Âşık Paşa'nın Garîb-nâme adlı eserinde iktidar olgusu
The concept of power in Aşik Pâşa's Garîb-nâme
- Tez No: 974129
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN BOZKURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İktidar, tarihsel süreç boyunca farklı toplumsal, dinî ve felsefî boyutlarla şekillenmiş bir kavramdır. İktidar, ilk toplumlarda ilahî kaynaklara dayandırılırken zamanla toplumsal meşruiyet, toplumsal sözleşmeler ve halkın kabulüne dayanan bir yapıya dönüşmüştür. İktidar, sadece bir yönetme gücü değil; aynı zamanda halkın itaatini sağlama ve düzeni koruma aracı olarak da tanımlanabilir. Âşık Paşa, Anadolu Selçuklu Devletinin yıkıldığı ve Osmanlı Devletinin kurulduğu; siyasî karmaşanın hâkim olduğu önemli bir zaman diliminde yaşamıştır. Bununla birlikte ailesinin siyasî kökleri ve yaşadığı dönem itibariyle yönetime dair fikirleri dikkate alınması gereken önemli bir şahsiyettir. Siyasî kaos yaşanan Anadolu'da hem mutasavvıf hem de siyasî kişiliğiyle öne çıkan Âşık Paşa'nın fikirleri, Osmanlı Devletinin kuruluş yıllarında yönetimle ilgili düşünsel temellerin atılmasında önemli olmuştur. Âşık Paşa'nın fikirleri, kuruluş aşamasından sonraki yıllarda da hem devlet adamlarına yol göstermiş hem de yönetimle ilgili fikirler üreten düşünürlere örnek olmuştur. Bu bağlamda“Garib-nâme”adlı eser, Âşık Paşa'nın iktidara dair görüşlerini dile getirdiği önemli bir metin olarak karşımıza çıkmaktadır. Âşık Paşa; ideal bir yönetici modelini ilahî takdir, asalet, akıl, kudret, adalet, hikmet, ilim vb. niteliklerle donanmış bir liderin varlığına dayandırır. Garîb-nâme'de ideal yöneticinin, dinin emirlerinden ayrılmadan halkı bir arada tutmak için mücadele etmesi ve halkı ortak bir kimlik etrafında toplaması gerektiğini öne çıkarmıştır. Bu çalışmada Garîb-nâme'deki iktidar anlayışı, eserdeki beyitler aracılığıyla analiz edilecek ve Âşık Paşa'nın iktidara dair görüşleri ortaya konulacaktır. Çalışmanın amacı, metin çözümlemesi ve karşılaştırmalı analiz teknikleri kullanılarak Âşık Paşa'nın iktidar anlayışını, metne sadık kalarak yorumlamak ve geleneksel iktidar kavramlarıyla ilişkilendirmektir.
Özet (Çeviri)
Power is a concept that has been shaped throughout history by different social, religious, and philosophical dimensions. While in early societies power was attributed to divine sources, over time it evolved into a structure based on social legitimacy, social contracts, and the consent of the people. Power can be defined not only as the ability to govern but also as a means of ensuring obedience and maintaining order among the people. Âşık Paşa lived during a significant period marked by the collapse of the Anatolian Seljuk State and the rise of the Ottoman State, a time when political turmoil was dominant. Moreover, considering both his family's political background and the era in which he lived, his views on governance are of considerable importance. In Anatolia, a land marked by political chaos, Âşık Paşa stood out as both a Sufi and a political figure. His ideas played a vital role in laying the intellectual foundations of governance during the formative years of the Ottoman State. Even after its establishment, Âşık Paşa's thoughts continued to guide statesmen and served as an example for thinkers who produced ideas about governance. In this context, the work Garib-nâme emerges as a significant text in which Âşık Paşa expresses his views on power. Âşık Paşa bases the model of the ideal ruler on a leader endowed with qualities such as divine decree, nobility, reason, might, justice, wisdom, and knowledge. In Garib-nâme, he emphasizes that the ideal ruler must struggle to keep the people united without deviating from the commands of religion and should gather them around a common identity. This study will analyze the concept of power in Garib-nâme through its verses and reveal Âşık Paşa's views on authority. The aim of the study is to interpret Âşık Paşa's understanding of power by remaining faithful to the text, using textual analysis and comparative methods, and to relate it to traditional concepts of authority.
Benzer Tezler
- Âşık Paşa'nın Garib-nâme adlı eserinde tasavvufî görüşleri
Âşik Paşa's sufî views in his work named Garib-nâme
SÜMEYYE KARAKUŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
DinKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. HÜSEYİN KURT
- Garib-Nâme'de Âşık Paşa'nın Kur'an ayetlerine yaklaşımı
Ashık Pasha?s approach to Quran verses in His Garib-Nameh
MEHMET DORUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İHSAN KAHVECİ
- Âşık Paşa'da ahlâk anlayışı
Âşik Paşa's view of morality
FATMA SARIBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
FelsefeKastamonu ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA ZEHRA PATTABANOĞLU
- Garib-name'de insan ve insan tipleri
Human and types of human in Garib-name
CAFER CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL YAVUZ
- Garibnâme'de insan vücuduyla ilgili adların eşdizimlilikleri ve kavramlaştırma -yüz, beñiz, rûy, surat örneği-
Connotations and conceptualisation of the names related to human body in Garibname the case of face, complexion, visage and countenance
YUDUM KIRMIZI
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA KARAHAN