Geri Dön

Birinci basamak sağlık hizmetleri sunumunda kadın hastaların ulusal kanser tarama programına yönelik farkındalığının değerlendirlmesi

Evaluation of female patients' awareness towards the national cancer screening program in primary health care service provision

PDF İndir

  1. Tez No: 975826
  2. Yazar: AYŞEGÜL YAPALI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÜMİT AYDOĞAN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Birinci Basamak, Kadın, Kanser Tarama, Farkındalık, Primary Care, Woman, Cancer Screening, Awareness
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada kadınların kanser taraması hakkındaki bilgi ve farkındalıklarının belirlenmesi, tarama programlarına sosyodemografik özelliklerin araştırılması amaçlanmıştır. uyumu etkileyen Gereç ve Yöntem: Kesitsel türde gözlemsel saha araştırması tasarımına sahip bu çalışma, 01.10.2022-31.09.2023 tarihleri arasında Ulusal Kanser Tarama Programına katılım kapsamında Ankara İli Keçiören İlçesi Ayvalı Zeki Polat ASM'ye başvuran 384 kadın hasta ile yürütülmüştür. Kadınlara; sosyodemografik özellikleri, yaşam tarzı özellikleri, kronik hastalık özellikleri, ailevi kanser hikayeleri, kanser taramaları hakkındaki bilgi düzeyi ve kanser tarama programına katılım özelliklerine ait 19 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS istatistik programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda katılımcıların yaş dağılımı incelendiğinde, katılımcıların %41,1'i 41-50 yaş aralığında olup, yaş ortalamaları 45,35±10,21'dir. Katılımcıların 15'i (%4,0) bekar, 321'i (%86,3) evli ve 36'sı (%9,7) boşanmıştır. Katılımcıların çoğu sosyal güvencesi (%82,8) ve en az bir çocuk sahibi olan (%94,3) kadınlardan oluşmaktadır. Katılımcıların (%31.1) i düzenli egzersiz yapmakta iken, (%24,7) i sigara kullanmaktadır. Kadınların %45.6 'sında bir kronik hastalık var iken, en sık görülen hastalıklar hipertansiyon (%40), hipertiroidi (%27,4) ve diyabettir (%25,7). Kadınların ailesinde kanser öyküsü olma durumu ( %33.1) olup en sık kanser görülen aile yakınları anne ve babalardır (%55,1). Ailede en sık görülen kanser türleri ise sıklık sırasına göre meme (%29,9), akciğer (%21,3) ve kolon kanserleridir (%11,8). Kadınların ( % 74.6) i kanser taramaları hakkında bilgi sahibi iken, %55,4'ü bilgiyi bir sağlık çalışanından edinmiştir. Tarama yaptırmayanlarda, en sık yaptırmama sebebi bilgi eksikliği iken (%31,1), bunu zaman eksikliği (%26,1) ve kanser tanısı alma korkusu (%13,7) izlemektedir. En sık kanser taraması yaptıranlar 41-50 yaş arasında olanlar (%66,9) iken, öğrenim düzeyi ve gelir düzeyi arttıkça ve çocuk sayısı azaldıkça tarama yaptırma sıklığı artmaktadır. Ayrıca, sosyal güvencesi olanlar (%58,6), düzenli egzersiz yapanlar (%63,9) ve ailede kanser öyküsü bulunanlar (%69,3) daha fazla vii sıklıkta kanser taraması yaptırmaktadır. Bununla birlikte, kanser taramaları hakkında bilgi sahibi olanların çoğu; 41-50 yaş arasında (%80,9), daha yüksek öğrenim düzeyine sahip (lise mezunlarında %81,6 ve üniversitesi mezunlarında %94,4), çalışan (%93,9), sosyal güvence sahibi (%80,4), gelir düzeyi yüksek olan (%92,5), daha az sayıda çocuk sahibi olan, daha geç yaşta çocuk sahibi olan (ilk çocuğunu 23 yaş ve üzerinde doğuranlarda %88,7) ve düzenli egzersiz yapan (%81,5) kadınlardan oluşmaktadır. Sonuç: Bu çalışmada, kadınların öğrenim düzeyi, sosyal güvence varlığı ve gelir düzeyi gibi faktörlerin kanser taramalarına katılım ile ilişkide olduğu tespit edilmiştir. Okuma yazma bilmeyen ve sosyoekonomik düzeyi düşük olan kadınlarda kanser taramaları konusunda farkındalık düzeyi düşüktür. Kanser taramaları ile ilgili farkındalığı ve katılımı artırmak için bireylere sağlık hizmeti sunumunda ilk başvuru merkezleri olan aile hekimlerinin koruyucu hekimlik hizmetleri kapsamında hasta eğitimine önem vermeleri ve bu konu ile ilgili görsel ve yazılı kamu spotlarının kullanılması önem arz etmektedir.

