16. yüzyıl Osmanlı saray halıları örneğinde yeni medya sanatı alanında tasarım önerileri
Design proposals in the field of new media art in the example of 16th century Ottoman palace carpets
- Tez No: 977125
- Danışmanlar: DOÇ. SERVET SENEM UĞURLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Halı-Kilim Eski Kumaş Desenleri Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Osmanlı İmparatorluğu'nun klasik dönemi olan 16. ve 17. yüzyıllar, saray içerisinde kurulan ve Osmanlı sarayına bağlı olarak faaliyet gösteren Ehl-i Hiref örgütünde çalışan nakkaşlar, Osmanlı Sanatını şekillendirmişlerdir. Osmanlı sarayı için sanatın en yüksek seviyedeki üretiminden sorumlu olan Ehl-i Hiref örgütüne bağlı çalışan nakkaşların her biri uzmanlık alanlarında büyük ustalık göstermişlerdir. Saray nakkaşları Osmanlı saray için üretilen halı, kilim, kumaş, çini, tezhip, minyatür gibi birçok alanda sanatsal yaklaşım ve disiplinler arası etkileşimle tasarımlarını yapmışlar ve çalışmlaarını oluşturmuşlardır. Ehl-i Hiref'in üyeleri, sarayda üretilen tüm sanat eserlerinin kalitesinden sorumlu olup sarayın görsel kimliğini belirleyen en önemli figürleri olmuşlardır. 16. yüzyılda Osmanlı sarayı tekstilleri saray ve saray çevresi tarafından beğenilerek kulllanılmasına ek olarak sarayı ve İstanbulu ziyaret eden gezginler tarafından da övgüyle bahsedilmiş ve resimlerle belgelenmişlerdir. Hatta lüks eşya olarak görülen bir ticari mal olmuşlardır. Günümüzde de 16. yüzyılda dokunmuş Osmanlı saray halılarının önemli örnekleri dünyaca ünlü müze koleksiyonlarında bulunmaktadır. 16. yüzyıl Osmanlı saray halıları, Osmanlı sarayı, İstanbul camileri ve külliyelerinde kullanılmak için üretilmiş halılardır. Bu halıların tasarımları Osmanlı sarayı nakkaşları tarafından yapılarak hazırlanmış ve saraya bağlı atölyelerde üsluplarına dikkat edilerek sipariş verilerek dokunmuştur. 16. yüzyıl Osmanlı saray halılarında genel bir sanat anlayışı ve üslup birliği oluşturulmuş olduğu görülmektedir. Son dönemlerde özellikle pandemi sürecinde daha hızlanarak öne çıkan dijital sanat, gelişimi ve gelişim hızı ile“metaverse”kavramı ile uygulamalarının Yeni Medya Sanatı'na önemli ölçüde katkısı olmuştur. Çağdaş bir sanat formu olan Yeni Medya Sanatı, dijital teknolojilerin üretilerek sunulduğu ve deneyim biçimlerine dönüştürülmesiyle oluşturulmaktadır. İnternet sanatı, video sanatı, etkileşimli enstalasyonlar, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, ve yapay zekâ temelli çalışmaların tümü yeni medya sanatının uygulama alanlarını oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Güzel Sanatlar alanında Geleneksel Türk Sanatları'nın halı tasarımlarına yeni bir bakış açısı getirilmesi fikriyle oluşturulması, eski ile yeni arasında bağlantılarla yeni bir bakış açısı ile eskiye yeni ve eleştirel yaklaşımla tasarım ve uygulamalar yapılmıştır.“16. yüzyıl Osmanlı Saray Halıları Örneğinde Yeni Medya Sanatı Alanında Tasarım Önerileri”konusunda araştırma yapılmış, elde edilen bilgi ve örnekler bağlamında Osmanlı halılarının örneklerinden yararlanılarak yeni medya sanatı düşüncesiyle tasarım önerileri oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
In the 16th and 17th centuries, which is the classical period of the Ottoman Empire, the nakkaş working in the departments of Ehl-i Hiref, which were established in the palace and operated under the Ottoman palace, shaped Ottoman Art. Each of the nakkaş working under the Ehl-i Hiref organization, which was responsible for the highest level of production of art for the Ottoman court, showed great mastery in their fields of expertise. Palace nakkaş made their designs and created their works with artistic approach and interdisciplinary interaction in many fields such as carpets, rugs, fabrics, tiles, illuminations, miniatures produced for the Ottoman palace. The members of the Ehl-i Hiref were responsible for the quality of all works of art produced in the palace and were the most important figures determining the visual identity of the palace. In the 16th century, Ottoman palace textiles were appreciated and used by the palace and its surroundings, as well as praised by travelers who visited the palace and Istanbul and were documented with gravure and paintings. In fact, they have become a commodity that is seen as a luxury item. Today, important examples of Ottoman palace carpets woven in the 16th century are in the world-famous museum collections. 16th century Ottoman palace carpets are carpets produced for use in the Ottoman palace, Istanbul mosques and complexes. The designs of these carpets were prepared by the Ottoman palace Nakkaş and were woven by order in the workshops of the palace, paying attention to their style. It is seen that a general understanding of art and stylistic unity has been created in the 16th century Ottoman palace carpets. Digital art, which has come to the fore more rapidly in recent years, especially during the pandemic process, has contributed significantly to New Media Art with its development and development speed, as well as the concept of“metaverse”and its applications. New Media Art, which is a contemporary art form, is created by producing and presenting digital technologies and transforming them into forms of experience. Internet art, video art, interactive installations, augmented reality, virtual reality and artificial intelligence-based works are all application areas of new media art. In this study, the creation of Traditional Turkish Arts in the field of Fine Arts with the idea of bringing a new perspective to carpet designs, a new perspective with connections between the old and the new, designs and applications were made with a new and critical approach to the old. Research was conducted on“Design Proposals in the Field of New Media Art in the Example of 16th Century Ottoman Palace Carpets”and design suggestions were created with the idea of new media art by using the examples of Ottoman carpets in the context of the information and examples obtained.
Benzer Tezler
- 16.-17. yüzyıl tebriz halıları
Tabriz carpets from past to present
KÜBRA GÜL YAVUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
El SanatlarıAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ASLIHAN EROGLU
- 16-17 yy. Safavi ve Osmanlı Dönemi halıları üzerine bir inceleme
An analysis on the carpets of the 16th and the 17th century Safavid and Ottoman period
MARYAM MASOUDI PARSA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiAtatürk ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ASLİHAN EROĞLU
- Osmanlı saray kilimlerinin desen ve kompozisyon özellikleri
Başlık çevirisi yok
GÜLAY YANGÖZ GÖKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. ŞERİFE ATLIHAN
- XVI. ve XVII. yy. Osmanlı tekstil ve çini sanatında sümbül motifi
Hyacinth motive in XVI. and XVII. c. Ottoman textile and ceramic art
ZERRİN KÜÇÜKKARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
El SanatlarıMarmara ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. AYLA SALMAN GÖRÜNEY
- 13-16. yüzyıl Anadolu dokumalarında geleneksel desenlerin analizi
Analysis of traditional patterns in Anatolian Turkish wowen between 13'th and 16'th centuries.
AYNUR SARICA
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Sanat TarihiTrakya ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLGÜN YILMAZ