Yönetimsellik kavramı bağlamında ofis mekânlarının post-kapitalist dönüşümü: Üç örnek üzerinden kavramsal bir inceleme
The post-capitalist transformation of office spaces in the context of governmentality: A conceptual study based on three case analyses
- Tez No: 975875
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRE DEMİREL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalışma, ofis mekânının dönüşümünü yönetimsellik ve post-kapitalizm kavramları çerçevesinde incelemektedir. Post-kapitalist üretim biçimleri ve dijitalleşme, emek değerinin niteliğini dönüştürmüş, bunun sonucunda mekân da tek başına üretim araçlarının yer aldığı bir fiziksel zemin olmaktan çıkıp, davranışların, verimliliğin ve duygulanımların yönetildiği bir sistem haline gelmiştir. Çalışmada nitel bir araştırma yöntemi benimsenmiş ve Wilkinson Architects tarafından geliştirilen 12 yapı taşı modeli, bir tasarım şemasından çok, bu tez kapsamında analitik bir çözümleme aracı olarak yeniden yorumlanmıştır. Model, ofis mekânlarının biçimsel ve ideolojik katmanlarını bütüncül biçimde incelemeye olanak tanımıştır. Bu yöntem, mekânın fiziksel düzeninin yanı sıra, üretim biçimlerini ve yönetim rasyonalitelerini de açığa çıkaran özgün bir analitik çerçeve oluşturmuştur. Araştırmada seçilen üç örnek: Googleplex, Microsoft Canada Excellence Center ve GLG Austin Office post-kapitalist üretim kültürünün mekânsal temsilleri olarak değerlendirilmiştir. Bu yapıların her biri, kurumsal üretkenliği ve bireysel motivasyonu yeniden tanımlayan birer yönetimsellik laboratuvarı olarak ele alınmıştır. Farklı coğrafyalarda konumlanmalarına rağmen bu üç örnek, küresel ölçekte aynı ideolojik zemini paylaşan post-kapitalist ofis modelini temsil etmektedir. Elde edilen bulgular, çağdaş ofis mekânlarının özgürlük, yaratıcılık ve esneklik söylemleri altında işleyen yeni bir yönetim biçiminin mekânsal yüzü olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, 12 yapı taşı modelinin analitik bir okuma aracına dönüştürülerek, çağdaş ofislerin ele alınışına yöntemsel bir yenilik getirilmesiyle literatüre özgün katkı sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study investigates the transformation of office space through the conceptual lenses of governmentality and post-capitalism. Post-capitalist production and digitalization have redefined labor value, turning space from a physical container of production into a mechanism that governs behavior, productivity, and affect. A qualitative research method was adopted, and the 12 Building Blocks model developed by Wilkinson Architects was reinterpreted in this thesis not as a design schema but as an analytical tool. The model enabled a comprehensive examination of the formal and ideological layers of office environments. This methodological approach established an original analytical framework that reveals not only the physical organization of space but also the underlying production modes and managerial rationalities that shape it. Three case studies — Googleplex, Microsoft Canada Excellence Center, and GLG Austin Office — were analyzed as spatial embodiments of post-capitalist production culture and laboratories of governmentality. Despite geographical variations, all reflect a shared global ideology of freedom, creativity, and flexibility. Consequently, this research makes an original contribution to architectural literature by transforming the 12 Building Blocks model into an analytical reading framework and introducing a methodological innovation for interpreting contemporary office spaces within the intersection of post-capitalist production and governmentality.
Benzer Tezler
- Neoliberal subjectification through family medicine model in Turkey: An online ethnography
Türkiye'de aile hekimliği modeli ve neoliberal öznellik inşası
EMİNCAN FİDAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Siyasal BilimlerGalatasaray ÜniversitesiSiyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
DR. CEMİL YILDIZCAN
- Biyopolitika kavramı üzerinden salgın hastalıklar ve mimarlık ilişkisinin okunması
Examining the relationship between epidemic diseases and architecture through the concept of biopolitics
ECEM ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM CEYLAN
- Urban citizenship in İstanbul:Urban imagery, imageries of urban citizenship through urban public spaces
İstanbul'da kentlilik:Kamusal alanlar üzerinden kent ve kentlilik imajları
ÖZNUR ŞAHİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
SosyolojiKadir Has Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. MURAT AKSER
- Liberal ve neoliberal yönetimsellik kavramları çerçevesinde Beyoğlu kentsel sit alanı koruma amaçlı imar plan sürecinin analizi
The analysis of Beyoğlu urban protected area conservation plan process within liberal and neoliberal governmentality notions
BENGİ ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEGÜM ÖZDEN FIRAT
- Neoliberalizm döneminde ortaya çıkan dönüşüm ve karşı dönüşüm dinamiklerinin yapı-fail ilişkileri açısından incelenmesi
Analyzing the dynamics of transformation and counter-transformation in the era of neoliberalism in terms of structure-agency relations
DİDEM BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SosyolojiÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEREF ULUOCAK