Farklı organik materyallerin yarı-kurak bölgelerdeki bozulmuş alanlarda bazı toprak özellikleri ve vejetasyon örtüsü üzerine etkisi
The effect of different organic materials on some soil properties and vegetation cover in degraded areas in semi-arid regions
- Tez No: 976857
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZÜHAL DİLAVER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Ziraat, Botanik, Landscape Architecture, Agriculture, Botany
- Anahtar Kelimeler: Doğal bitki örtüsü, Evsel atıklar, Mikrobiyal biyokütle, Organik atıklar, Natural vegetation, Domestic wastes, Microbial biomass, Organic wastes
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında 2023 ve 2024 yıllarında iki farklı miktarda kullanılan dört farklı organik materyalin (biyokömür, bokashi kompostu, leonardit ve sıcak kompost) doğal bitki örtüsündeki kapalılık ve çeşitliliğe, toprak tekstürüne, iz elementlere (Fe, Zn, Cu ve Mn), toprak mikrobiyal aktivitesine (MBC ve MBN), organik madde içeriğine, pH'ya, kirece, elektriksel iletkenliğe (EC), katyon değişim kapasitesine (KDK) ve sodyum adsorpsiyon oranına (SAR) etkileri araştırılmıştır. Tüm parsellerin kapalılığı 'quadrat' yöntemiyle ölçülmüş ve kapalılığı oluşturan doğal bitkiler ve yüzdeleri not edilmiştir. Aynı şekilde bazı toprak parametreleri için organik madde uygulamalarını takip eden iki yıl boyunca toprak analizleri yapılmış ve takip edilmiştir. Tüm vejetasyon ve toprak ölçüm değerlerinin istatistiksel analizleri homojenlik testleri baz alınarak (Levene) tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve parametrik olmayan testlerle (Kruskal Wallis) gerçekleştirilmiştir. Kapalılığı en çok artıran uygulama 2024 yılı sonunda bokashi kompostu 1. doz uygulaması (T3) olmuştur. Tür çeşitliliği ise en çok bokashi kompostu 2. doz uygulamasında (T4) görülmüştür. Her iki yılda da leonardit ve sıcak kompost organik madde içeriğini artırmada en etkili materyaller olurken, bokashi kompostu 2. doz ile 2023 yılında en yüksek değer elde edilmiştir. Kireç içeriğinde en belirgin azalma leonardit uygulamalarıyla gözlenmiş, sıcak kompost ve bokashi kompostu orta düzeyde etkiler göstermiştir. Toprak pH'ı üzerinde leonardit düşürücü, biyokömür ise yükseltici etki yaparken, diğer uygulamalar referansa yakın değerler vermiştir. EC düzeylerinde en fazla artış leonardit ile sağlanmış, KDK değerlerinde ise leonardit istikrarlı bir artış göstermiştir. SAR üzerinde en etkili iyileştirici etki yine leonardit ile elde edilmiştir. Mikrobiyal biyokütle karbonu (MBC) ve azotu (MBN), özellikle bokashi kompostu ve biyokömür uygulamalarında artış göstermiş; bu durum, fermantasyon ürünleri ve biyokömürün gözenekli yapısının mikrobiyal faaliyetleri desteklediğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the effects of four different organic materials (biochar, bokashi compost, leonardite, and hot compost), each applied at two different dosages during 2023 and 2024, were investigated on canopy cover and species diversity of natural vegetation, soil texture, trace elements (Fe, Zn, Cu, and Mn), soil microbial activity (MBC and MBN), organic matter content, pH, lime, electrical conductivity (EC), cation exchange capacity (CEC), and sodium adsorption ratio (SAR). Canopy cover in all plots was measured using the quadrat method, and the species contributing to canopy cover as well as their respective percentages were recorded. Similarly, soil analyses were conducted and monitored for two consecutive years following the organic matter applications to assess changes in selected soil parameters. Statistical analyses of all vegetation and soil measurements were performed based on homogeneity tests (Levene) using one-way analysis of variance (ANOVA) and non-parametric tests (Kruskal–Wallis). The application that most enhanced canopy cover by the end of 2024 was the first-dose bokashi compost treatment (T3), while the highest species diversity was observed in the second-dose bokashi compost treatment (T4). In both years, leonardite and hot compost were the most effective materials in increasing soil organic matter, with the highest value obtained from the second-dose bokashi compost treatment in 2023. The most pronounced reduction in lime content was observed under leonardite applications, whereas hot compost and bokashi compost showed moderate effects. Regarding soil pH, leonardite had a decreasing effect, biochar had an increasing effect, while the other treatments yielded values close to the control. The highest increase in EC was recorded with leonardite, which also showed a consistent increase in CEC values. Similarly, leonardite was found to be the most effective in improving SAR. Microbial biomass carbon (MBC) and nitrogen (MBN) increased particularly under bokashi compost and biochar treatments, indicating that fermentation products and the porous structure of biochar supported microbial activity.
Benzer Tezler
- Amasya Ovası ve yakın çevresinin fiziki coğrafyası
The Geography of physical survey in Amasya plain and its environment
HALİL İBRAHİM ZEYBEK
- Farklı toprak ordolarında fosfor fraksiyonlarının profil bazlı değişimi
Profile-based variation of soil phosphorus fractions in di̇fferent soil ordos
BURAK DURGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSüleyman Demirel ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELİ UYGUR
- Türkiye'de doğal olarak yetişen dar yapraklı dişbudak (Fraxinus angustifolia vahl.) taksonları odunlarının anatomik özellikleri ve farklı yetişme koşullarının bu özellikler üzerine etkisi
Wood anatomical characteristics of native narror leaved ash (Fraxinus angustifolia vahl) taxa of Turkey and the effects of different growth environments on these characters
NİHAN KOÇER
Doktora
Türkçe
2018
AnatomiDüzce ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TURGAY BİRTÜRK
- Yarı kurak iklim şartları altında ana materyalin bazı toprak özellikleri ve verimliliğine etkisinin belirlenmesi
Determination parent material effects on some soil properties and productivity in the semi-arid environment
TÜLİN NARİN ÇINAR KARACAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatSelçuk ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN ÖZAYTEKİN
- Bor içeren donör-akseptör (D-A) organik materyallerin sentezi ve özelliklerinin incelenmesi
Syntheses of boron containing donor-acceptor (D-A) organic materials and investigation of their properties
ONUR ŞAHİN