Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığının (masld), noninvaziv skorlar, serum biyobelirteçleri ve ultrasonografiye dayalı kantitatif karaciğer yağ ölçümü ile değerlendirilmesi
Assessment of metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease (masld) using non-invasive scores, serum biomarkers, and ultrasound-based quantitative liver fat measurement
- Tez No: 977588
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KÜBRANUR ÜNAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Metabolik Disfonksiyonla İlişkili Steatotik Karaciğer Hastalığının (MASLD), Noninvaziv Skorlar, Serum Biyobelirteçleri ve Ultrasonografiye Dayalı Kantitatif Karaciğer Yağ Ölçümü ile Değerlendirilmesi Bu çalışmanın amacı, Metabolik Disfonksiyonla İlişkili Steatotik Karaciğer Hastalığı (MASLD) olan bireyler ile kontrollerde serum biyobelirteçleri (TIMP-1, PIIINP, HA, FGF-21) , kinürenin yolu metabolitleri, noninvaziv skorlar (ELF, FIB-4, NFS, APRI, FLI), ultrasonografik parametreler (hepatosteatoz derecesi, USFF (%)) , BİA ve antropometrik ölçümlerin düzeylerini karşılaştırmak ve bu göstergelerin MASLD'yi öngörmedeki tanısal performanslarını değerlendirmektir. Ek olarak disglisemi varlığının bu göstergeler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışmaya 20–69 yaş aralığında prediyabet/yeni tanı tip 2 DM ile normoglisemik gönüllüler dâhil edildi. USG'de hepatosteatoz derecesi ≥1 olan ve en az bir kardiyometabolik risk faktörü bulunan bireyler MASLD olarak tanımlandı. Toplam 90 katılımcı (MASLD n=62, kontrol n=28) çalışmaya alındı; her bir grup glisemik duruma göre disglisemik ve normoglisemik alt gruplara ayrıldı. Açlık kan örneklerinden biyobelirteçler ve kinürenin yolu metabolitleri ölçüldü, noninvaziv skorlar hesaplandı; ultrasonografik veriler, BİA göstergeleri ve antropometri kaydedildi. Tüm veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edildi. USFF (%), MASLD tanısını öngörmede çok iyi performans göstermiştir (AUC=0,919). USFF (%) ile USG'de nitel olarak değerlendirilen hepatosteatoz derecesi arasında güçlü bir korelasyon bulunması (r=0,625, p<0,001), MASLD'de bu kantitatif ölçümün (USFF) tercih edilebileceğini desteklemektedir. Noninvaziv skorlar içinde FLI'nin yüksek tanısal performansı sergilemesi (AUC=0,854) ve ultrasonografik parametrelerle, antropometrik ölçümler ve BİA parametreleri pozitif korelasyon göstermesi;FLI'nın santral/visseral adiposite yükünü yakından yansıttığını düşündürmektedir. TIMP-1 (ng/mL) ve HA (ng/mL) düzeyleri MASLD grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek olup fark özellikle disglisemik MASLD'de belirginleşmiştir. Beklenenin aksine, TIMP-1/HA ile ne disglisemi/lipid göstergeleri ne de ultrasonografik parametreler arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Nitekim, çalışmamızda değerlendirilen fibrozisle ilişkili kabul edilen diğer biyobelirteçler (FGF-21(ng/mL), PIIINP(ng/mL)) ile non-invaziv fibrozis skorlarından NFS dışındakiler (ELF, FIB-4, APRI) MASLD ile anlamlı ilişki göstermemiştir. Bulgularımız, kohortumuzda ileri fibrozisin yaygın olmadığını; aksine steatoz ağırlıklı ve düşük fibrozis yüküne sahip bir fenotipi işaret etmektedir. MASLD taramasında steatoz açısından FLI ile ilk değerlendirme yapılması ve USFF (%) ile doğrulama/izlem yaklaşımı çalışmamız tarafından desteklenmektedir. Ayrıca BİA parametrelerinden gövde yağ kütlesi ve vücut yağ kütlesinin; MASLD'de tanısal değerlendirmeye anlamlı katkı sunduğu ve gelecekte kardiyometabolik risk sınıflamasında kullanılmaya aday göstergeler olabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Assessment of Metabolic Dysfunction–Associated Steatotic Liver Disease (MASLD) Using Non-invasive Scores, Serum Biomarkers, and Ultrasound-Based Quantitative Liver Fat Measurement The aim of this study is to compare the levels of serum biomarkers (TIMP-1, PIIINP, HA, FGF-21), kynurenine pathway metabolites, noninvasive scores (ELF, FIB-4, NFS, APRI, FLI), ultrasonographic parameters (degree of hepatic steatosis, USFF [%]), bioelectrical impedance analysis (BIA), and anthropometric measurements in individuals with Metabolic Dysfunction-Associated Steatotic Liver Disease (MASLD) and controls, and to evaluate the diagnostic performance of these indicators in predicting MASLD. In addition, the effect of