Kültürel değerlere duyarlı eğitimde öğretmenin rolü
The roles of the teacher in culturally responsive education
- Tez No: 976349
- Danışmanlar: PROF. DR. KADRİYE FUNDA NAYİR EKİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşme süreci ve göç hareketleriyle artan kültürel farklılıklar, kültür temelli eğitim yaklaşımlarını dünya genelinde önemli bir olgu haline getirirken; bu farklılıkların sınıf ortamına yansıması, etkili ve sağlıklı öğrenme yaşantıları oluşturmadaki temel sorumluluğu öğretmenlere yüklemekte ve öğretmenlerin bu süreçteki rolünü ön plana çıkarmaktadır. Bu çalışma ile öğretim süreçlerini kurgulayan ve yöneten öğretmenlerin eğitimin kültürel değerlere duyarlı olarak gerçekleştirilmesindeki rolü ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmada paralel karma desen kullanılarak nicel ve nitel verilerin birlikte değerlendirilmiştir. Nicel veriler, Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasına göre belirlenen 12 bölgeden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 16 ilde, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı devlet okullarında görev yapan 328 öğretmenden Kültürel Değerlere Dayalı Eğitimde Öğretmenin Rolleri Ölçeği kullanılarak toplanmış ve SPSS paket programı kullanılarak CHAİD analizi yapılmıştır. CHAİD analizi ile öğretmenlerin demografik, mesleki ve kişisel özellikleri ile kültürel değerlere duyarlı öğretmen rolü arasındaki ilişkiler incelenmiştir. CHAİD analizi bulguları, öğretmenlerin kültürel değerlere duyarlı rollerini etkileyen en güçlü değişkenin branş olduğunu göstermektedir. Bunu sırasıyla okul türü, mesleki kıdem, doğum yeri ve yurtdışı deneyimi izlemektedir. Bununla birlikte cinsiyet, eğitim durumu, görev yapılan bölge ve sınıfta göçmen öğrenci bulunma değişkenleri kültürel değerlere duyarlı öğretmen rolünü etkilememektedir. Nitel veriler ise seçkisiz olmayan amaçsal örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme kullanılarak seçilen 15 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Katılımcı görüşlerinde en çok vurgulanan yedi ana tema; kültürel farkındalık, insani değerler, eğitimsel rol ve sorumluluk, adalet ve eşitlik, kişisel öz değerlendirme, olumlu öğretmen davranışları ve olumsuz öğretmen davranışlarıdır. Bu bulgu, öğretmenlerin kültürel değerlere duyarlı rolleri yalnızca sınıf içi uygulamalarla sınırlı görmediklerini, aynı zamanda öğrencilerin toplumsal gelişimine ve değerler eğitimine yönelik daha geniş bir sorumluluk olarak değerlendirdiklerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, bu araştırma kültürel değerlere duyarlı eğitimde öğretmen rolünün belirlenmesinde değişkenlerin etki sıralamasını ve öğretmenlerin bu konudaki algılarını bütüncül bir biçimde ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
With the globalization process and migration movements, increasing cultural differences make culture-based educational approaches an important phenomenon worldwide; the reflection of these differences in the classroom environment places the fundamental responsibility of creating effective and healthy learning experiences on teachers and brings the role of teachers in this process to the forefront. Aim of this study, it has been aimed to reveal the role of teachers, who design and manage instructional processes, in carrying out education in a manner that is responsive to cultural values. In the study, a parallel mixed-methods design was employed, in which quantitative and qualitative data were evaluated concurrently. Quantitative data were collected from 328 teachers working in public schools affiliated with the Ministry of National Education in 16 provinces selected by stratified sampling method from 12 regions determined according to the Statistical Regional Units classification of Türkiye, by using the Scale of Teachers' Roles in Education Based on Cultural Values, and CHAID analysis was conducted by using the SPSS package program. The relationships between teachers' demographic, professional, and personal characteristics and their roles in culturally responsive education were examined through CHAID analysis. The findings of the CHAID analysis showed that the factor most strongly affecting teachers' culturally responsive roles was branch. This was followed by school type, professional seniority, place of birth, and overseas experience. However, gender, educational background, region of employment, and the presence of immigrant students in the classroom did not affect teachers' culturally responsive roles. Qualitative data, on the other hand, were collected through semi-structured interviews with 15 participants selected using non-random purposive sampling methods, specifically convenience sampling, and were analyzed through content analysis. In teachers' views, seven main themes were most emphasized: cultural awareness, human values, educational role and responsibility, justice and equality, personal self-evaluation, positive teacher behaviors, and negative teacher behaviors. This finding reveals that teachers do not perceive culturally responsive roles as limited only to classroom practices, but also as a broader responsibility related to students' social development and values education. In conclusion, this study contributes to the literature by holistically revealing both the order of influence of the variables in determining the role of teachers in culturally responsive education and teachers' perceptions on this issue.
Benzer Tezler
- A mixed method study of tertiary level Turkish EFL teachers' culturally responsive teaching readiness
Türkiye'deki yükseköğretim İngilizce öğretmenlerinin kültürel duyarlılığa dayalı öğretime hazır oluşları üzerine karma yöntemli bir araştırma
BÜŞRA YENER ÖZKAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve Öğretimİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiYabancı Dil Olarak İngilizce Öğretimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FİRDEVS TİJEN AKŞİT
- Sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda 21. yüzyıl eğitim becerilerine dayalı bir karakter eğitimi çerçeve programının geliştirilmesi
Development of a character education framework based on 21st century educational skills in accordance with primary school teachers' views
OGÜN ÇAKIR
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİDRABİ CİHANGİR DOĞAN
- Kültürel değerlere duyarlı eğitimde mesleki öğrenme toplulukları oluşturma: Bir eylem araştırması
Building professional learning communities in culturally responsive education: An action research
ELİF SİMGE GÜZELERGENE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimPamukkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN TANRIÖĞEN
- Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kültürel değerlere duyarlılık düzeyleri
Sensitivity levels of social studies teachers towards cultural values
YUSUF BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEYZULLAH EZER