Ebû Ya'lâ el-Ferrâ'nın icmâ anlayışı (el-Udde fî usûli'l-fıkh eseri çerçevesinde)
Abū Ya'lā al-Farrā's understanding of consensus (Ijmā') (Within the framework of the work al-'Udda fī Uṣūl al-Fıqh)
- Tez No: 976981
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EKREM KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Hanbelî fakihi ve usûlcüsü Ebû Ya'lâ el-Ferrâ'nın (ö. 458/1066) el-Udde fî usûli'l-fıkh adlı eseri çerçevesinde icmâ kavramına yaklaşımını ele almakta ve sistematik biçimde incelemektedir. İslam hukuk düşüncesinde önemli bir teşriî delil olan icmâın tanımı, mahiyeti, bağlayıcılığı ve diğer delillerle ilişkisi tarih boyunca farklı görüşlere konu olmuştur. Bu çalışmada, Ebû Ya'lâ'nın ilgili meseleye dair özgün yaklaşımları incelenmek suretiyle, hem Hanbelî mezhebinin usûl anlayışı kapsamlı bir biçimde ele alınmakta hem de dönemin usûl tartışmalarına sunduğu katkı ortaya konulmaktadır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, Ebû Ya'lâ'nın hayatı, ilmî şahsiyeti, yetiştiği çevre, hocaları, talebeleri ve eserleri tanıtılarak icmâ konusundaki düşüncelerinin arka planı sunulmuştur. İkinci bölümde ise icmâ kavramı çok yönlü olarak ele alınmış; tanımı, tarihi gelişimi, oluşum şartları, çeşitleri, delil değeri ve nesh edilip edilemeyeceği gibi temel meseleler detaylı biçimde incelenmiştir. Farklı mezheplere mensup âlimlerin görüşleri ile Ebû Ya'lâ'nın görüşleri mukayeseli olarak değerlendirilmiş; özellikle icmâa itiraz eden gruplara yönelik cevapları analiz edilerek Ebû Ya'lâ'nın sistematik tutumu ve özgün katkıları vurgulanmıştır. Bu bağlamda tez, Ebû Ya'lâ el-Ferrâ'nın icmâ anlayışını bütüncül biçimde ortaya koyarak, İslam hukuk düşüncesi içerisindeki konumunu ve etkisini görünür kılmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the concept of ijmā' (consensus) through the lens of the Hanbali jurist and legal theorist Abū Ya'lā al-Farrā' (d. 458/1066), focusing on his work al-Udde fī Uṣūl al-Fiqh. In Islamic legal thought, ijmāʿ holds a significant place among the sources of legislation, yet its definition, nature, binding authority, and relationship with other legal proofs have been subject to various interpretations throughout history. This thesis investigates Abū Yaʿlā's original contributions to the discourse on ijmāʿ, thereby deepening the understanding of the Hanbali methodological approach and highlighting his role in the broader debates of legal theory in his time. The study consists of two main sections. The first section introduces Abū Yaʿlā's life, intellectual background, scholarly environment, teachers, students, and written works to provide historical and intellectual context for his views on ijmāʿ. The second section is dedicated to a comprehensive analysis of the concept of ijmāʿ. It explores its linguistic and technical definitions, historical development, essential elements and conditions for its realization, types, evidentiary status, and the question of whether it can be abrogated. Controversial issues such as murakkab ijmāʿ are also addressed. The study presents the views of scholars from different schools of thought on each issue, followed by Abū Yaʿlā's own perspectives, enabling a comparative evaluation. Particular attention is given to his responses to groups he referred to as“opponents”of ijmāʿ, examining both his arguments and the objections raised by these groups based on primary sources. Through this method, the study seeks to demonstrate Abū Yaʿlā's systematic approach and his unique contributions to the science of legal theory. Ultimately, the aim of this research is to provide a comprehensive understanding of Abū Yaʿlā al-Farrāʾ's conception of ijmāʿ, to clarify its position within Islamic legal thought, and to contribute to a better understanding of the inter-school differences regarding this critical issue.
Benzer Tezler
- Ebü'l-Hasen el-Mâverdî ve Ebû Ya`lâ el Ferrâ'nın el-Ahkâmü's-Sultâniyye adlı eserlerinin mukayesesi (İmamet ve yargı konuları örneği)
Comparison of the works called El-Ahkâmü?s-Sultâniyye by Ebü?l-Hasen el-Mâverdî, and Ebû Ya`lâ el Ferrâ (Sample for the issuers imamet and judgment)
MUSA KAZIM BAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
DinSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFFET KÖSE
- Mâverdî ve Ebû ya'lâ el-Ferrâ'nın Ahkâmü's Sultâniyye eserleri bağlamında vezirlik müessesesi
The institution of vizierate in the context of the works of Mâverdî and Abû Ya'lâ al-Farra on the laws of the Sultanate
LÜTFULLAH ARIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBitlis Eren ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEDENİ ŞAVLI
- Ebu Ya'la el-Ferra ve itikadi görüşleri
Ebu Ya'la el-Ferra and his views about firm belief in God
NUH ELEMEN
- آراء أبي يعلى والجويني في الإمامة من خلال كتابيهما: الأحكام السلطانية وغياث الأمم دراسة تحليلية
Ahkâmu's-Sultaniye ve Giyasü'l-Ümem bağlamında Ebû Ya'lâ ve Cüveynî'nin yönetimle ilgili görüşlerinin analizi
AHMAD ALİ HUSSEİN AL-EZZİ
Yüksek Lisans
Arapça
2019
DinSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ÖZCAN
- Hanbelî düşüncede haberî sıfatlar (Ebû Ya'lâ el-Ferrâ örneği)
Khabari adjectives in Hanbali thought (Sample of Ebû Ya'lâ al-Ferrâ)
MUHAMMED SAMİ DEYMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinMuş Alparslan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHSUM AYTEPE