“دلالة الصيغة الخبرية عند الأصوليين وأثرها في استفادة الحكم الشرعي -نصوص السياسة الشرعية نموذجا ”
Usûlcüler nezdinde haberî ifadelerin delâleti ve şer'i hükmün istinbâtındaki etkisi: Siyâset-i Şer'iyye metinleri örneği
- Tez No: 977928
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SALİH DERŞEVİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Fıkıh Usûlü ilmi, başlangıçta şer'î hükümlerin istinbât yöntemini düzenlemek amacıyla tesis edilmiştir. Lafız kalıpları ve bu kalıpların delaletleri, teşrî' sürecinde büyük bir ehemmiyete sahiptir. Zira teşrî' bu kalıplar üzerine bina edilmiştir. Bu sebeple, usûl âlimleri de bu yöntemi esas alarak hareket etmişlerdir. Ne var ki, usûlcüler haberî lafızlara dair şer'î hüküm istinbâtını ele alan müstakil bir bab yahut özel bir araştırma tahsis etmemişlerdir. Aksine, bu konudaki ifadeleri, çeşitli araştırmalarda dağınık bir şekilde yer almıştır. Günümüzde ise haberî lafzın şer'î hüküm ifade etmediğine dair görüşlerin ortaya çıkmasıyla birlikte, bu araştırma; haberî lafzın mahiyetini ortaya koymak, onu sistemli bir şekilde tanımlayıp tasnif etmek, onunla ilgili usûlî meseleleri zikretmek, hangi kısımlarından şer'î hüküm istinbât edilebileceğini ve hangi kısımlarından edilemeyeceğini belirlemek, ayrıca doğrudan talep (emir, nehiy) yoluna başvurulmaksızın haberî lafız ile teşrî'de bulunmanın hikmetini ve faydasını ortaya koymak, bu bağlamda usûl âlimlerinin görüşlerini her biri kendi bağlamında zikretmek ve özellikle şüphelerin çoğunlukla etrafında döndüğü siyâset-i şer'iyye babında bu konuya dair bazı pratik uygulamalara yer vermek amacıyla kaleme alınmıştır. Çalışmada tümevarımsal ve analitik yöntem benimsenmiştir. Teorik temellendirme kısmında yalnızca usûl âlimlerinin görüşlerine dayanılmış, belâgat ve mantık ehlinin görüşlerine ise müracaat edilmemiştir. Araştırma problemi şu soruda özetlenmektedir:“Haberî lafızdan şer'î hüküm çıkarılabilir mi?”Bu soru, haberî lafzın mahiyetinin tanımlanmasını, sınırlarının belirlenmesini ve usûl âlimlerinin yöntemi doğrultusunda onun haber'den ayrıştırılmasını zaruri kılmıştır. Zira bu konuda usûl literatüründe açık ve kapsamlı bir metin bulunmamaktadır. Araştırma sonucunda, şer'î hükmün, haberî lafzın hem yalın (المحضة) hem de talep içeren (الطلبية) türlerinden birtakım usûlî kayıt ve şartlar çerçevesinde istinbât edilebileceği neticesine ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The science of Usul al-Fiqh was initially established to control the method of deduction, and the formulas and their meanings are of great importance in legislation, as legislation is based on them.However, the fundamentalists did not devote a chapter or independent discussion to the Declarative formula to explain the derivation of the legal ruling from it. Rather, their discussion of it was included in various places. Since there has been a new discussion in the current era about the fact that the declarative form does not provide a legal ruling, this research was conducted to clarify the reality of the declarative form, and to control and divide it, and to mention the fundamental discussions related to it, and what a legal ruling can be derived from it and what it cannot be derived from, and the benefit of moving away from the direct request to legislation in the declarative form. It also cites the views of the scholars of the fundamentals of jurisprudence (usul) on this matter, each according to their context. It then presents practical applications of this in the chapter on Islamic politics. Since most of the doubts revolve around it,and the method followed was the analytical inductive method, relying in the fundamentalist aspect on the statements of the fundamentalists without others of the rhetoricians and logicians, and we hope that this research has reached its goal and achieved its desire, and we ask God for success and guidance.
Benzer Tezler
- دلالة الخاص وأثـــره على التشريعــات الفقهــية
Hass ifadelerin delâleti ve fıkhî teşri'deki sonuçları
ABDULLAH AHMED HUSSEIN
Yüksek Lisans
Arapça
2016
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL NARİN
- دلالة الإشارة والإيماء عند الأصوليين وتطبيقاتها الفقهية“بلوغ المرام”أنموذجاً
Usûlcülerde işaret ve îmâ'nın delil sayılması ve bunların fıkhî uygulamaları – Bulûgu'l-merâm örneği / Pointing and gesturing connotations at the fundamentalists & their jurisprudence applications and taking the book“Bulug al-maram”as an example
WALEED TAHA YASEEN
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHALED DERSHWİ
- دلالة النهي عند الصنعاني في كتاب سبل السلامكتاب البيوع أنموذجادراسة أصولية فقهية مقارنة
San'ânî'nin 'Subulu's-Selâm' adlı eserinde nehyin delâleti (Kitâbu'l-bey' örneği) fıkıh ve usul ilimleri açısından mukayeseli bir inceleme
YASER MOUSA ALAMER
Yüksek Lisans
Arapça
2023
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN ÖZDEMİR
- دلالة السياق في تفسير النسفي سورة البقرة أنموذجا
Nesefî tefsiri'nde siyâk delâleti Bakara Sûresi örneği
OSMANCAN EMİN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AVNULLAH ENES ATEŞ
- دلالة الأرقام على المعاني في العُرف اللغوي العربي
Arap dili örfünde sayıların kültürel anlamları
MANAL MUSTAFA NAJEB ALSALAHAT
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DilbilimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDİNÇ DOĞRU