The plant subsistence strategies of neolithic northwest Türkiye
Neolitik kuzeybatı Türkiye'de bitki geçim stratejileri
- Tez No: 974698
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RANA ÖZBAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Botanik, Arkeoloji, Botany, Archeology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arkeoloji ve Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kuzeybatı Türkiye'de MÖ 7. bin ve erken 6. binde Neolitikleşme sürecini, Barcın Höyük, Bahçelievler, Hoca Çeşme ve Aşağı Pınar olmak üzere dört Neolitik yerleşimde gerçekleştirilen ayrıntılı makro-arkeobotanik analizler aracılığıyla incelemektedir. Basit yayılma modellerinin ötesine geçerek, Neolitikleşmeyi tekdüze bir geçişten ziyade yerel uyarlamaların bir mozaiği olarak ele almaktadır. Arkeobotanik veri setlerine dayanan ve İnsan Davranışsal Ekolojisi yaklaşımından beslenen karşılaştırmalı yöntemler kullanılarak, bitki temelli geçim stratejileri ile bunların mekânsal ve kronolojik farklılıkları değerlendirilmiştir. Sonuçlar, tüm yerleşimlerde tahıl merkezli bir bitki ekonomisi olduğunu ortaya koymakta; baklagiller ve toplanan bitkiler ise yerleşime özgü biçimlerde entegrasyon göstermektedir. Barcın Höyük, erken döneme ait yapılandırılmış tarımsal bilgi ve ürün depolama kanıtları sunarken; Bahçelievler, zaman içinde kademeli değişimler ve artan çeşitlenme göstermektedir. Aşağı Pınar ise tahıllarla birlikte yüksek oranda baklagil buluntularına sahiptir ve bu durum, iyi entegre edilmiş bir depolama stratejisini ve geniş ekonomik ürün yelpazesini düşündürmektedir. Bu örüntüler, ekolojik nişlerin, kültürel tercihlerin ve uyarlanma davranışlarının, Neolitik yaşam biçiminin benimsenmesi ve dönüştürülmesi sürecini birlikte şekillendirdiğini yansıtmaktadır. Yeni arkeobotanik veriler sunarak ve yerleşim içi ile yerleşimler arası çeşitliliğe vurgu yaparak, bu araştırma erken tarımsal uygulamaların çeşitliliğine dair genel tartışmalara katkıda bulunmakta ve Neolitikleşmenin karmaşık dinamiklerini anlamada bölgesel bakış açılarını önemli bir yere oturtmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the process of Neolithization of Northwest Türkiye in the 7th and early 6th millennium BC through a detailed macro-archaeobotanical analysis of four Neolithic sites: Barcın Höyük, Bahçelievler, Hoca Çeşme, and Aşağı Pınar. Moving beyond simplistic diffusion models, the research frames Neolithization as a mosaic of localized adaptations rather than a uniform transition. Employing comparative methods grounded in archaeobotanical datasets and informed by Human Behavioral Ecology, the thesis examines plant-based subsistence strategies and their spatial and chronological variations. The results reveal a cereal-centered plant economy across all sites, with pulses and gathered plants integrated in site-specific ways. Barcın Höyük presents evidence for early structured agricultural knowledge and crop storage, Bahçelievler shows gradual changes and increasing diversification over time, while Aşağı Pınar displays a high frequency of pulses alongside cereals, suggesting a well-integrated storage strategy and diverse crop range. These patterns reflect how ecological niches, cultural choices, and adaptive behaviors jointly shaped the uptake and modification of the Neolithic way of life. By introducing new archaeobotanical data and emphasizing intra-site and inter-site variability, this research contributes to broader discussions on the diversity of early agricultural practices and underscores the importance of regional perspectives in understanding the complex dynamics of Neolithization.
Benzer Tezler
- The processes of paleo-environmental changes, their impacts on the northwest shore of the sea of marmara at the beginning of the holocene, and its effects on the early neolithic settlements
Holosen'in başlangıcında paleoçevresel değişim süreçleri, bu süreçlerin marmara denizi'nin kuzeybatı kıyısı üzerindeki etkileri ve erken neolitik yerleşimler üzerindeki yansımaları
BEDEL ESMA EMRE
Doktora
İngilizce
2025
Coğrafyaİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT ARIKAN
PROF. DR. EROL SARI
- Sumaki Höyük verileri ışığında Yukarı Mezopotamya'da çanak çömlek kullanımının başlangıcı ve gelişimi
Begining and development of pottery use in Upper Mesopotamia in the light of Sumaki Höyük data
SİDAR GÜNDÜZALP
- Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'de Kıbrıs ile anakara etkileşimi
Interaction between cyprus and the mainland during the Pottery Neolithic Period
ERGE YURTDAŞ
Doktora
Türkçe
2025
Arkeolojiİstanbul ÜniversitesiTarih Öncesi Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EYLEM ÖZDOĞAN
DOÇ. DR. MÜGE ŞEVKETOĞLU
- Çanak çömlek verileriyle Kuseyr Yaylası yerleşimlerinin Neolitik dönem'den Erken Tunç Çağı sonuna kadar incelenmesi
Investigation of the settlements of Kuseyr Plateau from the Neolithic period to the end of the Early Bronze Age with pottery data
CANAN KARATAŞ YÜKSEL
Doktora
Türkçe
2024
ArkeolojiEge ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİLER ÇİLİNGİROĞLU
DOÇ. DR. RANA ÖZBAL
- Çanak çömleksiz neolitik dönem yukarı mezopotamya anıtsal kült binaları ve gelişimi
Pre-pottery neolithic period upper mesopotamia monumental cult buildings and its development
ALİ UMUT TÜRKCAN