Annelerin paylaşan ebeveynlik (sharenting) düzeyleriyle çocukların problemli medya kullanımları ve akran zorbalığı davranışları arasındaki ilişki
The relationship between mothers sharenting levels and children's problematic media use and peer bullying behaviors
- Tez No: 997390
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojinin ve sosyal medya platformlarının yaygınlaşması, yaşam alışkanlıklarıyla birlikte ebeveynliği de dönüştürmüştür. Sosyal medyanın yaygınlaşmasıyla ebeveynlerin çocuklarına ilişkin fotoğraf, video ve bilgi paylaşımlarının artması,“paylaşan ebeveynlik”olarak adlandırılan yeni bir ebeveynlik kavramının ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu araştırma, annelerin sosyal medyada çocuklarının fotoğraflarını paylaşma düzeyleri ile çocukların problemli medya kullanımı ve akran zorbalığı davranışları arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla karma yöntem araştırması olarak yapılandırılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda korelasyonel desen, nitel boyutunda ise olgu bilim deseni kullanılmıştır. Veri toplama araçları olarak Paylaşan Ebeveynlik Ölçeği, Problemli Medya Kullanım Ölçeği ve Okul Öncesi Dönemde Akran Zorbalığı Ölçeği kullanılmıştır. Nitel veriler, ebeveynlere ve çocuklara yönelik yarı yapılandırılmış görüşmeler ve çocuklar tarafından çizilen resimler aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul öncesi kurumlarda eğitim gören 48-72 aylık 282 çocuk, çocukların anneleri ve 15 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma sonucunda problemli medya kullanımı ile akran zorbalığı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş; ayrıca zorbalık türlerinin kendi aralarında ilişkili olduğu belirlenmiştir. Paylaşan ebeveynlik; paylaşım davranışı, sosyal karşılaştırma ve olumlu geri bildirim etkisiyle pozitif yönde ilişkilidir. Buna karşılık olumsuz geri bildirim etkisinin paylaşım davranışı, problemli medya kullanımı ile negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiği belirlenmiştir. Demografik değişkenler açısından anne eğitim düzeyi ile çocukların yaş ve cinsiyetine göre anlamlı farklılaşmalar saptanmıştır. Nitel bulgulara göre paylaşan ebeveynlik düzeyi yüksek annelerin %64'ü çocuklarından izin almadan paylaşım yapmaktadır. Paylaşım motivasyonlarında“mutluluk”teması öne çıkarken,“sosyal onay”ve“anı biriktirme”temaları da ifade edilmiştir. Çocuk resimlerinin analizine göre ise paylaşan ebeveynlik düzeyi yüksek annelerin çocuklarında çizimlerin detaysızlığı, aile üyeleri arasında fiziksel temasın olmaması ve bazı dijital araçların çizilmesi dikkat dikkat çekmiştir. Buna karşın paylaşan ebeveynlik düzeyi düşük annelerin çocuklarının resimlerinde pozitif duygularla ilişkilendirilen semboller ile aile içi etkileşimin ve birliktelik duygusunun ön planda olduğu resimlerin çizildiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
The widespread use of technology and social media platforms has transformed parenting practices along with daily life habits. With the increasing prevalence of social media, parents' sharing of photographs, videos, and information about their children has increased, leading to the emergence of a new parenting concept referred to as“sharenting”. This study was designed as a mixed-methods research to examine the relationships between mothers' levels of sharing their children's photographs on social media and children's problematic media use and peer bullying behaviors. In the quantitative dimension of the study, a correlational design was used, while a phenomenological design was used in the qualitative dimension. Data were collected using the Sharenting Scale, the Problematic Media Use Measure (PMUM), and the Preschool Peer Bullying Scale Teacher Form. Qualitative data were obtained through semi-structured interviews conducted with parents and children, as well as through children's drawings. The study group consisted of 282 children aged 48–72 months who were enrolled in preschool institutions affiliated with the Ministry of National Education in Istanbul during the 2024–2025 academic year, their mothers, and 15 preschool teachers. The findings demonstrated a significant positive relationship between problematic media use and peer bullying, and the types of bullying were found to be interrelated. Sharenting was positively associated with sharing behavior, social comparison, and the positive feedback effect. On the other hand, the negative feedback effect showed significant negative relationships with sharing behavior and problematic media use. In terms of demographic variables, significant differences were identified according to mothers' education level and children's age and gender. According to the qualitative findings, 64% of mothers with high sharenting levels shared content without obtaining their children's consent. Regarding sharing motivations, the theme of“happiness”emerged as the most prominent, while themes of“social approval”and“memory preservation”were also expressed. Analysis of children's drawings revealed that the drawings of children whose mothers had high levels of sharenting were characterized by a lack of detail, the absence of physical contact among family members, and the presence of digital devices. In contrast, the drawings of children whose mothers had low levels of sharenting included symbols associated with positive emotions and emphasized family interaction and a sense of togetherness.
Benzer Tezler
- Annelerin paylaşan ebeveynlik (Sharenting) eylemlerini inceleyen ölçek geliştirme çalışması
Scale development study for evaluating mothers' sharenting behaviors
EZGİ ALEMDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
- Okul öncesi dönemde çocuğu olan annelerin paylaşan ebeveynlik (sharenting) davranışı ve benlik saygısı arasındaki ilişki
The relationship between sharing behavior (sharenting) and self-esteem of mothers with preschool children
SELVİ BAŞTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAksaray ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN KILIÇ
- 3-6 yaş çocuğa sahip annelerin paylaşan ebeveynlik (Sharenting) hakkındaki deneyim ve görüşlerinin incelenmesi
Investigation of the experiences and opinions of mothers of 3-6-year-old children on sharenting
ÇAĞLA TAHTAKALE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET PEKŞEN SÜSLÜ
- Okul öncesi çocukların annelerinin paylaşan ebeveynlik (sharenting) davranışları ile ebeveyn öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between sharenting practices and parental self-efficacy among mothers of preschool children
ŞEBNEM ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDALI AYBAŞ
- 0-6 yaş çocuğu olan annelerde sharenting ve dijital ebeveynlik farkındalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between sharenting and digital parenting awareness in mothers with children aged 0-6
YONCA SALMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAğrı İbrahim Çeçen ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU DEMİR GÖKMEN