Effects of humic acid applications on yield, morphological traits, and soil properties of safflower under Western Iraq conditions
Batı Irak koşullarında humik asit uygulamalarının aspir(Carthamus tinctorius L.) bitkisinin verimi, morfolojik özelliklerive toprak özellikleri üzerine etkileri
- Tez No: 974938
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEMA KAPLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Aspir, Hümik Asit, Yağ Verimi, Su Tutma Kapasitesi, Hacim Ağırlığı, Safflower, Humic acid, yield, Water retention capacity, Bulk density
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Carthamus tinctorius L. (aspir), yarı kurak bölgelerde yetişebilen, kuraklığa dayanıklı bir yağ bitkisidir. Bu araştırmada, yapraktan uygulanan hümik asidin (HA) %0, %15 ve %30 düzeylerinin, dört genotip (OMAR/24, Russ, MAJ/2 ve MAJ/36) üzerinde bitki gelişimi ve toprak fiziksel özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Vejetatif tepkiler genotipler arasında farklılık göstermiştir: MAJ/36, %30 HA uygulaması ile en yüksek yaprak sayısını elde etmiştir (47.06 ± 5.65), MAJ/2 ise %15 HA'da en yüksek biyokütleyi üretmiştir (52.53 ± 10.02 g). Ayrıca, yan dal sayısı OMAR/24 ve MAJ/2 genotiplerinde anlamlı şekilde artmıştır (sırasıyla 36.40 ve 36.79). Üreme özellikleri en güçlü yanıtı %30 HA uygulamasında göstermiştir. Özellikle OMAR/24 genotipinde, 500 tohum ağırlığı 23.79 g'dan 30.19 g'a yükselmiş, tabla (baş) ağırlığı ise ortalama 34.47 ± 2.26 g olarak belirlenmiştir. MAJ/36'da da önemli gelişmeler gözlenmiş; biyokütle 13.43 g'dan 26.36 g'a, tohum ağırlığı ise 16.60 g'dan 25.12 g'a çıkmıştır. Russ genotipi, kontrol koşullarında en yüksek tabla başına tohum sayısını göstermiştir (45.13), MAJ/2 ise tüm uygulamalarda istikrarlı bir üreme performansı sergilemiştir. Uygulama sonrası toprak özelliklerinde iyileşmeler kaydedilmiştir: toprak hacim ağırlığı 1.36–1.37 g cm-3'ten 1.25–1.26 g cm-3'e düşerken, agrega stabilitesi OMAR/24 ve MAJ/2'de sırasıyla %71.20 ve %71.00'e yükselmiştir. MAJ/36 genotipi en yüksek su tutma kapasitesi artışını göstermiştir; %22.67'den %28.80'e çıkmıştır. Bu bulgular, HA'nın aspir verimliliğini ve toprak kalitesini artırma potansiyelini doğrulamaktadır. Verim özellikleri bakımından en duyarlı genotip OMAR/24 olurken, toprak iyileştirmeye en fazla katkı sağlayan genotip MAJ/36 olmuştur. Gelecek araştırmalarda, yağ kompozisyonu ile HA'nın toprak sağlığı ve çiftlik ekonomisi üzerindeki uzun vadeli etkilerinin incelenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Carthamus tinctorius L. (safflower) is a drought-resistant oilseed crop that thrives in semi-arid regions. This research examined how foliar application of humic acid (HA) at 0%, 15%, and 30% influenced yield, plant growth, and soil physical properties across four genotypes: OMAR/24, Russ, MAJ/2, and MAJ/36. The vegetative responses differed among genotypes: MAJ/36 displayed the highest leaf count with 30% HA (47.06 ± 5.65), while MAJ/2 produced the greatest biomass at 15% HA (52.53 ± 10.02 g). Additionally, secondary branches significantly increased in OMAR/24 and MAJ/2 (36.40 and 36.79, respectively). Yield traits showed the strongest response to 30% HA, particularly in OMAR/24, where the 500-seed weight increased from 23.79 to 30.19 g, and head weight averaged 34.47 ± 2.26 g. MAJ/36 also experienced significant improvements in biomass (from 13.43 to 26.36 g) and seed weight (from 16.60 to 25.12 g). Russ exhibited the highest seed number per head under control conditions (45.13), while MAJ/2 demonstrated stable reproductive performance across all treatments. Post-treatment soil properties showed a numerical decrease in bulk density from 1.36–1.37 g cm-3 to 1.25–1.26 g cm-3; however, this change was not statistically significant (p > 0.05), and aggregate stability increasing from about 62–63% before planting to 71.20% in OMAR/24 and 71.00% in MAJ/2. MAJ/36 exhibited the most significant increase in water retention, from 22.67% to 28.80%. These findings confirm the potential of HA to enhance safflower productivity and soil quality. OMAR/24 was the most responsive for yield traits, whereas MAJ/36 contributed most significantly to soil improvement. Future research should examine oil composition and the long-term effects of HA on soil health and farm economics.
Benzer Tezler
- Farklı gelişme dönemlerinde uygulanan organik ve inorganik kökenli sıvı gübrelerin buğday verimi ve kalitesine etkilerinin belirlenmesi
Assessment of effects of organic and inorganic liquid fertilizers applied in different growth periods on yield and quality of wheat
ERDAL ÇAKIL
- Çemen (Trigonella foenum-graecum L.)'de farklı hümik asit dozları ve ekim zamanlarının verim ve bazı morfolojik özellikler üzerine etkileri
The effects of different humic acid doses and sowing times on yield and some morphological characters of fenugreek (Trigonella foenum-graecum L.)
ERMAN BEYZİ
- Çilekte su stresi altındaki bitkiler üzerine hümik asit ve silikonun etkisinin incelenmesi
Investigation on the effects of humic acid and silicon under water stress in strawberry
KÜBRA KORKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Mühendislik BilimleriHarran ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM BOLAT
DR. SEMA KARAKAŞ DİKİLİTAŞ
- Farklı seviyelerde tuzlu sulama suyu, humik asit ve deniz yosunu ekstraktı kullanımının turpun fizyolojik ve morfolojik özelliklerine etkisi
The effect of using different levels of saline irrigation water, humic acid and seaweed extract on the physiological and morphological characteristics of radish
KÜBRA MANTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUAT ŞENSOY
- Pilot ölçekli biyoreaktörden elde edilen biyokütlenin tuz stresi altında yetiştirilen Phaseolus vulgaris L. var. ellipticus mart üzerine etkisinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
FİDA ÇİFTCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyoteknolojiGümüşhane ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA ACET
DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ YUNUS SARIBIYIK