Ankara Tâceddin Dergâhı ve haziresindeki mezar taşları
Ankara Tajeddin Dargah (Sûfî lodge) and tombstones in its hazîre
- Tez No: 977673
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE GÜZEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Türk-İslam mezarları, Turkish-Islamic graves
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Ankara Tâceddin Dergâhı ve Haziresindeki Mezar Taşları'nın tarihî ve kültürel önemini derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Mezar taşları, bir toplumun tarihî, dini ve kültürel mirasını yansıtan önemli araçlardan biridir. Bu taşlar üzerindeki yazılar, semboller ve motifler, geçmişin izlerini taşır ve o dönemin sosyal, dini ve kültürel bağlamını anlamamıza yardımcı olan pek çok bilgi sunar. Araştırma, ağırlıklı olarak çalışmamızın asıl konusunu oluşturan Taceddin Dergâhı ile haziresindeki tarihî gelişimi, hazirede yer alan mezar taşlarının mimari özellikleri, üzerlerindeki yazıların transkripsiyonu ve sembollerin analizi konularıyla dergâha adını veren Taceddin-i Velî'nin hayatı ve bu dergâhın bir parçası olduğu külliye konularını kapsamaktadır. İnceleme sonucunda toplamda 56 mezar tespit edilmiştir. Bunlardan 38 tanesi toprak mezar, 11 tanesi pehleli (kapak taşlı) mezar, 4 tanesi çerçeveli mezar ve kalan 3 tanesi de sanduka mezar tipinden oluşmaktadır. Şahideli, pehleli ve çerçeveli mezarlar üzerinde yükselen toplam şahide sayısı 74 olarak tespit edilmiştir. Bu şahidelerden 43'ü baş, 31'i ayak şahidesidir. İncelemesi yapılan mezarların tarih aralığı ise 19-20. yüzyıllardır. İncelenen mezar taşları içinde ismi tespit edilebilen 25 mezardan 17'si erkek mezar taşı, 8'i de kadın mezar taşıdır. Mezar taşlarında yapı malzemesi olarak çoğunluğunda mermer kullanılırken, az bir kısmında ise andezit taşı kullanılmıştır. Bazı erkek mezar taşlarında sarık ve fes başlıkları bulunmaktadır. Başlık bulunmayan mezar taşlarında ise üçgen, sivri ve yuvarlak kemer şeklindeki tepeliklerle, bitkisel ya da şemse şeklindeki tepelikler kullanılmıştır. Kitabe metninin mevcut olduğu mezar taşlarında yazı tipi olarak celi sülüs ve celi talik yazı tipleri kullanılmıştır. Kazıma ve zemin oyma tekniklerinin kullanıldığı mezar taşlarında bezeme olarak, gül, palmet, akant yaprağı, hurma ağacı, çiçek ve yaprak gibi bitkisel süslemeler ile vazo, kurdele, güneş, hilal, yıldız ve rozet gibi geometrik süslemeler kullanılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the historical and cultural moisture of Ankara Tâceddin Dergâh1 and the tombstones in its Hazires in depth. Gravestones are one of the important instruments reflecting on a society's history, religious and cultural heritage. The writings, symbols and motifs on these stones convey traces of the past and provide many information that helps us understand my social, religious and cultural context of the period. The research covers the historical development in the journal of Tacettin Dergâhi and the journal of the journal, the architectural features of the tomb stones in the journal, the transcription of the written on them and the analysis of symbols, the subjects of the investigation, which included the magazine adms Veren Tacettin-i Velf, which is a vital and part of this journal, and the killiye topics. There are 38 earthen graves, 11 pehleli (cap stone) graves, 4 framed graves and 3 sanduka graves. The ophthalmic, pehleli and framed tombs were identified as 74 in the oplam scene rising to the ground. Of these, 43 are head and 31 are foot-witnesses. The graves were dated to the 19th and 20th centuries. Of the 25 graves that can be identified in the stoned tomb, 17 are male tombstone and 8 are female tombstone. The most important of the buildings are the buildings, but the most important ones are the buildings, and the buildings. There are also a number of male and female burials. The tombstones are not found in the headstones, but are tichgen, pointed and round lacquer, and hilly, or hilly, or hilly, or șemse shckl. The tomb where the text of the book is available is used as summer type in the grinding and ground carving techniques, as embellishment in the grinding, as perforated grinding, as perforated grinding grinding gravel, as perforated vegetable stinging such as vase, ribbon, sun, crescent, yildlz and badge.
Benzer Tezler
- Ankaralı Şeyh Tâceddîn-i Velî Dîvânı (İnceleme, metin, bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)
The Divan of Ankaralı Şeyh Tâceddîn-i Velî (Thesis text, examination, contextual index and functional dictionary)
ÖMER FARUK DEMİREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
- Taceddinzade Mustafa Efendi'nines-sülûk fi't tarik adlı eseri(inceleme ve metin)
Taceddin-zade Mustafa Efendi El-Ankaravi's work named Al-sulūk fi't-tarik(text-review)
RABİA BAYKAL MARAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinDokuz Eylül ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KONUR
- Minyatür sanatında bilgisayar destekli şehir tasviri: Ankara örneği
Computer-aided city depiction in miniature art: Ankara example
FATMA ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSAN TOKTAŞ
- Ankara Altındağ'daki türbeler
Tombs in Ankara Altindağ
KERİM YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sanat TarihiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ BORAN