Ortaokul öğrencilerinin astronomi konularındaki kavramsal anlama düzeyleri ve kavram yanılgıları ile uzamsal düşünme becerileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Investigation of the relationships between middle school students conceptual understanding levels and misconceptions in astronomy topics and their spatial thinking skills
- Tez No: 977927
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİH ATEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Astronomi ve Uzay Bilimleri, Astronomy and Space Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, yedinci sınıf öğrencilerinin astronomi konularındaki kavramsal anlama düzeyleri ile kavram yanılgılarını belirlemek ve bunların uzamsal düşünme becerileri ile olan ilişkisini incelemektir. Araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Erzurum ilinin Hınıs ilçesinde öğrenim gören 351 yedinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde, Astronomi Kavramları ile ilgili Kavram Yanılgısı Testi, Güneş Sistemi ve Ötesi: Uzay Bilmecesi Ünitesine Yönelik Başarı Testi (BT), Uzamsal Beceri Testi (UBT) kullanılmıştır. Kavram yanılgısı testi dört aşamalı ve 10 madde içeren Göncü (2013) tarafından geliştirilmiş bir testtir. Başarı testi (BT) Demirçalı (2016) tarafından geliştirilen Güneş, Dünya ve Ay Ünitesindeki astronomi konularındaki temel kavramları ölçen 26 maddeden oluşan çoktan seçmeli bir testtir. UBT öğrencilerin uzamsal düşünme becerilerini ölçmek için Newton ve Bristoll (2011) tarafından geliştirilmiş ve Demirkan (2018) tarafından Türkçeye uyarlanmıştır. 45 sorudan ve üç alt boyuttan (uzamsal ilişkiler, uzamsal görselleştirme ve uzamsal yönelim) meydana gelmektedir. Araştırmanın verilerin analizinde betimsel istatistikler, korelasyon analizi kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, kavram yanılgısının artması, kavramsal anlamanın da arttığını göstermekte; bu durum öğrencilerin konuya yönelik zihinsel çaba harcadığını ve öğrenme sürecine aktif olarak katıldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca öğrencilerin gök olaylarına ilişkin kavramsal anlama düzeylerinin benzerlik gösterdiği ve her iki konunun da soyut neden-sonuç ilişkilerini kavrama becerisine dayandığı anlaşılmaktadır. Astronomi konularındaki kavramsal anlama düzeyleri ile uzamsal düşünme becerileri arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Bu ilişkinin uzamsal düşünmenin hangi alt boyutundan kaynaklanmış olabileceğine bakmak için uzamsal düşünme testinin alt boyutlarıyla kavramsal anlama düzeyleri arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Uzamsal İlişkiler ve Uzamsal Yönelim alt boyutlarıyla kavramsal anlama arasında yüksek düzeyde ilişki görülürken, Uzamsal Görselleştirme boyutuyla kavramsal anlama arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmemiştir. Bu araştırmada, uzamsal düşünme becerileri ile kavram yanılgıları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırmanın bulguları alan yazındaki çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the conceptual understanding levels and misconceptions of seventh-grade students regarding astronomy topics and to examine their relationship with spatial thinking skills. The survey method was used in the research. The sample consists of 351 seventh-grade students studying in the Hınıs district of Erzurum during the 2024–2025 academic year. During the data collection process, the Misconception Test on Astronomy Concepts, the Achievement Test (AT) for the unit“The Solar System and Beyond: The Space Puzzle,”and the Spatial Ability Test (SAT) were used. The misconception test, developed by Göncü (2013), is a four-tiered test consisting of 10 items. The achievement test (AT), developed by Demirçalı (2016), is a multiple-choice test with 26 items measuring the basic concepts of astronomy in the Sun, Earth, and Moon unit. The SAT, developed by Newton and Bristoll (2011) and adapted into Turkish by Demirkan (2018), consists of 45 questions and three sub-dimensions (spatial relations, spatial visualization, and spatial orientation) to measure students' spatial thinking skills. Descriptive statistics and correlation analysis were used in the analysis of the research data. The analysis results indicate that an increase in misconceptions also corresponds to an increase in conceptual understanding, suggesting that students put mental effort into the topic and actively participate in the learning process. It was also found that students' levels of conceptual understanding regarding celestial events were similar, and both topics relied on the ability to grasp abstract cause–effect relationships. A significant positive relationship was found between conceptual understanding levels in astronomy and spatial thinking skills. To determine which sub-dimension of spatial thinking this relationship might stem from, the correlation between the sub-dimensions of the spatial thinking test and conceptual understanding levels was examined. A high-level relationship was observed between conceptual understanding and the Spatial Relations and Spatial Orientation sub-dimensions, whereas no statistically significant relationship was found between conceptual understanding and the Spatial Visualization sub-dimension. In this study, no statistically significant relationship was found between spatial thinking skills and misconceptions. The findings of the study were evaluated in comparison with the results of previous studies in the literature.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin astronomi konusundaki kavramsal anlama düzeyleri
The conceptual understanding levels of secondary school students about astronomy
ŞEYMA TAYFUN AYGÖREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBalıkesir ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜL ŞEKERCİOĞLU
- 8. sınıf öğrencilerinin temel astronomi kavramlarına yönelik kavramsal anlama düzeylerinin değerlendirilmesi
An evaluation of 8th students' conceptual understanding levels of basic astronomy concepts
NİHAT KARAAKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL KALAYCI
- Ortaokul öğrencilerinin gök cisimlerinin yapısı ve hareketleri konularındaki başarı ve alternatif kavramlarının tespit edilerek bazı değişkenlere göre karşılaştırılması
Determining the achievement and alternative concepts of secondary school students on subjects about the structure and motions of celestial bodies and comparing them according to some variables
MELTEM KOCAKUŞAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER ŞENSOY
- Ortaokul 7.sınıf güneş sistemi ve ötesi konusunda disiplinler arası problem çözme etkinliklerinin yaratıcı problem çözme becerilerinin gelişimine etkisi
The impact of interdisciplinary problem-solving activities on creative problem-solving skills in middle school 7th grade: Solar system and beyond topic
SEVİM ALIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET TEKBIYIK
- Ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin astronomi konuları ile ilgili kavram yanılgılarının belirlenmesi ve bu yanılgılarla fen bilimleri öğretmenlerinin bilgi seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Determination of middle school eighth grade students' misconceptions about astronomy topics and examination of the relationship between these misconceptions and the knowledge levels of science teachers
MUSTAFA KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UĞUR AKBABA