Depremi yaşamış Suriyeli kadın göçmenlere yönelik narrative terapi temelli psikolojik dayanıklılık grup çalışmasının etkililiğinin incelenmesi: Karma yöntemler araştırması
Examining the effectiveness of a narrative therapy-based psychological resilience group intervention for earthquake-affected Syrian women refugees: A mixed methods study
- Tez No: 976231
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET DİNÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Psikolojik dayanıklılık, Narrative Terapi, kadın göçmenler, deprem, Psychological resilience, Narrative Therapy, women refugee, earthquake
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hasan Kalyoncu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Narrative Terapi temelli psikolojik dayanıklılık grup çalışmasının, deprem deneyimi yaşamış Suriyeli kadın göçmenler üzerindeki etkililiğinin geniş bir açıdan incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem deseni kapsamında, açıklayıcı sıralı desen modeliyle yapılandırılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında Karışık Ölçümler İçin İki Faktörlü ANOVA ve Eşleştirilmiş Grup t-Testi analizleri; nitel aşamasında ise Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz kullanılmıştır. Nicel araştırmanın deneysel desende yürütülen bölümde, veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu'nun yanı sıra Hopkins Belirti Tarama Listesi-25 (HSCL-25), Connor-Davidson Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (CD-RISC), WHO-5 İyilik Durumu İndeksi ve Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ-10) kullanılmıştır. Araştırma dahil etme kriterlerini karşılayan katılımcılar, 14'ü deney ve 14'ü bekleme listeline seçkisiz bir şekilde atanmıştır. Deney grubunda yer alan katılımcılara sekiz oturumdan oluşan Narrative Terapi temelli psikolojik dayanıklılık grup çalışması uygulanırken, bekleme listeli gruba herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Nitel araştırma bölümde ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme sorularından yararlanılmıştır. Nicel verilerin analiz sonuçlarına göre, deney grubundaki Suriyeli kadınların psikolojik dayanıklılık ve iyilik hâli düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı artış; depresyon, kaygı ve stres düzeylerinde ise anlamlı düzeyde azalma tespit edilmiştir. Nitel verilerin analizi sonucunda, sekiz katılımcı ile gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen anlatılar, ortak örüntüler, duygusal geçişler ve metaforik ifade biçimleri doğrultusunda Narrative Terapi felsefesi ışığında yorumlanmış ve bu doğrultuda beş temel üst tema altında toplam on sekiz alt tema oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, göç ve savaş gibi zorlayıcı yaşam geçmişe sahip göçmen bireylerin, yaşadıkları yeni coğrafyada karşılaştıkları deprem gibi yaşam olayları karşısında alternatif hikâyelerine ulaşarak psikolojik dayanıklılıklarını güçlendirdikleri tespit edilmiştir. Bu çalışma, kriz ve travma sonrası yeniden yapılanma süreçlerinde Narrative Terapinin etkililiğini ve göçmen bireylerle yürütülecek ruh sağlığı temelli müdahale programlarının yapılandırılmasına katkı sunmaktadır. Çalışmanın karma yöntem ile gerçekleştirilmesi de literatürü kapsayıcı olarak desteklemektedir. Aynı zamanda, kültürel olarak duyarlı grup temelli terapötik yaklaşımların, afet sonrası iyileşme süreçlerinde nasıl etkili bir araç olabileceğine dair alanyazında önemli veriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to comprehensively examine the effectiveness of a Narrative Therapy-based psychological resilience group intervention for Syrian female refugees who have experienced an earthquake. Accordingly, the research was designed using an explanatory sequential mixed methods approach, integrating both quantitative and qualitative methodologies. In the quantitative phase, Two-Way Mixed ANOVA and Paired Samples t-Test were employed, while the qualitative phase utilized Interpretative Phenomenological Analysis (IPA). The experimental section of the quantitative phase employed several data collection tools, including a Personal Information Form developed by the researcher, the Hopkins Symptom Checklist-25 (HSCL-25), the Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC), the WHO-5 Well-Being Index, and the Perceived Stress Scale (PSS-10). Participants who met the inclusion criteria were randomly assigned to either the experimental group or the waitlist with 14 individuals in each group. The experimental group received an eight-session narrative therapy-based psychological resilience program, while no intervention was provided to the waitlist control group. For the qualitative component, data were collected using a semi-structured interview guide developed by the researcher. According to the results of the quantitative data analysis, there was a statistically significant increase in psychological resilience and well-being levels among Syrian women in the experimental group, alongside a significant decrease in levels of depression, anxiety, and stress. In the qualitative analysis, narratives obtained from interviews with eight participants were interpreted within the framework of narrative therapy, focusing on common patterns, emotional transitions, and metaphorical expressions. Based on this analysis, a total of eighteen subthemes were identified under five overarching themes. The findings suggest that refugee individuals with a history of challenging life experiences such as war and forced migration were able to strengthen their psychological resilience by accessing alternative life narratives when faced with a new traumatic event, such as an earthquake, in their current setting. This study highlights the effectiveness of narrative therapy in processes of reconstruction following crisis and trauma, and contributes to the development of mental health-based intervention programs tailored to the needs of refugee populations. The use of a mixed methods approach further strengthens the comprehensiveness of the findings within the literature. Additionally, the study provides valuable evidence on how culturally sensitive, group-based therapeutic approaches can serve as effective tools in post-disaster recovery efforts.
Benzer Tezler
- Zorunlu göç yaşamış Suriyeli kadınların Elazığ depremine ilişkin yaşam deneyimleri
The life experiences of Syrian women who have experienced forced migration regarding Elazig earthquake
AYBİKE BETÜL MARAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN KÜÇÜKKARACA
- The effects of earthquakes in antioch and its vicinity: Evidence of repair, rebuilding and urban reorganization between the fourth and thirteenth centuries
Antakya ve çevresinde meydana gelen depremlerin etkileri: 4. ve 13. yüzyıllar arasında yapılan tadilat, yeniden yapılandırma ve kentsel düzenleme faaliyetleri
MEVLÜDE BAKIR
Doktora
İngilizce
2022
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP KUBAN TOKGÖZ
PROF. DR. NEFİSE NEVRA NECİPOĞLU
- 21. yüzyıl dönümünde insan kaynaklı afetlerde toplu göçler ve geriye dönüş sürecinde tarihi çevreye yönelik risklerin yönetimi
Management of risks for historic environment in mass migration and return processes due to human induced disasters at the turn of the 21st century
SAADET GÜNDOĞDU
- Depremi yaşamış postpartum dönemdeki kadınların deneyim ve psikososyal gereksinimlerinin ıncelenmesi
Examining the experience and psychosocial needs of postpartum women who have experienced the earthquake
RABİA ALTAY ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve DoğumEge ÜniversitesiKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUŞEN ÖZTÜRK
- Depremi yaşamış kişilerde algılanan sosyal destek ve psikolojik dayanıklılığın deprem sonrası travma düzeyi üzerindeki etkisi: Hatay örneklemi
The effect of perceived social support and psychological resilience on level of the trauma after the earthquake in earthquake survivors: Hatay sample
İDİL BUĞDAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiKlinik Psikoloji Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMHUR AVCİL