Özet (Çeviri)

Aim: This study aimed to determine women's knowledge and awareness about cancer screening tests, and to investigate demographic and other factors on their compliance with the cancer screening program. Materials and Methods: This cross-sectional observational field research was conducted with 384 female patients who were admitted to the Ayvalı Zeki Polat Family Health Center in Keçiören District, Ankara, within the participation scope of the National Cancer Screening Program between October 1, 2022, and September 31, 2023. A questionnaire of 19 questions related to sociodemographic characteristics, lifestyle characteristics, chronic disease characteristics, family cancer histories, and knowledge about and participation in the cancer screening program was administered to the participants. The relationships between the participants' demographic, clinical, and lifestyle characteristics, knowledge levels, and participation status in screenings were analyzed. Results: When the age distribution of the participants in our study was examined, 41.1% of the participants were between the ages of 41 and 50, with a mean age of 45.35±10.21. Of the women 15 (4.0%) of the participants were single, 321 (86.3%) were married, and 36 (9.7%) were divorced. Most of the participants were women with social security (82.8%) and had at least one child (94.3%). While 31.1% of the participants exercised regularly, 24.7% were smokers. 45.6% of the women had a chronic disease, the most common being hypertension (40%), hyperthyroidism (27.4%), and diabetes (25.7%). A family history of cancer was present in 33.1% of the women, and the most common family relatives with cancer were mothers and fathers (55.1%). The most common types of cancer in the family, in order of frequency, are breast (29.9%), lung (21.3%) and colon cancer (11.8%). While women (74.6%) have information about cancer screenings, 55.4% of them obtained the information from a healthcare professional. Among those who do not have screening, the most common reason for not having screening is lack of information (31.1%), followed by lack of time (26.1%) and fear of being diagnosed with cancer (13.7%). While those who have ix cancer screenings most frequently are between the ages of 41-50 (66.9%), the frequency of screening increases as the education level and income level increases and as the number of children decreases. In addition, those with social security (58.6%), those who exercise regularly (63.9%) and those with a family history of cancer (69.3%) have cancer screenings more frequently. However, most of those who have information about cancer screenings; Women aged 41-50 (80.9%) had a higher education level (81.6% of high school graduates and 94.4% of university graduates), were employed (93.9%), had social security (80.4%), had a higher income (92.5%), had fewer children, had children at a later age (88.7% of those who had their first child at age 23 or older), and exercised regularly (81.5 age (88.7% for first childbirth at 23 years or older), and engaged in regular exercise (81.5%). Conclusion: This study found that factors such as women's education level, social security status, and income level were associated with participation in cancer screenings. Awareness about cancer screenings is low among illiterate women and women with low socioeconomic status. To increase awareness and participation in cancer screenings, it is important for family physicians, who are the first point of contact for healthcare services, to prioritize patient education within the scope of preventive medicine services and to use visual and written public service announcements on this topic.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1008456

    Kayseri'de aile hekimine başvuran erişkin hastaların son bir yıldaki başvuru sıklığı ve bununla ilişkili değişkenlerin değerlendirilmesi: Analitik çalışma

    An analytical study of the frequency of adult patient visits to family physicians in Kayseri and related variables over the past year

    İBRAHİM ARİF DEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiErciyes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA MÜMTAZ MAZICIOĞLU

  2. Tez No

    790296

    Ankara Şehir hastanesi evde sağlık hizmetleri biriminden 2021 yılı içinde hizmet alan diyabet tanılı hastaların incelenmesi

    Examination of patients diagnosed with diabetes who received services from ankara city Hospital home HEALTH care unit in 2021

    ESRA KORKMAZ HAFALIR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    UZMAN İREP KARATAŞ ERAY

  3. Tez No

    409524

    Bir üniversite aile hekimliği polikliniğinin hasta profili ve başvuru nedenleri

    The profi̇les and the applicati̇on reason of patients admitted to clinics of family medicine department of a uni̇versity

    EREN GÖKÇE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Aile HekimliğiAdnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜZEL DİŞCİGİL

  4. Tez No

    420164

    Erzurum ilinde, aile hekimliğinde hizmetin sürekliliğinin ölçülmesi

    Measurement of continuity of care in family practice in Erzurum

    AMİNE ÖNER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiAtatürk Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZEKERİYA AKTÜRK

  5. Tez No

    760864

    Aile sağlığı merkezine başvuran antihipertansif ilaç kullanan hipertansiyon hastalarında tansiyon kontrolünün ve tedaviye uyumun değerlendirilmesi

    Evaluation of blood pressure control and adherence to treatment in hypertension patients who admitted to a family health center and were using antihypertensive drugs

    ARZU PINAR TURAN BİÇER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BERRİN TELATAR

Geri Dön