Evre 3 ve evre 4 kronik böbrek hastalığı olan hastaların tanı alma süreçlerinin analizi
Analysis of the diagnosis processes of patients with stage 3 and stage 4 chronic kidney disease
- Tez No: 976156
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM ÖZKARA, PROF. DR. FATİH DEDE, DOÇ. DR. TUĞBA YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Böbrek, Böbrek hastalıkları, Böbrek yetmezliği-akut, Kidney, Kidney diseases, Kidney failure-acute
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) zamanla ilerleyen, geri dönüşü olmayan, nefron kaybıyla seyreden, böbrek yapısında veya fonksiyonunda üç aydan daha uzun süreli anormallik olması ile karakterize bir hastalıktır. Kolay uygulanabilir tanı yöntemleriyle erken evrede saptanabilir ve ilerlemesi büyük ölçüde önlenebilir bir hastalık olmasına rağmen tanı sürecinde ve nefroloji uzmanına sevkinde sıklıkla geç kalınmaktadır. Hastaların nefroloji uzmanına geç sevk edilmesi, birçok farklı nedenin birleşimi sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu nedenler başlıca hasta kaynaklı nedenler, sağlık profesyonellerine bağlı yetersizlikler ve sağlık sistemine bağlı engeller gibi başlıklar altında açıklanmıştır. Elde edilen bulguların, toplumda KBH farkındalığını artırarak, risk gruplarının etkin biçimde taranması ve erken dönemde nefroloji takibine alınması süreçlerine katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Birinci basamak sağlık hizmetleri ile nefroloji uzmanları arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi, sağlık hizmetlerinin etkinliğini artıracaktır ve KBH'nin sağlık sistemine olan yükünü azaltacaktır. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Nefroloji 2 Polikliniğine 01.05.2025 ile 01.07.2025 tarihleri arasında başvuran Evre 3 veya Evre 4 kronik böbrek hastalığı tanısı olan 18 yaş ve üzeri 260 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırma verileri, hastaların poliklinik başvurusu sırasında gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Ayrıca, muayene esnasında değerlendirilmek üzere hastane bilgi sistemi ve e-Nabız kayıtlarına erişim için onay veren bireylerin klinik verileri incelenerek çalışmaya dahil edilmiştir. Tanımlayıcı ilk istatistikler açık kaynak kodlu Jasp 0.18.3.0 paket programında yapılmıştır. İleri istatistikler ve çalışmada yer alan görselleştirmeler R version 4.3.2 programında yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların %56,5'i erkek, %80'inden fazlası da 50 yaş ve üzerinde idi. Hastaların %93,8'inin en az bir eşlik eden kronik hastalığı olduğu saptandı. En sık eşlik eden kronik hastalıklar hipertansiyon (%66,1), diyabet (%51,2) ve koroner arter hastalığı idi. KBH tanısı almadan önceki son üç aylık dönemde en sık saptanan risk faktörünün ilaç maruziyeti olduğu ve vakaların %13'ünde NSAİİ ve analjezik ilaç kullanımı tespit edildi. Hastaların ilk KBH ön tanısı aldığı başvuru nedenleri sorgulandığında %47,6'sının rutin muayene, %45,3'ünün ise semptom varlığı ile başvurduğu saptandı. İlk başvurulan poliklinikler arasında iç hastalıkları poliklinikleri %31,5'lik oranla öne çıkarken, aile hekimliği başvuruları %9,6 ile sınırlı kaldığı görüldü. Semptom varlığı ile polikliniklere başvuran hastaların %72,8'inin şikayetlerinin başlangıcından itibaren ilk bir ay içerisinde poliklinik başvurusu yaptığı saptanmıştır. Nefroloji polikliniklerine sevk edilen hastaların %31,2'sinin bir ay içinde, %11,2'sinin 3–6 ay içinde, %4,6'sının ise 6 ay ve daha uzun sürede başvurdukları saptandı. Sevkten sonra nefroloji polikliniğine geç başvuru nedenleri arasında semptomları ciddiye almama (%10,8), sosyoekonomik engeller (%19,6), randevu bulamama (%15), kendi doktoruna bağlılık (%4,6) ve diyaliz korkusu (%2,3) öne çıktı. Hastalarının nefroloji polikliniğine ilk başvurularındaki ortanca GFH (%25-%75) değeri 49 bulundu. Hastaların %72,6'sının Evre 3, %2,6'sının ise Evre 4 aşamasında başvurduğu saptandı. İlk Böbrek Fonksiyon Testleri'nin (BFT) bozulduğu tarihteki Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFH) ortanca değeri (%25-%75) 57 bulundu. Başvuru süresi ile GFH değişim oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p = 0.00191). Tanı alma sürecindeki gecikmelerin, böbrek fonksiyonlarındaki progresif kaybı hızlandırdığı ve GFH düzeylerinde anlamlı düşüşe neden olduğu tespit edildi. Sonuçlar: Çalışmamızda KBH hastalarının tanı alma süreçlerine ilişkin önemli bulgular elde edilmiştir. Hastaların polikliniklere geç başvuru nedenleri, başvuru süreleri, bu süreçteki böbrek fonksiyon kayıpları detaylı şekilde değerlendirilmiştir. Özellikle GFH düşüş hızının nefroloji polikliniğine başvuru süresiyle doğrudan ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Bu bulgular toplumda KBH farkındalığının artırılmasının önemli olduğunu vurgulamaktadır. Aile hekimlerinin ulusal tarama programlarını etkin biçimde uygulayabilmeleri için kapsamlı eğitim programları düzenlenmeli ve bu süreç, sağlık otoriteleri tarafından sistematik olarak desteklenmelidir. KBH ile mücadelede erken tanı ve etkili yönetim açısından sağlık sisteminin bütüncül şekilde güçlendirilmesi ve aile hekimliğinin bu süreçte aktif bir rol üstlenmesi hayati öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Objective: Chronic Kidney Disease (CKD) is a progressive, irreversible condition characterized by nephron loss and structural or functional impairment of the kidneys lasting more than three months. It can be detected at easily applicable diagnostic methods, and its progression can be largely prevented. However, diagnosis and referral to nephrology specialists are often delayed. Late referral to nephrology results from a combination of several factors, mainly patient-related reasons, deficiencies related to healthcare professionals and barriers within the healthcare system. The findings are expected to enhance awareness of CKD in the community, provide reference for potential screening programs for high-risk groups, and support early