Ebeveynlerin beslenme alışkanlıklarının çocukların yeme tutumları üzerindeki etkisi: Obezite riski altındaki çocuklar
The effect of parents' dietary habits on children's eating attitudes: Children at risk of obesity
- Tez No: 975915
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÖKÇEN GARİPOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Dengeli beslenme, Ebeveyn-çocuk ilişkisi, Risk altındaki çocuklar, Sağlıklı beslenme, Çocuk beslenmesi, Çocuk büyütmede ebeveynin rolü, Balanced nutrition, Parents-child relation, Children under risk, Healthy nutrition, Child nutrition, Parenting
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ebeveynlerin beslenme alışkanlıklarının obezite riski altındaki çocukların yeme tutumları üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki çalışma, 7–13 yaş aralığında çocuğu olan 155 ebeveyn ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyo-demografik bilgi formu, Çocuk Beslenme Anketi (CFQ), Ebeveyn Beslenme Tarzı Ölçeği (PFSQ) ve Çocuk Yeme Davranışları Ölçeği (CEBQ) ile toplanmış; istatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler t testi ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Bulgulara göre ebeveynlerin yaş ortalaması 40,48±5,31 yıl, çocukların yaş ortalaması ise 9,82±1,73 yıl olup, ebeveynların yarıdan fazlası üniversite mezunudur (%51,61). Ebeveynlerin %77,42'si her gün evde yemek hazırlamakta ve besin seçiminde besleyicilik ile lezzeti birlikte dikkate almaktadır. Çocukların %33,55'i yemek seçici, %61,94'ü sebzelerden kaçınmakta, %78,71'i ise ara sıra abur cubur tüketmektedir. Cinsiyet karşılaştırmalarında yalnızca“içme tutkusu”boyutunda anlamlı fark saptanmış (p<0,05) ve kız çocuklarının puanları erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. CFQ sonuçlarında ebeveynlerin çocukların ağırlık durumuna ilişkin farkındalığının yüksek olduğu; PFSQ sonuçlarında duygusal besleme ve ödüllendirme amaçlı beslemenin düşük, kontrollü beslemenin ise orta-yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. CEBQ sonuçlarında yemek seçicilik ve tokluk duyarlılığı yüksek, yemek yeme isteği ve yeme hızı ise düşük-orta düzeydedir. Ebeveynlerin eğitim düzeyi, çalışma durumu ve emzirme süresi ile çocukların yeme tutumları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, ebeveynlerin yemek hazırlama sıklığı, besin tercihleri ve besleme tarzları çocukların yeme tutumlarının şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır. Çocukluk çağı obezitesinin önlenmesi için ebeveynlere yönelik beslenme eğitimi programlarının güçlendirilmesi, sebze tüketimini artırmaya yönelik davranışsal stratejilerin uygulanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the impact of parental eating habits on the eating attitudes of children at risk of obesity. Conducted as a descriptive and cross-sectional study, it included 155 parents with children aged 7–13 years. Data were collected using a socio-demographic information form, the Child Feeding Questionnaire (CFQ), the Parental Feeding Style Questionnaire (PFSQ), and the Children's Eating Behaviour Questionnaire (CEBQ). Statistical analyses included descriptive statistics, independent samples t-test, and ANOVA. Results showed that the mean age of parents was 40.48±5.31 years, while the mean age of children was 9.82±1.73 years. More than half of the parents were university graduates (51.61%), and 77.42% prepared meals at home daily, prioritizing both nutritional value and taste. Among children, 33.55% were picky eaters, 61.94% avoided vegetables, and 78.71% consumed junk food occasionally. Gender differences were significant only in the“desire to drink”subscale (p<0.05), with girls scoring higher than boys. CFQ results indicated high parental awareness of children's weight status. PFSQ findings revealed low levels of emotional and reward-based feeding but moderate-to-high levels of controlled feeding. CEBQ results showed high levels of food fussiness and satiety responsiveness, while food responsiveness and eating speed were moderate to low. No significant associations were found between children's eating attitudes and parental education, employment status, or breastfeeding duration (p>0.05). In conclusion, parental meal preparation frequency, food preferences, and feeding styles play a crucial role in shaping children's eating attitudes. Strengthening nutrition education for parents and implementing behavioral strategies to increase vegetable intake are recommended.
Benzer Tezler
- A qualitative investigation of how fathers become involved in child feeding and develop feeding practices: Personal, familial, and social factors
Okul öncesi dönemde babaların çocuk besleme pratiklerine ilişkin nitel bir araştırma
HATİCE ŞULE YASİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ANIL ÖZGE ÜSTÜNEL BALCI
- Okul öncesi dönem çocuklarında besin reddi ile ebeveyn tutumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between food refusal and parenting styles in preschool children
TUĞÇE DEMİR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıPamukkale ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAN TURAN
- Adölesanların kalp sağlığını geliştirmeye yönelik tutumları ve beslenme egzersiz davranışları
Attitudes and nutrition-exercise behaviors of adolescents to improve their heart health
EMİNE DEPBOYLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR GÜLER
- Çocukların sağlıklı yemek, seçmeyi tercih etmelerine yardımcı olacak dıjıtal oyununlarıniletişimsel içeriği nasıl oluşturulur?
How to create the communicative content of digital games to help children make healthy food choices?
ASMAA M.S. ABUSHALHOUB
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
İletişim BilimleriAnadolu ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NAİM ÇINAR
- Ailelerin beslenme tutumları ve okul öncesi dönemdeki çocukların beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between the nutrition attitudes of the families and the nutritional habits of the children in preschool period
EVİN KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikKto Karatay ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURHAN ÜNÜSAN