Inhabiting the narrative territory of architecture
Mimarlığın anlatısal alanına yerleşmek
- Tez No: 975185
- Danışmanlar: PROF. DR. İNCİ BASA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, çağdaş mimarlık pratiğine tanısal bir tutumla yaklaşır ve mimarlık kuramının yerleşme aktiviteleri ve insan durumunu öncelemekten uzaklaşıp işletmecilik modeline kaymasını eleştirir. İnsana içkin iki aktivite olan anlatma ve inşa etme, anlam kurucu edimler olarak önerilir. Anlatı yoluyla zaman, insanî boyutunu yeniden kazanırken mimarlık aracılığıyla yer, yerleşilebilir mekân niteliğini kazanır. Bu çalışmada, anlatısallık ve mimarlık arasında bir paralellik önerir. Bu paralelizm, anlatıların ne zaman gerekli ve kaçınılmaz hâle geldiğinin, bir başka deyişle, anlatısallığı tanımlayan koşulların saptanması yoluyla kavranabilir. Anlatısallığı tanımlayan ve anlatıları vazgeçilmez kılan durumlar, mimari pratiğe özgü koşullar ve beklentilerle ilişkilendirilebilir; bu bağlamda olaylar, mekanlar ve varlıklar arasındaki ilişkilerde anlam arayışı temel ortaklık olarak belirir. Bu çalışmada anlatı ve mimarlık arasındaki paralellik anlatısallık kavramına ek olarak, Ricœur'ün anlatıyı mimetik bir etkinlik olarak kavramsallaştırmasını izleyen bir çerçeve üzerinden kurulmaktadır. Bu tez, mimari pratiği ve kuramı anlatının alanına yerleştirir. Bu alanda, Aristoteles'in mimesis/muthos kavram ikilisi teorik zemini, Ricœur'ün muthos kavramını olayörgüleştirme olarak ele alışı analojinin çekirdeğini (mimari tasarımın bir olayörgüleştirme, konfiguratif bir edim olarak tanımlanması) oluşturur. Ricœur'ün üçlü mimesis (prefigürasyon–konfigürasyon–refigürasyon) anlayışı ise bu tezin kuramsal çerçevesini şekillendirir. Bu tez, mimari tasarım süreçlerinin mimetik aktiviteler olarak ele alınmasını önerir; böylece yalnızca mimari tasarımın biçimlendirici edimleri değil, yerleşme ve inşa aktiviteleri de mimarlık kavrayışına dâhil edilir. Bu anlayışla mimari tasarım edimleri, yerleşmeye dair önkavrayışlar ile onun refigürasyonu arasında dönüştürücü bir rol üstlenir; yerleşmeyi inşa yoluyla anlamlandıran bir edim hâlini alır.
Özet (Çeviri)
This thesis adopts a diagnostic stance toward contemporary architectural practice, critiquing how architectural theory has shifted away from prioritizing the human condition and activities of inhabitation toward a managerial mode. It proposes the two acts inherent to human beings, narration and building, as acts of making sense. Narration restores a human dimension to time, while architecture makes space inhabitable. The thesis highlights a unique parallelism between narrativeness and architecture, as well as the acts of narration and building, discernible by identifying the conditions that define narrativeness. Criteria delineating the indisputability of narrative can be correlated with conditions intrinsic to architectural practice, among which the search for meaning in relations between events and bodies can be denoted as the fundamental precondition. Another perspective of this parallelism follows Ricoeur's conceptualization of narration as mimetic activity in Time and Narrative. The thesis situates architectural practice and theory within a narrative territory, grounded in the Aristotelian mimesis/muthos pair, Ricœur's reading of muthos as emplotment forms the core of the parallelism (understanding architectural design as emplotment, a configurative act), and his conceptualization of 'threefold mimesis' (prefiguration–configuration–refiguration) provides the theoretical framework. The thesis proposes defining architectural acts as mimetic activities encompassing not only the configurative acts of architectural design in discussion, but also considering inhabitation and building activities. Within this understanding, architectural design acts become a meditation between preconceptions regarding inhabitation and its refiguration, an act of making sense of inhabitation through building.
Benzer Tezler
- Kur'ân-ı Kerîm ve tarih verileri bağlamında Zülkarneyn kıssasının tahlili
An analysis of the narrative of Dhul-qarnayn in the context of the Qur'an and history data
ZEYNEP CELEP
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Dinİstanbul ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİDAYET AYDAR
- The role of intertextuality in voicing the marginalised in Abdulrazak Gurnah's By The Sea and Gravel Heart
Abdulrazak Gurnah'ın Deniz Kenarında ve Kumdan Yürek romanlarında dışlanmışların sesinin duyurulmasında metinlerarasılığın rolü
YASEMİN ENER
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI DEĞİRMENCİ ALTIN
- Özbekistan Harezm bölgesi destancılık geleneği ve Köroğlu Destanı
The epic tradition in the Khwarezm Region of Uzbekistan and the Epic of Köroğlu
ARZU ACAR
Doktora
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ FEDAKAR
- Âhir zaman'ın teknolojik tefsiri olarak Hollywood sineması
Hollywood cinema as a technological exegesis of the end times
DENİZ DENİZEL
Doktora
Türkçe
2026
FelsefeDokuz Eylül ÜniversitesiFilm Tasarımı Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OZAN OTAN
- Yabancı gezginlerin seyahatnamelerinde Türk kültürü (16-20.yüzyıl)
Turkish culture in the travelogues of foreign travelers (16th–20th century)
ONUR ÇETİN
Doktora
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Ankara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZHAN AYDIN