initiation of nephrology specialist follow-up. Strengthening cooperation between primary healthcare services and nephrology specialists will increase the effectiveness of healthcare services and reduce the burden of CKD on the healthcare system. Methods: A total of 260 patients aged 18 years or older, diagnosed with stage 3 or stage 4 chronic kidney disease, who presented to the Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Nephrology Outpatient Clinic between May 1, 2025, and July 1, 2025, were included in the study. Research data were collected through face-to-face interviews conducted during patients' outpatient visits. In addition, for patients who provided consent to access their hospital information system and e-Nabız (the national electronic health record system), relevant records were retrospectively reviewed and incorporated into the study. Results: In our study, 56.5% of the patients were male, and more than 80% were aged 50 years or older. It was found that 93.8% of the patients had at least one comorbid chronic disease. The most common accompanying conditions were hypertension (66,1%), diabetes mellitus (51,2%), and coronary artery disease. Drug exposure was identified as the most frequent risk factor in the three months preceding the diagnosis of chronic kidney disease (CKD), with NSAIDs and analgesic use detected in 13% of the cases. When the reasons for the initial presentation leading to a preliminary CKD diagnosis were examined, 47,6% of the patients had applied for routine check-ups, while 45,3% had presented due to symptoms. Among the initial points of care, internal medicine outpatient clinics stood out with a rate of 31.5%, whereas applications to family medicine clinics remained limited at 9,6%. It was determined that 72.8% of patients presenting to outpatient clinics with symptoms sought medical attention within the first month following the onset of their complaints. Of those referred to nephrology outpatient clinics, 31,2% presented within one month, 11,2% within 3–6 months, and 4,6% after six months or longer. The main reasons for delayed nephrology visits following referral included underestimating symptoms (10,8%), socioeconomic barriers (19,6%), inability to secure an appointment (15%), loyalty to their primary physician (4,6%), and fear of dialysis (2,3%). At the time of the first nephrology visit, the median glomerular filtration rate (GFR) (25th–75th percentile) was 49 mL/min/1.73 m². It was found that 72,6% of the patients were in Stage 3 and 2,6% in Stage 4 of CKD. At the time of the first abnormal kidney function test, the median GFR (25th–75th percentile) was 57 mL/min/1.73 m². A statistically significant relationship was found between the time to presentation and the rate of GFR decline (p = 0.00191). Delays in the diagnostic process were shown to accelerate the progressive loss of renal function and lead to a significant decrease in GFR levels. Conclusion: This study revealed key findings about the diagnostic process in chronic kidney disease (CKD) patients. Reasons for delayed clinic visits, the length of these delays, and the resulting loss of kidney function were carefully examined. A clear link was found between the speed of GFR decline and the time taken to visit a nephrology clinic. These results highlight the need to raise public awareness about CKD. To help family physicians carry out national screening programs effectively, well-structured training should be provided and supported by health authorities. For early diagnosis and better management of CKD, the healthcare system must be strengthened as a whole, with family medicine playing an active and essential role.
Benzer Tezler
- Evre 3 ve evre 4 kronik böbrek hastalığı olan hastaların son dönem böbrek yetmezliğine ilerlemesini tahmin etmede“böbrek yetmezliği risk denklemi”nin kullanılması
The use of“kidney failure risk equation”to estimate the progression to end-stage renal failure in patients with stage 3 and stage 4 chronic renal disease
ENSAR AYDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiMarmara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET HAKKI ARIKAN
- Evre 3 ve evre 4 kronik böbrek hastalığı olan hastaların son dönem böbrek yetmezliğine ilerlemesini ön görmedeki yeri için böbrek yetmezliği risk denklemine göre glasgow prognostik skorunun değerlendirilmesi
Evaluation of glasgow prognostic score according to renal failure risk equation for predicting progression to end-stage renal failure in patients with stage 3 and stage 4 chronic kidney disease
BUSE ÇİÇEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP BAL
- Evre 2-3-4 kronik böbrek hastalığı olan diyabetik nefropatili ve primer glomerulonefritli hastaların Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve SF-36 indeksi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of stage 2-3-4 chronic kidney disease patients withdiabetic nephropathy and primary glomerulonephritis in terms of Pittsburgh Sleep Quality index and DF-36 index
MERT SEYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP BAL
- Evre 3, evre 4 5 ve hemodiyaliz tedavisi alan kronik böbrek hastalığı olan hastaların uyku kalitesinin Pittsburg Uyku Kalite İndeksi ile karşılaştırmalı değerlendirilmesi
Comparative evaluation of sleep quality using the Pittsburgh Sleep Quality Index in patients with stage 3, stage 4–5, and hemodialysis-treated chronic kidney disease
DUYGU SANAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NefrolojiDicle Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE AYDIN
- Evre 3-4-5 kronik böbrek hastalığı olan kişilerde kardiyovasküler risk faktörü olarak hemogram parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of complete haemogram parameters as cardiovascular risk factor in individuals with stage 3-4-5 chronic kidney disease
HATİKE HANÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
NefrolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN KAYABAŞI