Glutensiz ürün geliştirme, besin değeri analizi ve sağlıklı tüketicilerin ürüne karşı davranış tutumu
Gluten-free product development, nutritional value analysis, and healthy consumers' attitudes toward the product
- Tez No: 977363
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEVA KARATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Badem unu, çölyak hastalığı, gluten, glutensiz kek, glutensiz diyet, mahlep unu, nohut unu, Almond flour, celiac disease, chickpea flour, gluten, gluten-free cake, gluten-free diet, mahaleb flour
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, besin değeri analizleri yapılarak ve sağlıklı tüketicilerin ürüne karşı davranışları incelenerek glutensiz bir ürün geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma kesitsel türde bir araştırmadır. Araştırma Ocak 2025- Mart 2025 Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Mutfak Uygulamaları Laboratuvarında yürütülmüştür. Araştırmada 8 yarı eğitimli panelist ve 94 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Sosyodemografik Özellikler Değerlendirme Anket Formu, Duyusal Analiz Panel Formu, Duyusal Değerlendirme Formu ve Tüketici Davranış Tutumu Formu kullanılarak toplanmıştır. Ürünlerin besin içeriği belirlenirken enerji değeri, protein yüzdesi, karbonhidrat ve yağ miktarı, kuru madde ve kül miktarı analizleri yapılmıştır. Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, ortalamalar, standart sapma, Wilcoxon iki örnek testi kullanılmıştır. Bulgular: Panelistler en yüksek skoru Kod2 adlı glutensiz ürüne vermiştir. Geliştirilen glutensiz kekin protein içeriği (%9.82), ticari olarak tüketime sunulan glutensiz kekin protein içeriğine (%4.99) göre daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların duyusal analiz değerlendirmelerinde“normal kek”olarak bildiği glutensiz ürünün en yüksek skorunu renk (5.60±1.23) özelliğine,“glutensiz kek”olarak bildiği glutensiz ürünün en yüksek skorunu ise genel görünüm (5.26±1.29) özelliğine verdikleri tespit edilmiştir. Yapılan analizde renk (Z=-3.364; p=0.001) ve yüzey (Z=-3.484; p=0.000) özelliklerinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Katılımcılar en çok“Glutensiz ürünlerin fiyatlarının çok yüksek olduğunu düşünüyorum.”anket sorusuna yüksek puan vermiştir (7.29±2.32). Anket sonuçları ile genel beğenme düzeyleri arasındaki ilişki incelendiğinde ise“Glutensiz ürünlerin tadını beğeniyorum”ile“genel beğenme-2”arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Ancak geri kalan sorulara verilen puanlarla genel beğeni düzeyleri arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmemiştir. Sonuç: Geliştirilen glutensiz kekin ticari glutensiz keke göre daha fazla enerji ve protein içerdiğine sahip olduğu tespit edilmiştir. Verilen ürünün kimlik bilgisinin değişmesi durumunda yapısal veya tat faktöründe belirgin bir fark oluşturmadığı saptanmıştır. Ürünün glutensiz olduğunun bilinmesi genel beğenme düzeylerini etkilememiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to develop a gluten-free product by conducting nutritional value analyses and examining healthy consumers' attitudes toward the product. Material and Method: The study is a cross-sectional study. It was conducted at the Culinary Applications Laboratory of the Atatürk University Faculty of Health Sciences between January 2025 and March 2025. The study included eight semi-trained panelists and 94 university students. Data were collected using the Sociodemographic Characteristics Assessment Questionnaire Form, Sensory Analysis Panel Form, Sensory Evaluation Form, and Consumer Behavior Attitude. Nutritional content analysis of the products included energy value, protein percentage, carbohydrate and fat content, dry matter, and ash content. Data analysis used numbers, percentages, means, standard deviations, and the Wilcoxon two-sample test. Results: Panelists gave the highest score to the gluten-free product called Code2. The protein content of the developed gluten-free cake (9.82%) was found to be higher than the protein content of the commercially available gluten-free cake (4.99%). In the sensory analysis evaluations, it was determined that the participants gave the highest score to the color attribute (5.60±1.23) of the gluten-free product, known as“normal cake,”and the highest score to the general appearance attribute (5.26±1.29) of the gluten-free product, known as“gluten-free cake.”In the analysis, a statistically significant difference was found (p<0.05) in the color (Z=-3.364; p=0.001) and surface (Z=-3.484; p=0.000) attributes. Participants gave the highest score to the survey question,“I think the prices of gluten-free products are very high”(7.29±2.32). When the relationship between the survey results and general liking levels was examined, a significant difference was found between“I like the taste of gluten-free products”and“general liking-2”(p<0.05). However, no significant difference was found between the scores given to the remaining questions and general liking levels. Conclusion: The developed gluten-free cake was found to contain more energy and protein than commercial gluten-free cake. Changing the product's identity did not significantly alter its texture or flavor. Knowing that the product was gluten-free did not affect overall approval ratings.
Benzer Tezler
- Coğrafi işaretli ürünlere gıda ürünü geliştirme teknikleri ile katma değer kazandırmak: Elazığ Ağın leblebisi örneği
Adding value to geographically marked products with food product development techniques: Elazig Agin roasted chickpeas sample
MELİKE BAKIR KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ÇAVUŞ
- Farklı formlarda geliştirilen glütensiz galetaların besin değerleri, duyusal analizleri ve satın alma niyeti açısından değerlendirilmesi
Evaluation of gluten-free rusks developed in different forms in terms of nutritional values, sensory analysis and purchase intention
AYSEL ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıKocaeli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİLSEN BİLGİLİ
PROF. DR. HAYRUNNİSA NADAROĞLU
- Teff unu ve pirinç unu ile üretilen glütensiz kurabiyelerin duyusal ve fizikokimyasal özelliklerinin incelenmesi
Sensory and physicochemical examination of gluten-free cookies produced with teff flour and rice flour
ZEYNEP SOYKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak SanatlarıSivas Cumhuriyet ÜniversitesiGastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE HASTAOĞLU
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Filizlendirilmiş tohumlar ile hazırlanan fonksiyonel vegan ve glutensiz çorbanın duyusal özelliklerinin araştırılması
Sensory evaluation of functional vegan and gluten-free soup prepared with sprouted seeds
NUR ÖZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Gelişim ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT DOĞAN