Psikologlar arasında madde kullanım bozukluğu olanlara yönelik damgalanma düzeyi ve etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determination of the level of stigmatization towards people with substance use disorders among psychologists and affecting factors
- Tez No: 974229
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ SÜTLÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Madde Kullanım Bozukluğu, Damgalama, Psikolog, Bağımlılık Yapıcı Maddeler, Substance Use Disorder, Stigma, Psychologist, Addictive Substances
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada psikologların madde kullanım bozukluğu olan bireylere yönelik damgalama düzeyleri ile bu düzeylere etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Örneklem seçilmemiş olup 01.12. 2024/ 28.02.2025 tarihleri arasında elektronik ortamlarda (sosyal medya/whatsapp grupları gibi) gönüllü olarak araştırmaya katılanlara ulaşmak amaçlanmıştır. Toplamda 204 katılımcıya ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında; katılımcıların sosyodemografik özellikleri, madde kullanım bozukluğu ile ilgili deneyimlerini değerlendiren sorular ve YEDAM Madde Bağımlılığı Stigmatizasyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS 25.0 programı kullanılarak bağımsız örneklem t-testi, varyans analizi (ANOVA) ve lineer regresyon analizi uygulanmıştır. Ulaşılan bütün sonuçlarda istatistiki anlamlılık p<0,05 seviyesinde değerlendirilmiştir. Katılımcıların %79.4'ü kadın iken %20.6'sı erkektir. YEDAM Madde Bağımlılığı Stigmatizasyon Ölçeği puan ortalaması 19.22±4.70 olup minimum ve maksimum puanlar sırasıyla 5 ve 32'dir. Forward lineer regresyon analizi sonucunda; sigara ve alkol dışında madde kullanma (p = 0,011), YEDAM'ı duyma (p < 0,001), madde bağımlısı bireylerin topluma kazandırılabileceğini düşünme (p = 0,008), psikolojik problemlerin madde bağımlılığını etkilediğini düşünme stigmatizasyon düzeyini azaltırken (p =0,004) madde bağımlısı bireylerin özkıyım (intihar) ihtimalinin varlığı değişkeni stigmatizasyon düzeyini arttırdığı (p = 0,005) bulunmuştur. Psikologlar arasında madde kullanım bozukluğu olan bireylere yönelik damgalanma düzeyinin belirlenmesi ve bu duruma etki eden faktörlerin incelenmesi, müdahale programları ve hizmet modellerinin etkin bir şekilde geliştirilmesi için büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle psikologların damgalayıcı tutum düzeylerinin belirlenmesi, hem ruh sağlığı hizmetlerinin kalitesini artırmak hem de bireylerin topluma yeniden kazandırılmasını desteklemek açısından kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine psychologists' stigmatization levels towards individuals with substance use disorders and the factors affecting these levels. A sample was not selected; the aim was to reach volunteers who participated in the study between December 1, 2024, and February 28, 2025, via electronic media (such as social media/WhatsApp groups). A total of 204 participants were reached. Data were collected using sociodemographic characteristics of the participants, questions assessing their experiences with substance use disorders, and the YEDAM Substance Addiction Stigmatization Scale. Data were analyzed using IBM SPSS 25.0 software using independent samples t-test, analysis of variance (ANOVA), and linear regression analysis. Statistical significance was assessed at p<0.05 for all results. 79.4% of the participants were female, while 20.6% were male. The mean score on the YEDAM Substance Addiction Stigmatization Scale was 19.22±4.70, with minimum and maximum scores of 5 and 32, respectively. Forward linear regression analysis revealed that using substances other than cigarettes and alcohol (p = 0,011), hearing about YEDAM (p < 0,001), believing that substance-addicted individuals can be reintegrated into society (p = 0,008) and believing that psychological problems affect substance addiction decreased the level of stigmatization (p =0,004), while the variable of the possibility of suicide among substance-addicted individuals increased the level of stigmatization (p = 0,005). Determining the level of stigma towards individuals with substance use disorders among psychologists and examining the factors affecting this situation is crucial for the effective development of intervention programs and service models. Therefore, determining the levels of stigmatizing attitudes of psychologists is critical for both improving the quality of mental health services and supporting the reintegration of individuals into society.
Benzer Tezler
- Madde bağımlılığındaki geçmiş suç öyküsü ile ruhsal süreçlerin Bağımlılık Profil İndeksi'ne göre karşılaştırılması
Past criminal history in substance abuse with mental processes comparison by Addiction Profile Index
ALEYNA DAMLA ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN FİLAZOĞLU ÇOKLUK
- Madde kullanan denetimli serbestlik ve hüküm almış bireylerin kaygı düzeyleri ve öfke ifade tarzlarının değerlendirilmesi
Evaluation of supervision levels and anxiety expression of the supervised individuals using substances and anger expression
SEVGİ SOYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiYakın Doğu ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
- The effect of psychological resilience on the relationship between object relations and psychosis proneness
Psikolojik dayanıklılığın nesne ilişkileri ve psikoza yatkınlık arasındaki ilişkiye etkisi
TUBA GÜLER
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP MAÇKALI
- Psikoloji öğrencilerinin ve klinik psikologların karşılıklı bağımlılık düzeyleri ve yetişkin bağlanma boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between codependency level and adult attachment dimensions of psychology students and clinical psychologists
BÜŞRA SEZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMaltepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ARICI ÖZCAN
- The importance of physiological and psychological health for violinists: A study on Alexander Technique
Kemancıların fizyolojik ve psikolojik sağlıklarının önemi: Alexander Tekniği üzerine bir çalışma
PINAR TEZİŞÇİ ÖZMENAY
Doktora
İngilizce
2018
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YELDA ÖZGEN ÖZTÜRK