dysglycemia on these indicators was investigated. Volunteers aged 20–69 years with prediabetes/newly diagnosed type 2 diabetes and normoglycemia were included. Individuals with ultrasound-detected hepatic steatosis grade ≥1 and at least one cardiometabolic risk factor were defined as MASLD. A total of 90 participants (MASLD n=62, control n=28) were enrolled; each group was further divided into dysglycemic and normoglycemic subgroups. Serum biomarkers and kynurenine pathway metabolites were measured from fasting blood samples, noninvasive scores were calculated, and ultrasonographic data, BIA parameters, and anthropometric measurements were recorded. All data were analyzed using appropriate statistical methods. USFF (%) demonstrated excellent performance in predicting MASLD (AUC=0.919). The strong correlation between USFF (%) and qualitatively assessed ultrasound steatosis grade (r=0.625, p<0.001) supports the preference for this quantitative measure (USFF) in MASLD. Among the noninvasive scores, FLI showed high diagnostic performance (AUC=0.854) and exhibited positive correlations with ultrasonographic parameters, anthropometric measurements, and BIA parameters; this suggests that FLI closely reflects central/visceral adiposity burden. TIMP-1 (ng/mL) and HA (ng/mL) levels were significantly higher in the MASLD group compared to controls, with the difference being more pronounced in dysglycemic MASLD. Contrary to expectations, no significant correlation was found between TIMP-1/HA and dysglycemia/lipid parameters or ultrasonographic measures. Similarly, other biomarkers considered fibrosis-related (FGF-21 (ng/mL), PIIINP (ng/mL)) and noninvasive fibrosis scores other than NFS (ELF, FIB-4, APRI) did not show significant associations with MASLD. Our findings indicate that advanced fibrosis was not common in our cohort; instead, the phenotype was characterized by steatosis-dominant and low fibrosis burden. For MASLD screening, initial assessment with FLI followed by confirmation/monitoring with USFF (%) is supported by our study. Furthermore, BIA parameters such as trunk fat mass and body fat mass provided significant diagnostic contribution in MASLD and may serve as candidate indicators for future cardiometabolic risk stratification.
Benzer Tezler
- Non-invaziv karaciğer fibrozis skorları ile tiroid nodül malignitesi arasındaki ilişki
Association between non-invasive liver fibrosis indices and thyroid nodule malignancy
HATUN KABOĞLU BİLGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ CAN KURTİPEK
- Metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığında süperoksit dismutaz 2 (SOD2) gen varyantlarının analizi ve klinik parametrelerle ilişkisinin değerlendirilmesi
Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: analysis of superoxide dismutase 2 (SOD2) gene variants and evaluation of their association with clinical parameters
ARZU TAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NACİ ŞENKAL
- Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığında non-invaziv fibrozis skorlarının karotis aterosklerozunu öngörmedeki yeri
The predictive role of non-invasive fibrosis scores for carotid atherosclerosis in metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease
KÜBRA AYDIN BALTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA ARI
DOÇ. DR. BETÜL ERİŞMİŞ
- Ötiroid tip 2 diyabetli hastalarda tiroid hormon düzeylerinin metabolik disfonksiyon ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD) ile ilişkisi
The relationship between thyroid hormone levels and metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD) in euthyroid patients with type 2 diabetes mellitus
ESRANUR ÖCAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTEN ÜSTÜNDAĞ
- Metabolik bozuklukla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MASLD) olanların birinci derece yakınlarında MASLD sıklığının belirlenmesi ve hastalığa etki eden faktörlerin ortaya konulması
Determination of the prevalence of metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease (MASLD) in first-degree relatives of individuals with MASLD and identification of factors affecting the disease
HALİT TUĞRUL AKARCA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
GastroenterolojiAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAMAZAN İDİLMAN