Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul 5. sınıf matematik ders kitaplarının matematiksel ve matematik eğitimi değerlerine göre incelenmesi
An analysis of Türkiye century maarif model 5th grade middle school mathematics textbooks in terms of mathematical and mathematics educational values
- Tez No: 976227
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRCAN KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Matematik, Eğitim ve Öğretim, Mathematics, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ortaokul 5. sınıf matematik ders kitabında yer alan matematiksel değerler ile matematik eğitimi değerlerini incelemektir. Bu kapsamda, MEB (2024) tarafından yayımlanan Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Matematik 5 Ders Kitabı 1.Kitap, Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Matematik 5 Ders Kitabı 2.Kitap incelenmiştir. Söz konusu kitaplar birbirinin devamı niteliğinde olduğu için raporlama ünite bazında yapılmıştır. Araştırmanın kapsamı, ders kitaplarındaki konu anlatım bölümleri, etkinlikler ve performans ödevleri, çözümlü örnekler, pekiştirme ve alıştırma örnekleri, konu ipuçları, konu hazırlık ve kapak sayfaları, konuya ait karekodlar, ünite ve konu sonu testleri, problemler ve anketlerin analizi ile sınırlandırılmıştır. Verilerin analizi için Seah'ın (1999, 2011) geliştirdiği değer göstergeleri temel alınmış ve bu göstergelere göre betimsel analiz yöntemi ile sınıflandırma yapılmıştır. Bu yönüyle araştırma, nitel araştırma özelliği taşımaktadır. Çalışmada, matematiksel ve matematik eğitimi değerlerinin kitaplarda yer alma sıklıkları ve yüzdeleri belirlenmiş; tamamlayıcı değer çiftlerinin ünitelere göre dağılımlarına ilişkin frekans ve yüzde tabloları hazırlanmış, ayrıca bu değerlere ilişkin ders kitabı örnekleri raporlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, matematiksel değerler açısından rasyonellik, kontrol ve açıklık değerlerinin; tamamlayıcı değer çiftleri olan nesnellik, ilerleme ve gizem değerlerine kıyasla daha fazla yer aldığı belirlenmiştir. Matematik eğitimi değerleri açısından ise açıklama, oluşturma, çaba, süreç ve uygulama değerlerinin; tamamlayıcı değer çiftleri olan keşfetme, hatırlama, haz, ürün ve işlem değerlerine göre daha fazla yer aldığı, ayrıca BİT değerinin 100 farklı bölümde bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bulunan sonuçlar ünite temelinde incelendiğinde, değerlerin daha fazla yer aldığı ünitelerin sırasıyla Geometrik Şekiller, Sayılar ve Nicelikler (1) ile İşlemlerle Cebirsel Düşünme; daha az yer aldığı ünitelerin ise Veriden Olasılığa ve Geometrik Nicelikler olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, araştırmanın ilerde yapılacak çalışmalara matematiksel ve matematik eğitimi değerleri açısından katkılar sunması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the mathematical values and mathematics educational values included in the 5th-grade middle school mathematics textbooks. Within this scope, Middle School and Imam Hatip Middle School Mathematics 5 Textbook Part 1 and Middle School and Imam Hatip Middle School Mathematics 5 Textbook Part 2, published by MEB (2024), were analyzed. Since these textbooks are consecutive volumes, the reporting was carried out on a unit basis.The scope of the research was limited to the analysis of the textbooks' content sections, activities and performance tasks, solved examples, reinforcement and practice questions, topic tips, introductory and cover pages, QR codes related to topics, unit and end-of-topic tests, problems, and questionnaires. For data analysis, the value indicators developed by Seah (1999, 2011) were used, and classifications were made based on these indicators through the descriptive analysis method. In this respect, the study has the characteristics of qualitative research. In the study, the frequency and percentage of the occurrence of mathematical and mathematics educational values in the textbooks were identified. Frequency and percentage tables showing the distribution of complementary value pairs across the units were prepared, and examples from the textbooks related to these values were reported. The findings revealed that, in terms of mathematical values, rationalism, control, and clarity values appeared more frequently compared to their complementary pairs—objectivity, progress, and mystery. Regarding mathematics educational values, explanation, creation, effort, process, and application values were found to occur more frequently than their complementary pairs—exploration, recall, enjoyment, product, and operation. Additionally, the ICT (Information and Communication Technologies) value was observed in 100 different sections of the textbooks. When analyzed on a unit basis, the values were most frequently found in the units Geometric Figures, Numbers and Quantities (1), and Operations and Algebraic Thinking, whereas they were least represented in the units From Data to Probability and Geometric Quantities. In light of these findings, it is expected that this study will contribute to future research on mathematical and mathematics educational values.
Benzer Tezler
- 5. Sınıf matematik dersinde geometrik şekiller konusunun içerik ve uygulama farklılıkları: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve eski müfredat üzerinden öğretmen görüşleri
Content and implementation differences of the geometric shapes subject in 5th grade mathematics course: Teacher opinions on the Turkey Century Education Model and the previous curriculum textbook
HASAN KORKUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MatematikVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN EDİZ
- Ortaokul matematik ders kitabı geometri ve ölçme öğrenme alanı ve geometri temalarının problem çözme stratejilerine göre incelenmesi
An analysi̇s of the geometry and measurement learni̇ng area and geometry themes i̇n mi̇ddle school mathemati̇cs textbooks accordi̇ng to problem-solvi̇ng strategi̇es
BİLGE NİHAL SARIÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimErciyes ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ONUR ALP İLHAN
- Ortaokul 5.sınıf matematik ders kitaplarının matematiksel yaratıcılığı desteklemesi açısından incelenmesi
The examination of secondary school 5th-grade mathematics textbooks in terms of supporting mathematical creativity
MELİKE NUR SÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF SAYGI
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYMA ŞENGİL AKAR
- Farklı eğitim kademeleri müzik ders kitaplarındaki çocuk şarkılarının çevre bilinci kazandırması açısından incelenmesi
Analysis of children's songs in music textbooks at educational levels in terms of raising environmental awareness
KÜBRA ŞİMAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKocaeli ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLA KARATAŞ
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının ders kitabı kullanımına ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Investigating the opinions of middle school mathematics teachers and prospective teachers on the use of textbooks
DUYGU KOÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERTÜRK GEÇİCİ