Yabancı dil olarak Türkçe öğreticilerinin mesleki kimliklerinin söylemsel inşası
The discursive construction of Turkish as a foreign language instructors' professional identities
- Tez No: 976821
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMEL KÖKPINAR KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Dilbilim, Education and Training, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yabancı dil olarak Türkçe öğreticilerinin mesleki kimliklerinin söylemsel inşa süreçlerini Söylem Çözümlemesi yaklaşım ve kavramları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, çeşitli hedef kitlelere dil öğretimi sunan öğreticilerin ve kurumların söylemleri ile medya metinlerinin mesleğe dair ortaya koydukları toplumsal biliş, söylem stratejileri üzerinden çözümlenmiştir. Çalışmanın özelinde Eleştirel Söylem Çözümlemesi yaklaşımlarından özellikle kimliğin söylemsel inşasını incelemek için gerekli yöntem ve araçları sunan Söylem Tarihsel Yaklaşım'ın sunduğu yöntembilimsel çerçeve benimsenmiştir. Çalışmada, öğreticilerin sahip oldukları öğretici rollerinin nasıl gösterildiğine ve gerek öğreticilerin gerek mesleklerinin nasıl adlandırıldıklarına, öğreticilere ve mesleğe hangi özelliklerin atfedildiğine, hangi nitelemelerin ve savlamaların gerçekleştirildiğine, öğreticilerin nasıl konumlandırıldıklarına, olumlu ya da olumsuz değerlendirmelerin etki alanlarının nasıl yoğunlaştırıldığı veya azaltıldığına odaklanarak grup içi kimlik inşası ve uygulama topluluğunun oluşumuna dair bir anlayış ortaya koyulması amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yürütülen bu çalışmanın ana verisini 10 öğretici ile yapılmış olan görüşmeler oluşturmaktadır. Görüşmelerde yarı yapılandırılmış sorulara verilen yanıtların yanı sıra kurumsal söylemler ve medya metinleri Söylem Tarihsel Yaklaşım'ın yöntembilimsel çerçevesine uygun şekilde incelenmiş, bu bağlamda metin temelli bir araştırma yürütülmüştür. Çalışmanın sonucunda söylemsel stratejilerin ve bu stratejileri var eden dilsel gerçekleşimlerin incelenmesi ile öğreticilerin mesleki anlamda kimlikleri ve mesleğe dair sahip olunan toplumsal biliş, anlamlar dünyası ve kimlik inşa süreçleri ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca bu çalışma ile dil öğretiminin temel unsurlarından olan öğreticilere odaklanılarak Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanına çağdaş dilbilim ve Söylem Çözümlemesi kuramları ile disiplinlerarası bir katkı sağlanmaktadır. Ek olarak, çalışmanın alan içindeki öğretici odaklı çalışmalar çerçevesinde kimlik çalışmalarına yönelik eksikliği gidermesi ve benzer gelecek çalışmalar için örnek teşkil etmesi öngörülmektedir. Bunlara ek olarak çalışmanın Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanındaki öğretici meslek kimliğinin kurumsal yönleriyle belirlenmesi, sabitlenmesi ve merkezileştirilmesi için bir temel oluşturacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the discursive construction processes of the professional identities of Turkish as a foreign language instructors within the framework of Discourse Analysis approach and concepts. In this study, the social cognition regarding the profession has been put forward by the institutions and instructors who teach language to various target audiences beside the media texts, have been analyzed through discourse strategies. Specific to this study, around the methodological framework offered by the Discourse-Historical Approach, which provides the necessary methods and tools to examine the discursive construction of identity, from the approaches of Critical Discourse Analysis in particular. In the study, it is aimed to reveal an understanding of the formation of the in-group identity and practice community by focusing on how the instructive roles of the instructors are represented, how they and their professions are named, what characteristics are attributed to them and their professions, which arguments are employed, from what perspective are the attributions expressed and how they are intensified or mitigated. The data of this study, carried out within a qualitative research design, were examined in accordance with the methodological framework of the Discourse-Historical Approach. Besides the responses obtained from interviews with 10 instructors, institutional discourses and media texts are analyzed, in this context, a text-based research has been carried out. As a result of the study, by examining the discursive strategies and the linguistic realizations that create these strategies, instructors' professional identity and the social cognition regarding the profession, and the identity construction processes have been revealed. In addition, with this study, it is envisaged to make an interdisciplinary contribution to the field of teaching Turkish as a foreign language by focusing on contemporary linguistics and Discourse Analysis theories. Besides, it will contribute to the studies on instructors, who are one of the basic elements of language teaching, and specific to the instructor based studies, to eliminate the deficiency in identity studies in the field and to set an example for future studies. In addition to these, the study is expected to provide a basis for identify, set and centralize the professional identity of instructor in the field of Teaching Turkish as a Foreign Language within institutional aspects.
Benzer Tezler
- Öğretmen kimliği oluşumu ve farklı kariyer evrelerinde öğretmen kimliğinin yeniden yapılandırılması: Öğretmen anlatıları üzerine çoklu örnek olay araştırması
The formation of teacher identity and restructuring of teacher identity through career stages: A multiple case study on teacher narratives
ŞEYDA BAŞ DOĞAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
- Yabancı dil olarak mesleki Türkçenin öğretiminde ihtiyaç analizi: Tıp
Needs analysis in teaching professional Turkish as a foreign language: Medicine
KEMAL MUTLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELTEM EKTİ
- Suriyeli öğrenciler için atanan Türkçe öğretmenlerinin akademik öz yeterlikleri
Academic self-efficiency of Turkish-language teachers appointed for Syrian students
TUBA KARAASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZGİN DEMİR
- İkinci dil olarak Türkçe öğreticileri ve yabancı dil olarak İngilizce öğreticilerinin dijital yeterlilikleri
Digital competencies of Turkish as a second language and English as a foreign language instructors
TUBA DEMİREL
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA DURMUŞ
- Yabancılara Türkçe öğretiminde öğreticilerin pedagojik yeterliklerine yönelik bir inceleme
Education and pedagogical competences of teachers in teaching Turkish to foreigners
TARIK DEMİR
Doktora
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA DURMUŞ