Geri Dön

Acil servise başvuran 65 yaş üstü hastalarda üst gastrointestinal sistem kanaması: Klinik sonlanımı öngören parametrelerin retrospektif analizi

Retrospective analysis of predictive parameters for clinical outcomes in patients aged 65 and older presenting to the emergency department with upper gastrointestinal bleeding

PDF İndir

  1. Tez No: 975256
  2. Yazar: FATMA NUR ÇİÇEKDAĞ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ÖZEL
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Acil servis, Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması, Rockall, AIMS65, Glasgow-Blatchford Skoru, Emergency department, Upper gastrointestinal bleeding, Rockall, AIMS65, Glasgow-Blatchford score
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamaları, Treitz ligamanının proksimalinde gelişen, acil müdahale gerektiren ve %2–15 mortalite oranına sahip ciddi GİS acillerindendir. En sık nedenleri peptik ülser ve özofagus varis kanamaları olup, yaşlılık, hemodinamik instabilite ve eşlik eden hastalıklar ölüm riskini artırmaktadır. Tanı ve tedavide endoskopi temel yöntemdir; Glasgow-Blatchford, Rockall, AIMS65 ve Forrest gibi risk skorları prognozun öngörülmesinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, acil servise üst GİS kanaması nedeniyle başvuran 65 yaş üzeri hastalarda, klinik özellikler ile risk skorlarının mortalite ve prognoz üzerindeki etkilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya, 01.03.2021–15.01.2025 tarihleri arasında üst GİS kanaması nedeniyle Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine başvurup yatırılan 65 yaş üzeri hastalar dahil edildi. Retrospektif olarak yürütülen araştırmada toplam 262 hastanın demografik, klinik, laboratuvar ve endoskopik verileri Hastane Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden incelendi. Glasgow-Blatchford (GBS), Rockall, AIMS65 ve Forrest skorlarının mortalite ve prognozu öngörmedeki tanısal performansları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların %56,5'i erkek, %43,5'i kadındı ve yaş ortalaması 77±7,5 yıl idi. Hastaların %24,4'ü eksitus ile sonuçlanmıştır. En sık başvuru şikayetleri hematemez (%65,6) ve melena (%62,6) idi. Ortalama endoskopi süresi 23,3±16,3 saat idi. Endoskopik incelemelerde en sık Forrest tip 3 (%60,3) saptandı. Hastaların %14,9'unda eritrosit süspansiyonu ihtiyacı olduğu tespit edildi. Mortalite grubunda senkop, konjestif kalp yetmezliği, kronik böbrek hastalığı ve malignite anlamlı derecede daha sık görülmüş; sistolik/diyastolik kan basınçları daha düşük, nabız, üre, kreatinin, AST, ALT, laktat, beyaz küre, Nötrofil lenfosit oranı (NLO), GBS, Rockall ve AIMS65 skorları daha yüksek bulunmuştur. Buna karşın hemoglobin, hematokrit, albümin ve HALP skorları anlamlı derecede düşük saptanmıştır. Lojistik regresyon analizinde mortaliteyi artıran bağımsız risk faktörleri arasında kronik böbrek hastalığı (OR=3,148), malignite (OR=3,368), yüksek laktat (OR=1,452), yüksek GBS (OR=1,703), Rockall (OR=1,597), AIMS65 (OR=2,917) ve Forrest 1b lezyonları (OR=5,238) yer alırken; yüksek albümin ve HALP skorunun mortaliteye karşı koruyucu etki gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmamızda üst GİS kanamalı yaşlı hastalarda mortalite ile ilişkili klinik ve laboratuvar parametreler değerlendirildi; yüksek laktat, GBS, Rockall, AIMS65 skorları ve Forrest 1b lezyonlarının bağımsız mortalite belirteçleri olduğu, albümin ve HALP skorlarının ise koruyucu etki gösterdiği saptandı. Bulgularımız, üst GİS kanamalı hastalarda erken risk sınıflandırmasında fizyolojik ve biyokimyasal parametreleri bütünleştiren daha kapsamlı modellerin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

