'Sharenting' sosyal medyada ebeveynlerin çocuk paylaşımlarının içerik analizi
'Sharenting' sosyal medyada ebeveynlerin çocuk paylaşimlarinin içerik analizi
- Tez No: 974164
- Danışmanlar: PROF. DR. NURPER ÜLKÜER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Sharenting, Ebeveyn paylaşımı, sosyal medya, bilinçli dijital model, Dijital ebeveynlik, Sharenting, Parental sharing, social media, conscious digital model, Digital parenting
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, sosyal medyada çocukları hakkında paylaşımlar yapan ebeveynlerin gerçekleştirdiği Sharenting olgusunu içerik analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel konusu, ebeveynlerin çocuklarıyla ilgili paylaşımlarının içerik özelliklerini, paylaşım sıklıklarını ve bu içeriklerdeki reklam ya da ürün yerleştirme eğilimlerini kapsamaktadır. Araştırmada, sosyal medyada yoğun takipçi kitlesine sahip seçilmiş ebeveyn hesapları incelenmiş, paylaşımların analizinde nitel içerik analizi yöntemi kullanılarak tematik kodlama yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Instagram platformunda aktif olarak paylaşım yapan, çocuklarını merkeze alan içerik üreticisi ebeveynlerin yönettiği 14 hesap oluşturmuştur. Örneklem, takipçi sayısı yüksek, farklı içerik türleriyle öne çıkan hesaplar arasından amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırma, yalnızca Instagram platformuyla sınırlı tutulmuş olup, diğer sosyal medya platformlarındaki paylaşımları kapsamayarak sınırlılık taşımaktadır. Ayrıca incelenen paylaşımlar yalnızca belli bir zaman dilimini içermekte olup, daha geniş zamansal karşılaştırmaları içermemektedir. Araştırma, literatüre hem teorik hem de uygulamalı anlamda katkılar sunmakta; ebeveynlerin dijital ortamlarda çocuklarıyla ilgili paylaşımlarının etik, psikolojik ve sosyal yönlerini aydınlatarak, konu hakkındaki farkındalığın artırılmasını ve çocuk hakları açısından bilinçli dijital davranış modellerinin geliştirilmesine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın bulguları, özellikle video içeriklerin ve mahremiyet ihlallerinin baskınlığını, eğlence ile ekonomik motivasyonun birbirine geçişken yapısını ve çocukların dijital kimliklerinin ebeveyn kontrolünde kamuya açık biçimde ifşa edildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye ait madde 3'teki çocuğun üstün yararı ilkesinin çoğu zaman ikinci plana itildiğini, madde 12 uyarınca çocuğun görüş hakkının dikkate alınmadığını göstermektedir. Çocuğun yüz, ses ve konum gibi kişisel verilerinin açık biçimde paylaşılması, Madde 16'da güvence altına alınan özel hayatın gizliliği hakkını ihlal etmektedir. Ayrıca, ticari içeriklerde çocukların kullanımı madde 32 ve madde 36 kapsamında ekonomik ve diğer sömürü biçimlerine karşı koruma ilkesine aykırılık taşımaktadır. Araştırmanın sonuçları dijital veri güvenliği ve duyarlı, koruyucu ebeveynlik uygulamaları açısından yeni politika ve toplumsal farkındalık gereksinimine işaret etmektedir. Elde edilen veriler, sosyal medyada çocuk görünürlüğünün uzun vadeli etkilerinin çocuk gelişimi ve psikososyal refahı üzerinde çok boyutlu olarak değerlendirilmesinin gerekliliğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the phenomenon of Sharenting, which refers to parents sharing content about their children on social media, through a content analysis approach. The primary focus of the research is to explore the content characteristics of parents' online posts regarding their children, the frequency of these posts, and tendencies toward advertising or product placement within this content. Selected parent accounts with substantial follower counts on social media were analyzed using qualitative content analysis methods, adopting a thematic coding approach. The sample consists of Instagram accounts actively managed by parents who focus on content production centered around their children. These accounts were purposively selected among those with high follower counts and diverse content types (e.g., science experiments, daily routines, toy usage). The study is limited to Instagram only and does not cover content from other social media platforms. Additionally, the analyzed posts represent a specific timeframe, excluding broader temporal comparisons. This research contributes to the literature theoretically and practically by illuminating ethical, psychological, and social dimensions of parental sharing practices on digital platforms. It also aims to raise awareness and foster responsible digital behavior models concerning children's rights. The findings of the study revealed the predominance of video content and frequent privacy violations, the intertwined nature of entertainment and economic motivation, and the public disclosure of children's digital identities under parental control. This situation shows that the principle of the best interests of the child, as set out in Article 3 of the Convention on the Rights of the Child, is often relegated to second place, and that the child's right to be heard under Article 12 is not taken into account. The open sharing of personal data such as the child's face, voice, and location violates the right to privacy guaranteed in Article 16. In addition, the use of children in commercial content is contrary to the principle of protection against economic and other forms of exploitation under Articles 32 and 36. The data obtained underscore the necessity of evaluating the long-term effects of children's visibility on social media from a multidimensional perspective concerning child development and psychosocial well-being.
Benzer Tezler
- Annelerin psikolojik durumları ve sosyal medya kullanım özellikleri
Psychological resilience and social media usage characteristics of mothers
BETÜL ORHAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ULUKOL
- Annelerin paylaşan ebeveynlik (sharenting) düzeyleriyle çocukların problemli medya kullanımları ve akran zorbalığı davranışları arasındaki ilişki
The relationship between mothers sharenting levels and children's problematic media use and peer bullying behaviors
ZEYNEP ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
- Dijital toplumda ebeveynlik
Parenting in digital society
SEBİHAT TOFAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SosyolojiAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiKadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET HAKAN TÜRKÇAPAR
- 0-13 yaş arası çocuğa sahip ebeveynlerin paylaşan ebeveynlik davranışı ve mahremiyet farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between sharenting behavior and privacy awareness of parents with children aged 0–13
AHMET BERKAY CİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Ticaret ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFÜ ÇAKIR
- Sharenting: Sosyal medyada ebeveyn ve çocuk olmak
Sharenting: Being a parent and a child on social media
AYSUN BEKDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE BAŞTEMUR