Yorumlayıcı çeviri kuramı çerçevesinde haber çevirilerinin incelenmesi
An analysis of news translations within the framework of the interpretive theory of translation
- Tez No: 977672
- Danışmanlar: PROF. DR. KERİM AÇIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Mütercim-Tercümanlık, Journalism, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Haber, haber çevirisi, Yorumlayıcı Çeviri Kuramı, yeniden yazma, News, news translation, interpretive translation theory, rewriting
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumların sahip olduğu haberdar etme ve haber alma merakı ile çeviri ve habercilik faaliyetlerinin iç içe geçmesi haber çevirisi kavramını ortaya koymaktadır. Bu kavram yeniden yazma eylemini de kendi içinde barındırmaktadır. İçerisinde bir metni yeniden şekillendirebilme gücü taşıyan kavram ise geleneksel çeviri tanımlarının ötesine geçen özelliklere sahiptir. Söz konusu bu tezde, haber çevirisini yürütenlerin yeniden şekillendirme gücünü metinler üzerinde nasıl ve ne şekilde kullandıkları incelenmektedir. Ayrıca bu tez, Seleskovitch ve Lederer tarafından geliştirilen ve çevirmenin kaynak metni, erek kitleye aktarırken anlamı kavrayıp sözcüklerden sıyırarak yeniden ifade etmesini esas alan Yorumlayıcı Çeviri Kuramı ile haber çevirisinde yer alan yeniden yazma kavramı arasındaki ilişkinin tekrar değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Haber çevirisinde metinlerin yeniden yazım sürecini gözlemlemeyi amaçlayan bu çalışma, BBC'nin 7 Ekim sonrası yaşananları ele aldığı Arapça, İngilizce ve Türkçe haberler ile çevirilerini analiz ederek elde edilen bulgularla çevirmenin diller arası aktarımın ötesinde okurun zihin dünyasını yeniden şekillendirebilme gücüne sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The intrinsic curiosity of societies to inform and receive information with translation and journalism activities gives rise to the concept of news translation. This concept inherently encompasses the act of rewriting, endowing it with characteristics that transcend traditional definitions of translation. This thesis investigates how news translators actively reshape texts and the degree to which they influence the final product. In addition, the study encourages a reconsideration of how the practice of rewriting in news translation aligns with the Interpretive Theory of Translation, which, as proposed by Seleskovitch and Lederer, highlights the importance of grasping and rephrasing meaning rather than adhering strictly to the source text's linguistic form. Focusing on news reports published by the BBC in Arabic, English, and Turkish after October 7, this study examines how texts are rewritten in the context of news translation. The analysis reveals that translators play an active role in shaping the cognitive framework of the audience, extending far beyond simple linguistic transfer.
Benzer Tezler
- Wirkungsbreite der übersetzungsrelevanten ausgangstextanalyse von Christiane Nord -dargestellt anhand des literarischen werkes el greco malt den großinquisitor von Stefan Andres-
Christiane Nord`un çeviriye yönelik kaynak metin çözümleme modelinin yazınsal metinler bağlamında geçerliliği -Stefan Andres'in“El Greco Malt Den Großinquisitor”eseri örneğinde bir inceleme-
EMEL YİĞİT
Yüksek Lisans
Almanca
2006
Alman Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNDOĞDU
- Yorumlayıcı çeviri kuramı çerçevesinde Eugène Ionesco'nun tiyatro oyunlarının Türkçeye çevirilerinin incelenmesi
Analysis of plays translated into Turkish of Eugène Ionesco within the framework of the interpretative theory of translation
ONUR ÖZCAN
Doktora
Türkçe
2018
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN YALÇIN
- Yorumlayıcı çeviri kuramı çerçevesinde Jan Pedersen çeviri stratejilerine göre Kuru Otlar Üstüne adlı Türk filminin Fransızca altyazı çevirilerinin incelenmesi
An analysis of the french subtitles of the Turkish film About Dry Grasses based on Jan Pedersen's translation strategies within the framework of the interpretive theory of translation
DİLEK ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
2026
Fransız Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN YALÇIN
- Ahmet Vefik Paşa'nın Molière Çeviri Külliyatı'nın yorumlayıcı anlam kuramı çerçevesinde değerlendirilmesi
The evaluation of Ahmet Vefik Pasha's Collection of Molière Translations within the framework of interpretive theory of translation
MEHMET KÖLE
Doktora
Türkçe
2026
Mütercim-TercümanlıkAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NESRİN TEKİN ÇETİN
- An analysis of Turkish audiovisual translation (Subtitling) in a pun-friendly context: A relevance theoretical approach towards the American TV show modern family
Sözcük oyunları bağlamında Türkçe görsel-işitsel çeviri (Altyazı çevirisi) incelemesi: Bağıntı kuramı çerçevesinde Amerikan dizisi modern family örneği
GÜLŞEN KOCAEVLİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Mütercim-TercümanlıkGazi ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜVEN MENGÜ