekle birlikte, bazı ileri mühendislik uygulamalarında bu süreç, süneklik ve tokluk gibi özelliklerde istenmeyen düşüşlere yol açabilir. Bu sınırlamaların aşılması amacıyla geliştirilen kesintili yaşlandırma yöntemleri, çökelti fazlarının daha kontrollü bir şekilde oluşmasını sağlayarak hem yüksek dayanım hem de yeterli süneklik ve tokluk özelliklerini birlikte sunabilmektedir. Özellikle havacılık, otomotiv ve savunma sanayi gibi yüksek performans gerektiren alanlarda bu yeni nesil ısıl işlem stratejileri önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, 6061 alüminyum alaşımı numunelerine konvansiyonel T6 ısıl işlemine alternatif olarak T6I4 kesintili yaşlandırma işlemi uygulanmıştır. Uygulanan bu yeni nesil ısıl işlem yöntemi ile çökelti fazlarının daha kontrollü oluşumu hedeflenmiş; böylece mekanik mukavemetin artırılması ile birlikte süneklik ve tokluk gibi özelliklerin de korunması amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlar; ısıl işlem süresi ile sertlik arasındaki ilişkiyi, çekme ve eğme dayanımlarındaki değişimleri, plastik deformasyon kapasitesini ve yüzey pürüzlülüğü ile sürtünme katsayısını kapsamlı biçimde ortaya koymuştur. Böylece, T6I4 kesintili yaşlandırma parametrelerinin 6061 alüminyum alaşımı üzerindeki etkileri hem mekanik hem de tribolojik açıdan sistematik olarak analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
In the development of new-generation aluminum alloys, alloying alone is not sufficient to achieve the desired properties such as high specific strength (strength-to-density ratio), ductility, and toughness. Therefore, additional heat treatment processes are required. In this context, aging treatments based on precipitation hardening play a critical role in enhancing the mechanical properties of aluminum alloys. Although conventional T6 aging treatment provides high hardness and strength, it may lead to undesirable reductions in ductility and toughness in some advanced engineering applications. To overcome these limitations, interrupted aging treatments have been developed, which allow for more controlled formation of precipitate phases and thus enable the simultaneous improvement of strength, ductility, and toughness. These new-generation heat treatment strategies offer significant advantages, particularly in high-performance sectors such as aerospace, automotive, and defense industries. In this thesis study, T6I4 interrupted aging treatment was applied to 6061 aluminum alloy specimens as an alternative to the conventional T6 heat treatment. The aim of this new-generation heat treatment process is to achieve a more controlled precipitation mechanism, thereby enhancing mechanical strength while preserving ductility and toughness. The results obtained revealed the relationship between aging time and hardness, changes in tensile and bending strength, plastic deformation capacity, as well as surface roughness and coefficient of friction. In this way, the effects of T6I4 interrupted aging parameters on the mechanical and tribological behavior of 6061 aluminum alloy were systematically analyzed.
Benzer Tezler
- AA2024 ve AA7075 alüminyum alaşımlarında kesintili yaşlandırma prosesinin mekanik özelliklere etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of interrupted aging process on mechanical properties of AA2024 and AA7075 aluminum alloys
RÜÇHAN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Metalurji MühendisliğiPamukkale ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN TAN
- Farklı 3B yazıcı sistemleri ile üretilen geçici kuron materyallerinin optik ve mekanik özellikleri üzerinde cila işlemleri ve termal yaşlandırmanın etkisinin incelenmesi
Effect of polishing procedures and thermal aging on the optical and mechanical properties of provisional crown materials fabricated using different 3D printing systems
EMRECAN KURT
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2026
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURAN YANIKOĞLU
- Investigation of microbial population in hybrid biofilm nitrification systems
Hibrit biyofilm nitrifikasyon sistemlerinde mikrobiyal popülasyonun araştırılması
PEGAH BAHRAMIAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. GÜLSÜM EMEL ZENGİN BALCI
- Determination of the effect of accelerator type and accelerator/sulfur ratio on the vulcanization kinetics and aging properties of natural rubber/chloroprene based rubber compounds
Doğal kauçuk/kloropren kauçuk esaslı karışımların vulkanizasyon kinetiğine ve yaşlanma özelliklerine hızlandırıcının tipinin ve hızlandırıcı/kükürt oranının etkisinin belirlenmesi
FARZAD AHMADZADEH NOBARI AZAR
Doktora
İngilizce
2017
Polimer Bilim ve TeknolojisiHacettepe ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ŞEN
- Alümina takviyeli alüminyum matrisli sintaktik köpük malzemenin üretim karakterizasyonu ve mekanik özelliklerinin incelenmesi
The mechanical analysis and production properties of aluminium matrix syntactic foams with alumina particles
CEM BEKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GÖKŞENLİ