Ortaokul öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation into the relationship between middle school students' levels of digital citizenship and their tendencies toward cyberbullying
- Tez No: 976980
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET TEYFUR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Dijital teknolojilerin çocukların yaşamlarında artan etkisi, bu konuların eğitim alanında daha fazla araştırılmasını gerekli kılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde tasarlanmış ve nicel bir yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Aydın ili Nazilli ilçesinde bulunan devlet ortaokullarında öğrenim gören toplam 7704 öğrenci oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 5., 6., 7. ve 8. sınıf düzeyindeki öğrenciler dikkate alınmıştır. Araştırmanın örneklemi ise uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup, 6 farklı ortaokulda öğrenim gören toplam 647 öğrenci ile sınırlandırılmıştır. Veri toplama sürecinde“Dijital Vatandaşlık Ölçeği”ile“Siber Zorbalık Eğilimleri Ölçeği”kullanılmış; elde edilen veriler SPSS 26.0 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin dijital vatandaşlık düzeyleri ile siber zorbalık eğilimleri arasında negatif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Başka bir ifadeyle, dijital vatandaşlık becerileri yüksek olan öğrencilerin siber zorbalık eğilimlerinin daha düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, değişkenler cinsiyet, sınıf düzeyi ve günlük internet kullanım süresi açısından da anlamlı farklılıklar göstermektedir. Özellikle erkek öğrencilerin siber zorbalık eğilimlerinin daha yüksek olduğu ve uzun süre internet kullanan öğrencilerin dijital vatandaşlık düzeylerinin düştüğü gözlemlenmiştir. Elde edilen bu bulgular, dijital vatandaşlık eğitimlerinin ilköğretim düzeyinde yapılandırılmasının ve öğrencilere erken yaşlarda dijital etik, sorumluluk ve çevrim içi davranışlara dair bilinç kazandırılmasının önemini ortaya koymaktadır. Araştırma, hem eğitimcilere hem de politika geliştiricilere yönelik somut öneriler sunmakta; dijitalleşen toplumda çocukların daha bilinçli bireyler olarak yetişmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this study is to examine the relationship between middle school students' levels of digital citizenship and their tendencies toward cyberbullying. The increasing influence of digital technologies on children's lives has made it necessary to explore these issues more deeply in the field of education. This research was designed within the framework of a relational survey model and employed a quantitative research approach. The population of the study consists of a total of 7,704 students enrolled in public middle schools located in the Nazilli district of Aydın province during the 2024–2025 academic year. Within this scope, students from 5th, 6th, 7th, and 8th grade levels were taken into consideration. The sample of the study was determined through a convenience sampling method and was limited to 647 students attending six different middle schools. During the data collection process, the“Digital Citizenship Scale”and the“Cyberbullying Tendency Scale”were employed, and the data obtained were analyzed using the SPSS 26.0 software program. The results revealed a statistically significant negative correlation between students' digital citizenship levels and their cyberbullying tendencies. In other words, students with higher digital citizenship competencies tended to exhibit lower levels of cyberbullying behaviors. Additionally, significant differences were found based on gender, grade level, and daily internet usage. Male students showed higher tendencies toward cyberbullying, while students who spent more time online displayed lower digital citizenship levels. These findings highlight the importance of integrating digital citizenship education into the primary school curriculum and equipping students at an early age with awareness of digital ethics, responsibility, and appropriate online behavior. This study provides practical implications for educators and policymakers, aiming to contribute to the development of more conscious digital citizens in an increasingly digitized society.
Benzer Tezler
- 8. sınıf öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri ile siber zorbalık eğilimleri arasındaki ilişki
The investigation of relation between digital citizenship levels and tendencies to cyberbullying of 8th grade students
CÜNEYT ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiSosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ÇELİK
- Lise düzeyinde eğitim gören ergenlerin dijital okuryazarlık durumlarının siber güvenliği sağlama yönünden incelenmesi: Kırıkkale ili örneği
Examination of the digital literacy status of adolescents in high school level education in terms of providing cyber security: Kırıkkale province sample
ONUR ALTUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERMAN YÜKSELTÜRK
- Ortaokul öğrencilerinin dijital vatandaşlık düzeyleri
Digital citizenship level of secondary school students
MUSTAFA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Eğitim ve ÖğretimKastamonu Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZAFER KUŞ
- Ortaokul öğrencilerinin 21. yüzyıl öğrenme becerileri ile eğitim teknolojisi yeterlikleri arasındaki ilişki
The relationship between 21st century learning skills and educational technology competencies of secondary school students
ZEHRA ÖNÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İSHAK KOZİKOĞLU
- Sosyal yapılandırmacılık bağlamında farklı sosyo-kültürel ve ekonomik çevrelerden gelen öğrencilerin vatandaşlık algılarının incelenmesi
Examination of citizenship perceptions students from different sociocultural and economic environments in the context of social constructivism
BANU BOĞAZLIYAN
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK
DOÇ. DR. AHMET KATILMIŞ