Yetenek yönetimi süreçlerinde yapay zeka kullanımı: Bir ölçek geliştirme çalışması
The use of artificial intelligence in talent management processes: A scale development study
- Tez No: 977877
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ZEHRA SAVİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma ile yetenek yönetimi süreçlerinde yapay zekâ kullanımı üzerine bir ölçek geliştirmek amaçlanmaktadır. Çalışmada ilk olarak literatür taraması detaylı bir şekilde yapılmış ve yetenek yönetimi ile yapay zekanın kavramsal boyutları incelenmiştir. Daha sonra ölçülmek istenen yapı açıkça belirlenerek“Yetenek Savaşı”(The War for Talent) adlı eser baz alınarak madde havuzu oluşturulmuştur. Daha sonra ölçme biçimi olarak 5'li likert tipi ölçek seçilmiştir. Söz konusu madde havuzu önce uzman görüşüne ve ardından pilot çalışmaya tabi tutulmuştur. Uzman görüşü aşamasında İşletme alanında çalışan 7 akademisyenin görüşleri alınarak maddeler düzenlenmiştir. Ardından, 33 kişinin katılım sağladığı pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen“mükemmel”düzeydeki güvenilirlik analizleri (cronbach alpha değeri: 0,970) sonrasında 60 maddelik ölçek büyük örneklem grubuna hazır hale getirilmiştir. Yapılan analizde madde-toplam istatistikleri sonucu 0,367 ile 0,759 arasında değişen değerler elde edildiğinden bu aşamada ölçekten hiçbir madde çıkarılmamıştır. Büyük örneklem grubuna uygulama kapsamında açıklayıcı faktör analizi için 301 kişiye ve doğrulayıcı faktör analizi için 305 kişiye anket uygulanmıştır. Evren ulaşılabilir örneklem yöntemiyle insan kaynakları alanında çalışan ve bu alanda algılarının yüksek olduğu düşünülen kişiler arasından amaçlı örneklem uygulanarak örneklemlendirilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi aşamasında örnekleme yeterliliği ölçümü için yapılan analizlerde KMO testi sonucu 0,929 ve Barlett's testi sonucu 0,000 olarak elde edildiğinden bu konudaki gereklilikler sağlanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi aşamasında ölçek için uyum iyiliği indeksleri ve korelasyon analizi sonucunda kabul edilebilir sonuçlar elde edilmiştir. Elde edilen ölçek faktörlerinin isimlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Son aşamada yapılan güvenilirlik analizi sonucunda ölçeğin tümünün güvenilirliğinin 0,966 cronbach alpha değeri ile“mükemmel”düzeyde sağlandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak ortaya 6 alt boyut ve toplam 31 maddeden oluşan“Yetenek Yönetimi Süreçlerinde Yapay Zekâ Kullanımı”ölçeği çıkmıştır. Yetenek yönetimi süreçlerinde yapay zekâ kullanımının çeşitli yönetim, örgütseldavranış konularıyla ilişkisinin görülmesi adına ölçeğin farklı alanlarda uygulamalarda kullanılması ve geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The present study aims to develop a scale to measure the use of artificial intelligence (AI) in talent management processes. To this end, an extensive literature review was conducted, and the conceptual dimensions of both talent management and artificial intelligence were examined in detail. Subsequently, the construct intended to be measured was clearly defined, and a preliminary item pool was generated based on the book The War for Talent. A five-point Likert-type scale was selected as the measurement format. The initial item pool was first subjected to expert evaluation and then to a pilot study. During the expert review phase, feedback was collected from seven academics specializing in the field of Business Administration, and necessary revisions were made to the items accordingly. Following this, a pilot study was conducted with a sample of 33 participants. As a result of this study, a“high”level of internal consistency was confirmed (Cronbach's alpha = 0.970), and the 60-item scale was deemed ready for administration to a larger sample. In the analysis of item-total correlations, values ranged from 0.367 to 0.759, indicating sufficient item discrimination; thus, no items were removed at this stage. For the large-sample implementation, the survey was administered to 301 participants for the exploratory factor analysis (EFA) and to 305 participants for the confirmatory factor analysis (CFA). The sample was selected using purposive sampling from among individuals working in human resources, who were assumed to have a high level of awareness regarding the subject. In the EFA phase, sample adequacy was confirmed by a KMO value of 0.929 and a statistically significant Bartlett's Test result (p < .001), satisfying the prerequisites for factor analysis. During the CFA phase, acceptable values were obtained in terms of model fit indices and correlation analysis. The resulting factors were subsequently named according to their thematic content. In the final stage, a reliability analysis indicated that the overall scale demonstrated“excellent”reliability, with a Cronbach's alpha coefficient of 0.966. As a result, a scale titled“Use of Artificial Intelligence in Talent Management Processes”was developed, comprising 6 sub-dimensions and a total of 31 items. It is recommended that the scale be applied and further developed in various disciplines to explore the relationship between AI usage in talent management and broader topics within management and organizational behavior
Benzer Tezler
- Advancing maritime security with uncrewed marine systems
İnsansız deniz sistemleri ile deniz güvenliğinin geliştirilmesi
DENİZ ÇİÇEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Savunma ve Savunma Teknolojileriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİHTER EROL
- Yapay zeka kullanımının insan kaynakları yönetimi süreçlerine etkileri üzerine bir değerlendirme
An evaluation of the artificial intelligence utilization on human resources management processes
ZÜBEYDE NUR BAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IRAZ HASPOLAT KAYA
- Yapay zekânın insan kaynakları uygulamalarına etkisi: Türkiye ve Mısır karşılaştırması
The impact of artificial intelligence on human resource management practices: A comparison between Turkey and Egypt
NADA MOHAMED ALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İşletmeSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELMA KILIÇ KIRILMAZ
- An artificial intelligence approach for breast cancer treatment
Meme kanseri tedavisinde yapay zeka yaklaşımı
TUĞÇE BELDEK
Doktora
İngilizce
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE CAMGÖZ AKDAĞ
- Mimari tasarımda yapay zekâ yaklaşımı: Makine öğrenmesi ile mekân işlevlerinin tanınması ve üretken çekişmeli ağlarla mimari plan üretimi
Artificial intelligence approach in architectural design: Recognition of space functions with machine learning and architectural plan generation with generative adversarial networks
BERFİN YILDIZ
Doktora
Türkçe
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEN ÇAĞDAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ZİNCİR