Hastanede çocuğu yatan annelerin e-sağlık okuryazarlığı, ev kazalarında aldıkları güvenlik önlemleri ve ilk yardım öz yeterliliklerinin belirlenmesi
Determination of e-health literacy, safety precautions taken in home accidents and first aid self-sufficiency of mothers with hospitalized children
- Tez No: 974050
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL ÖZKAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Kazalar, Nursing, Child Health and Diseases, Accidents
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, annelerin e-sağlık okuryazarlığı, ev kazalarına yönelik güvenlik önlemleri ve ilk yardım öz yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapıldı. Araştırma Konya ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin çocuk kliniklerinde yatan 0-4 yaş arası çocuğu olan anneler ile 18 Ocak-19 Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Literatürde yer alan bilgiler doğrultusunda (Yiğit ve ark 2023, Güçlü ve ark 2023) 0.31 etki büyüklüğü %95 güç ve %95 güven aralığı kullanılarak araştırmanın örneklem büyüklüğü G-power 3.1.9.7 programında hesaplandı ve n=114 olarak belirlendi. Etik kurul izni, kurum izni ve annelerden yazılı aydınlatılmış onamlar alındıktan sonra araştırma verileri yüz yüze olarak Bilgi Formu, E-Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (ESOÖ), 0-6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemleri Tanılama Ölçeği (EKYGÖTÖ) ve İlk Yardım Öz Yeterlilik Ölçeği (İYÖYÖ) ile yüz yüze toplandı. Araştırma verileri SPSS 25.0 programına aktarılarak, verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ve karşılaştırmalı-ilişki arayıcı istatistikler (t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon) kullanıldı. Verilerin anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalamasının 31,54±5,98 olduğu; eğitim durumunun %47,4'nün (n=54) üniversite ve üzeri; %81,6'sının (n=93) çekirdek aile yapısına sahip olduğu bulundu. Annelerin EKYGÖTÖ puan ortalaması 178,50±14,31; İYÖYÖ puan ortalaması 41,45±9,94; ESOÖ puan ortalaması 28,18±7,50 olarak belirlendi. Annelerin ESOÖ ile İYÖYÖ puan ortalaması (r: 0,230; p: 0,014), EKYGÖTÖ ile İYÖYÖ puan ortalaması (r: 0,198; p=0,035) arasında pozitif yönde zayıf bir ilişki olduğu saptandı. Çalışmada ESOÖ sabit alınarak EKYGÖTÖ ve İYÖYÖ bağımsız değişkenleriyle yapılan çoklu regresyon modeli istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (F=3,282; p=0,041). Çalışmada ayrıca İYÖYÖ değişkeninin, ESOÖ sabiti üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisinin olduğu bulunurken (β=0,220; p=0,021), EKYGÖTÖ değişkeninin ESOÖ sabiti üzerinde anlamlı bir ilişkisinin olmadığı saptandı (p>0,05). Çalışma sonucunda, annelerin e-sağlık okuryazarlık düzeylerinin, ilk yardım öz yeterliliklerini anlamlı düzeyde artırabildiğini; ancak ev kazalarına ilişkin güvenlik farkındalıklarını aynı düzeyde etkilemediği saptandı. Bu bağlamda, annelerin e-sağlık okuryazarlığı ile ev kazalarına yönelik aldıkları güvenlik önlemlerine ilişkin yeni araştırmaların planlanması, ilk yardım konusundaki öz yeterliliklerinin artırılması amacıyla farkındalık çalışmaları ve eğitim programlarının düzenlenmesi önerilmektedir
Özet (Çeviri)
This study was a descriptive, exploratory study to determine mothers' e-health literacy, safety measures against home accidents, and first-aid self-efficacy. The research was conducted between 18 January and 19 June 2025 with mothers of children aged 0-4 years old admitted to the paediatric clinics of a university hospital in Konya province. In line with the literature (Yiğit et al. 2023, Güçlü et al. 2023), the sample size for the study was calculated using G*Power 3.1.9.7 with an effect size of 0.31, 95% power, and 95% confidence interval, yielding n=114. After obtaining ethical committee approval, institutional permission, and written informed consent from the mothers, the research data were collected face-to-face using the Information Form, the E-Health Literacy Scale (EHEALS), Scale for Mother's Identification of Safety Measures Against House Accidents For Children of 0-6 Years of Age (SMISMAHAC), and the First Aid Self-Efficacy Scale (FA-SES). The research data were transferred to SPSS 25.0, and descriptive statistics (number, percentage, mean, standard deviation) and comparative-relational statistics (t-test, ANOVA, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression) were used to analyse the data. The significance level for the data was set at p<0.05. The average age of the mothers participating in the study was 31.54±5.98; 47.4% (n=54) had a university degree or higher; 81.6% (n=93) had a nuclear family structure. The mothers' average SMISMAHAC score was 178.50±14.31; their average FA-SES score was 41.45±9.94; and their average EHEALS score was 28.18±7.50. A weak positive correlation was found between the mothers' EHEALS and FA-SES mean scores (r = 0.230; p = 0.014) and between the SMISMAHAC and FA-SES mean scores (r = 0.198; p = 0.035). In the study, the multiple regression model with EHEALS as a constant and SMISMAHAC and FA-SES as independent variables was found to be statistically significant (F=3.282; p=0.041). The study also found that the FA-SES variable had a significant, positive effect on the EHEALS constant (β=0.220; p=0.021), whereas the SMISMAHAC variable showed no significant relationship with the EHEALS constant (p>0.05). The study found that the mothers' e-health literacy levels could significantly increase their self-efficacy in first aid; however, it did not affect their safety awareness regarding home accidents to the same extent. In this context, it is recommended that new studies be planned on mothers' e-health literacy and the safety measures they take to prevent home accidents, and that awareness campaigns and training programmes be organised to increase their self-efficacy in first aid.
Benzer Tezler
- Çocuk kliniğinde yatan 0-1 yaş grubu çocukların annelerinin sağlık okuryazarlık düzeyi ve etkileyen faktörler
Health literacy level of the mothers of 0-1 years old children inthe children's clinic and affecting factors
AYŞEGÜL ALTINIŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Okan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
- Hastanede çocuğu yatan annelere yapılan oyuncak hijyeni eğitiminin etkinliğinin belirlenmesi: Randomize kontrollü çalışma
Determining the effectiveness of toy hygiene education for hospitalized mothers: Randomized controlled trial
OYAGÜL AKSAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSelçuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU
- İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesinde yatan hastaların ve ailelerinin ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgi davranış ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of oral and dental health knowledge, behavior and awareness of hospitalized patients and their families in Ihsan Doğramaci Children's Hospital
TUĞBA DALGARA ÇAM
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM UZAMIŞ TEKÇİÇEK
- Akut gastroenterit tanısıyla hastaneye yatan süt çocuklarının annelerine verilen eğitimin bilgi ve uygulamalarına etkisinin belirlenmesi
Determining of the effect of education on mother's knowledge level and application which was given to the mothers of infants hospitalized in the hospital with acute gastroenteritis diagnosis
MESUDE DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
HemşirelikHarran ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELİHA ATALAY
- Hastanede çocuğu yatan annelere verilen duygu yönetimine dayalı psikoeğitim programının duygu yönetimi, anksiyete ve stres düzeyine etkisi
The effect of emotion management based psychoeducation program given to hospitalized mothers on emotion management, anxiety and stress levels
ENES FURKAN AKSU