Timurlu Devleti'nin yıkılış süreci
The process of collapse of the Timurid State
- Tez No: 977140
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERHAN YOSKA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Timurlu Devleti'nin siyasi ve idarî yapısının Timur'un ölümünden sonraki süreçte geçirdiği dönüşümü ve nihayetinde çöküşe evrilmesini tarihsel bir bağlamda ele almaktadır. Timur'un merkeziyetçi otoritesi, onun ölümünden sonra taht kavgaları, valiler arasındaki rekabet ve bölgesel güç merkezlerinin yükselmesiyle sarsılmış; devletin temel idari dengeleri aşınmıştır. Valilerin kendi adlarına hutbe okutması ve sikke bastırması gibi sembolik pratikler, fiilî parçalanmanın belirtileri arasında yer almıştır. Yaşanan çözülmeler, siyasi yapıyı zayıflatmış ve merkezi yönetimin dış müdahalelere açık hâle gelinmesine de zemin hazırlamıştır. Timurluların geç dönem siyasi tarihinde özellikle Hüseyin Baykara dönemi ayrı bir önem taşımaktadır. Herat merkezli bu dönem, siyasal istikrarsızlığa rağmen kültürel üretkenliğin ve entelektüel faaliyetin zirveye ulaştığı bir zaman dilimini temsil etmektedir. Baykara'nın himayesinde Ali Şîr Nevaî gibi şairler, Kamâlüddin Behzâd gibi sanatçılar, saray çevresinde etkili olmuş ve Herat bir kültür havzasına dönüşmüştür. Fakat gelinen noktada ise tüm kültürel var olma çabası, yönetimsel istikrarsızlığı dengeleyememiştir. İç savaşlar, mali zafiyetler ve dış baskılar Timurlu Devleti'ni geri dönüşsüz biçimde zayıflatmıştır. Çalışma, Timurlu düzeninin çözülüş sürecini hem iç çatışmalar hem de Akkoyunlu ve Şeybânîler gibi dış güçlerin etkilerini ele almaktadır. Timurluların yıkılışının ardından ortaya çıkan yeni siyasal dengelere işaret etmektedir. Böylece yalnızca bir hanedanın çöküşü değil, aynı zamanda yeni siyasal yapıların teşekkül süreci de tartışmaya açılmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the transformation of the political and administrative structure of the Timurid Empire after Timur's death and its eventual collapse in a historical context. Timur's centralized authority was shaken after his death by throne disputes, competition among governors, and the rise of regional power centers, eroding the fundamental administrative balance of the state. Symbolic practices such as governors delivering sermons in their own names and minting coins were among the signs of actual fragmentation. The disintegration weakened the political structure and paved the way for the central government to become vulnerable to external intervention. The late Timurid political history, especially the reign of Husayn Baykara, is of particular importance. Despite political instability, this Herat-centered period represents a time when cultural productivity and intellectual activity reached their peak. Under Baykara's patronage, poets such as Ali Shir Nava'i and artists such as Kamaluddin Behzad became influential in the court, and Herat became a cultural hub. However, at this point, all cultural efforts to survive were unable to compensate for the administrative instability. Civil wars, financial weaknesses, and external pressures weakened the Timurid Empire irreversibly. The study examines the process of the collapse of the Timurid order, both in terms of internal conflicts and the influence of external powers such as the Akkoyunlu and Shaybanids. It draws attention to the new political balances that emerged in the region after the collapse of the Timurids. In this respect, it opens a new door for discussion not only about the collapse of a dynasty but also about how new political structures were formed.
Benzer Tezler
- Beylikler devrinde Osmanlıların Anadolu siyaseti
Anatolian politics of the Ottomans in the beyliks period
UFUK KAN TETİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
TarihAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÇİFTCİOĞLU
- Abdurrezzâk Semerkandî'nin Matla'-ı Sa'deyn ve Mecma'-ı Bahreyn adlı eserinin tercüme ve tahlili (1447-1470)
Translation and analysis of Matlaʿ-i Saʿdayn va Majmaʿ-i Bahrayn book by Abd-al-Razzāq Samarqandī (1447-1470)
ENGİN SALDUZ
- Babür İmparatorluğu'nun yıkılmasının sebepleri
Reasons for the collapse of the Babürid Empire
VEDAT MERAL
- Timurlu Devleti'nin Altın Orda Devleti ile ilişkileri
Relations of the Timurid State with the Golden Horde State
HAMDİ ŞİMŞEK