Introduction and Objective: Upper gastrointestinal (GI) bleeding, which occurs proximal to the ligament of Treitz, is a serious GI emergency requiring urgent intervention and carries a mortality rate of 2–15%. The most common causes are peptic ulcers and esophageal variceal bleeding, while factors such as advanced age, hemodynamic instability, and comorbidities increase the risk of death. Endoscopy remains the cornerstone of diagnosis and treatment, and risk scoring systems such as Glasgow- Blatchford, Rockall, AIMS65, and Forrest are used to predict prognosis. This study aimed to retrospectively evaluate the effects of clinical characteristics and risk scores on mortality and prognosis in patients aged over 65 years who presented with upper GI bleeding to the Emergency Department. Methods: The study included patients over the age of 65 who were admitted to the Emergency Department of Diyarbakır Gazi Yaşargil Training and Research Hospital with upper GI bleeding and subsequently hospitalized between March 1, 2021, and January 15, 2025. In this retrospective study, demographic, clinical, laboratory, and endoscopic data of a total of 262 patients were reviewed through the Hospital Information Management System. The diagnostic performance of the Glasgow-Blatchford (GBS), Rockall, AIMS65, and Forrest scores in predicting mortality and prognosis was evaluated. Results: Of the patients included in the study, 56.5% were male and 43.5% were female, with a mean age of 77 ± 7.5 years. The overall mortality rate was 24.4%. The most common presenting symptoms were hematemesis (65.6%) and melena (62.6%). The mean time to endoscopy was 23.3 ± 16.3 hours. Endoscopic evaluation most frequently revealed Forrest type III lesions (60.3%). It was determined that 14.9% of the patients required red blood cell transfusion. In the mortality group, syncope, congestive heart failure, chronic kidney disease, and malignancy were significantly more common. These patients also had lower systolic and diastolic blood pressures, but higher pulse rate, urea, creatinine, AST, ALT, lactate, white blood cell, Neutrophil/Lymphocyte Ratio (NLR), GBS, Rockall, and AIMS65 scores. Conversely, hemoglobin, hematocrit, albumin, and HALP scores were significantly lower. Logistic regression analysis identified chronic kidney disease (OR = 3.148), malignancy (OR = 3.368), elevated lactate (OR = 1.452), high GBS (OR = 1.703), Rockall (OR = 1.597), AIMS65 (OR = 2.917), and Forrest type 1b lesions (OR = 5.238) as independent risk factors associated with increased mortality. In contrast, higher albumin and HALP scores were found to have a protective effect against mortality. Conclusion: In our study, clinical and laboratory parameters associated with mortality were evaluated in elderly patients with upper gastrointestinal bleeding. Elevated lactate levels, GBS, Rockall, and AIMS65 scores, as well as Forrest 1b lesions, were identified as independent predictors of mortality, whereas higher albumin and HALP scores demonstrated a protective effect. Our findings suggest that more comprehensive models integrating physiological and biochemical parameters should be developed for early risk stratification in patients with upper GI bleeding.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    939876

    Acil servise başvuran warfarin kullanan veya kullanmayan 65 yaş ve üzeri gastrointestinal kanamalı hastalarda endoskopi zamanlamasının prognoza etkisi

    The impact of endoscopy timing on prognosis in patients aged 65 and over with gastrointestinal bleeding using or not using warfarin admitted to the emergency department

    MEHMET YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SADİYE YOLCU SEVEN

  2. Tez No

    386485

    Acil servise başvuran üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda klinik sınıflandırmaların etkinliğinin değerlendirilmesi

    Evaluation of efficiency of classification in upper gastrointestinal bleeding patient in emergency department

    AHMET KAYALI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    İlk ve Acil Yardımİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü

    DR. ZEYNEP KARAKAYA

  3. Tez No

    924063

    Acil servise üst gastrointestinal sistem kanaması ile başvuran hastalarda şok indeksi ile bun/albümin oranının klinik seyirle ilişkilerinin araştırılması

    Investigation of the relationship between shock index and bun/albumin ratio with clinical course in patients presenting to the emergency department with upper gastrointestinal bleeding

    İSMAİL AYAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELİH YÜKSEL

  4. Tez No

    842023

    Non-varisiyel üst gastrointestinal sistem kanamalarında ürik asidin prognostik önemi

    The prognostic significance of uric acid in non-variceal upper gastrointestinal system bleedings

    MUSTAFA YILMAZ GÖK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Acil TıpSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AKKAN AVCİ

  5. Tez No

    969342

    Üst gastrointestinal sistem kanamalarında serum trefoil faktör 3 düzeyinin prognoz ve mortalite tayininde yerinin araştırılması

    The role of serum trefoil factor 3 level in the determination of prognosis and mortality in upper gastrointestinal tract haemorrhages

    MUHAMMED ALİ ÇALIŞKAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GastroenterolojiTrakya Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY ÇELİKTÜRK

Geri Dön